Thành phố của những tà áo dài

(ĐTTCO) - Tà áo dài của những người con gái xứ Huế luôn làm say đắm du khách thập phương. Và cũng từ lâu, chiếc áo dài tím đã trở thành biểu tượng của các cô gái xứ Huế, kín đáo nhưng rất dịu dàng của nữ sinh Đồng Khánh năm nào.  

Thành phố của những tà áo dài

1. Chiếc áo dài đã gắn bó với Huế từ rất lâu. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên-Huế, từ năm 1744 dưới thời Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát, áo dài đã ra đời và trở thành trang phục chính thức của cả đàn ông và nữ giới ở vùng đất Đàng Trong.
Thời Minh Mạng, để sửa đổi cách ăn mặc thiếu đồng nhất tại các miền sau giai đoạn Trịnh-Nguyễn phân tranh, nhà vua ra sắc chỉ quy định y phục trên toàn quốc: Các phi tần, người hầu kẻ hạ đều mặc áo dài ngay khi vừa bước chân khỏi cấm cung. Dân gian phải mặc quần, cấm váy. Riêng với người lớn, áo dài trở thành trang phục bắt buộc khi ra đường. 
Trước năm 1945, Huế là một xứ sở của áo dài. Những gánh đậu hũ, bún bò heo… với mấy mệ, mấy o bán phải mặc áo dài mới “đúng điệu”. Khi có người mua, mấy mệ, mấy o dừng lại, hạ gánh xuống, và “dạ thưa”… Tà áo dài, đôi quang gánh, dáng đi chậm rãi do đó đã trở nên thân thuộc một thời của mảnh đất xứ Huế. 
Thành phố của những tà áo dài ảnh 1 Vua Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương, hai con gái và Đức Từ Cung trong trang phục áo dài truyền thống.
Trước năm 1917, những chiếc áo dài của nữ sinh Đồng Khánh có cổ vuông ngắn, eo buông, tay dài, tà rộng che kín toàn thân. Trong trang phục đó, những cô nữ sinh Đồng Khánh càng cảm nhận được niềm tự hào đức hạnh và ý thức giữ gìn đức hạnh ấy.
Bởi trong tà áo dài, các cô nữ sinh Đồng Khánh buộc phải khép nép, chỉ có thể ngồi thẳng, bước ngắn, đánh nhẹ tay, khó có thể nói cười thoải mái. Màu sắc tím đồng phục của những cô nữ sinh Đồng Khánh lại càng làm cho nét Huế thêm duyên dáng và mặn mà. Nhