Thiếu soạn giả sân khấu cải lương

(ĐTTCO) - Những khó khăn của sân khấu cải lương trong xu thế phát triển chung của thị trường phát triển văn hóa nghệ thuật và giải trí đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động làm nghề của soạn giả sân khấu. 
Ngày càng hiếm hoi tác giả, soạn giả cải lương tài năng, thiếu những tác phẩm hay, chất lượng... 
Tiếc nuối thời vàng son
Nhớ thời huy hoàng của sân khấu cải lương, rất nhiều soạn giả tuồng nổi tiếng được các đoàn hát trọng vọng, để đời bằng chính tài năng gắn liền với những tác phẩm sân khấu kinh điển. Nhớ về giai đoạn hoàng kim ấy, nghệ sĩ và cả khán giả mộ điệu bao thế hệ vẫn luôn nhắc đến với tâm thế ngưỡng mộ những tên tuổi tác giả, soạn giả như Năm Châu, Hà Triều, Hoa Phượng, Bảy Cao, Thế Châu, Thiếu Linh, Yên Lang, Nguyên Thảo, Mộc Linh, Kiên Giang, Thu An, Viễn Châu, Loan Thảo, Quy Sắc, Thạch Tuyền, Trần Hà, Trần Hữu Trang, Yên Ba...
Dù rằng, trước khi tạo được tên tuổi, trước lúc tác phẩm được vinh danh, các soạn giả sân khấu cải lương xưa cũng gặp không ít khó khăn, vất vả, gian nan để trụ được với nghề. Một vở tuồng được soạn giả đau đáu cả một thời gian dài mới hoàn thành, rồi đợi các ông “bầu” ưng ý mới dựng, còn không thì tác phẩm đành cất tủ. 
Thiếu soạn giả sân khấu cải lương ảnh 1 Một cảnh trong vở Đời cô Lựu - tác phẩm cải lương kinh điển của soạn giả Trần Hữu Trang luôn tạo sức cuốn hút với khán giả mộ điệu
Với sân khấu cải lương, soạn giả luôn được xem là “linh hồn” của đoàn hát, mà thời điểm sân khấu hoàng kim có đến hàng chục đoàn hát hoạt động, nên vai trò của soạn giả rất quan trọng. Tác phẩm của từng soạn giả cũng mang tính cạnh tranh cao về chất lượng, phong cách đặc trưng. Chính nhờ những tác phẩm kinh điển đã giúp các đoàn hát gầy dựng thương hiệu, tạo phong cách trình diễn riêng. Các vở diễn và vai diễn, với rất nhiều nhân vật ra đời được soạn giả “đo ni đóng giày” cho nghệ sĩ, giúp họ nổi tiếng và sống khỏe với nghề ca diễn. 
Nhưng, giai đoạn sân khấu cải lương sáng đèn hàng đêm đã thay đổi theo thời thế. Các đoàn hát lần lượt tan rã, sân khấu chuyên phục vụ cải lương mất dần, xuống cấp, thay đổi công năng, nghệ sĩ thế hệ vàng cao tuổi và mất đi không ít, nhiều nghệ sĩ tìm đường sinh sống và phát triển ở nước ngoài, trong khi thế hệ trẻ kế thừa của sân khấu truyền thống lại mỏng, yếu, thiếu, đặc biệt là đội ngũ sáng tác ngày một thu hẹp về số lượng. Tất cả những nguyên nhân trên đã níu bước phát triển của sân khấu.
Đào tạo tác giả sân khấu mới
NSƯT Trần Minh Ngọc, thành viên Hội đồng nghệ thuật của Sở VH-TT TPHCM nhận định: “Nền sân khấu phát triển hay không trước hết là phải có đội ngũ sáng tác tài năng, khi có kịch bản chất lượng mới có chất liệu tốt cho đạo diễn, có nhân vật cho diễn viên thăng hoa, có tác phẩm hay đáp ứng nhu cầu thưởng thức của khán giả. Nhưng, tình hình sân khấu cải lương hôm nay rất đáng lo ngại.
Những người am hiểu cải lương ngày càng già đi, tuổi cao không còn đủ lực để viết, mà lớp trẻ lại không hiểu biết về cải lương, vì vậy các tác giả hiện nay thường chuyển thể từ kịch nói sang cải lương hơn. Nhưng như vậy chỉ mới tạm thời đáp ứng một khía cạnh cải lương xã hội, còn cải lương lịch sử thì thiếu vắng nhiều”. 
Đội ngũ trẻ hiếm hoi tay viết tài năng, có chuyên môn, hiểu sâu về cải lương, nắm chắc các bài bản ca cổ, có kiến thức văn học, lịch sử nên dù vẫn có những tác phẩm sân khấu mới, nhưng chất lượng chưa cao. Ngay tại Liên hoan sân khấu cải lương toàn quốc năm 2018, cũng chỉ có vài tác phẩm mới ra mắt, phần lớn chỉ được giới chuyên môn đánh giá ở mức trung bình.
Những năm qua, Hội Sân khấu TPHCM cũng nỗ lực tổ chức các lớp tập huấn ngắn hạn, bồi dưỡng thêm kiến thức âm nhạc cho các tác giả trẻ thích sáng tác cải lương nâng cao kiến thức, thực hiện các đợt thực tế sáng tác để các tác giả có thêm chất liệu cho tác phẩm mới, nhưng cũng chỉ là một hoạt động góp sức, chưa thể là lời giải cuối cùng cho bài toán khó về việc thiếu hụt trầm trọng đội ngũ sáng tạo và kịch bản sân khấu chất lượng. 
NSƯT Ca Lê Hồng trăn trở: “Những người viết cải lương phải được đào tạo bài bản, phải hiểu biết sâu sắc về cải lương, nắm chắc được tính chất bài bản cải lương, từ Bắc, Nam, oán, vọng cổ... để sáng tạo hợp lý những tình huống của kịch bản. Song song với việc đào tạo đội ngũ tác giả trẻ, cũng cần rà soát lại những tác giả tên tuổi, kỳ cựu, tạo điều kiện để họ sáng tác, tạo đầu ra cho tác phẩm.
Cần có trường đào tạo người viết kịch bản. Ngoài ra, cần đào tạo một đội ngũ đạo diễn và diễn viên giỏi nghề và tâm huyết. Nói tóm lại, cần phải có sự đầu tư đồng bộ từ kịch bản, đội ngũ sáng tác cải lương, đạo diễn giỏi nghề, diễn viên chuyên nghiệp, phải đầu tư cho sân khấu cải lương để loại hình nghệ thuật này tiếp tục duy trì, phát triển lâu dài”.

THÚY BÌNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

1.000 tác phẩm dự Lễ hội Bonsai và Suiseki châu Á - Thái Bình Dương

1.000 tác phẩm dự Lễ hội Bonsai và Suiseki châu Á - Thái Bình Dương

(ĐTTCO) - Quy tụ gần 1.000 tác phẩm Bonsai, hơn 250 tác phẩm Suiseki, hơn 100 ảnh nghệ thuật sinh vật cảnh, trên 50 quốc gia tham dự, dự kiến thu hút hơn 50.000 lượt khách tham quan… được Ban tổ chức thông tin trong họp báo Lễ hội Bonsai và Suiseki châu Á – Thái Bình Dương thứ 15 năm 2019.

Công nghệ

Cuộc đua trợ thủ robot

(ĐTTCO) - Lĩnh vực điện tử, tự động hóa đang bước vào giai đoạn bùng nổ đã thúc đẩy các hãng công nghệ trên khắp thế giới bước vào cuộc đua phát triển chế, tạo robot tự động phục vụ con người. 

Thú đam mê

Nghệ thuật thưởng ngoạn Kỳ Lân Nhật Bản

(ĐTTCO) - Lân là một trong bốn linh vật quen thuộc (Long, Lân, Quy, Phụng) với tín ngưỡng dân gian các nước Việt Nam, Trung Hoa, Hàn Quốc và Nhật Bản. Lân là một con vật vương giả, thánh thiện và rất được tôn kính. Kỳ lân xuất hiện dự báo thánh nhân hoặc hiền triết ra đời như trường hợp Đức Khổng Tử ở Trung Quốc.

Sức khỏe

Mối nguy tiềm ẩn do nạp nhiều đường

(ĐTTCO) - Nạp quá nhiều đường vào cơ thể mỗi ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như béo phì dẫn đến rối loạn đường huyết, tim mạch và cả ung thư. Trong những năm gần đây, ở Việt Nam tỷ lệ trẻ béo phì và người mắc các bệnh không lây nhiễm ngày càng tăng. 

Ẩm thực

Khách sạn Rex Sài Gòn tham gia Liên hoan bếp trưởng 5 sao lần 14

(ĐTTCO) - Nằm trong khuôn khổ “Liên hoan Ẩm thực Món ngon các nước năm 2019”, sự kiện “Liên hoan Bếp trưởng 5 sao lần thứ 14” là một hoạt động nổi bật, thu hút sự tham gia của nhiều đơn vị, được Sở Du lịch TPHCM tổ chức vào ngày 14/11/2019. 

Du lịch

Sắc thu ảo diệu Canada live

(ĐTTCO) - Mùa thu là mùa cao điểm du lịch của Canada, khi cả đất nước được nhuộm đỏ những màu sắc ảo diệu của những hàng cây lá phong, là thời điểm có thời tiết lạnh nhẹ thích hợp cho các hoạt động ngoài trời và dã ngoại, là mùa di cư của những đàn cá hồi khổng hồ. 

Mua sắm

Phụ kiện da nhỏ xinh

(ĐTTCO) - Hãy tạm quên những món phụ kiện đắt tiền để chiêm ngưỡng những món phụ kiện nhỏ nhắn làm từ da, mang lại cho bạn vẻ ngoài thời thượng và bắt kịp trend.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019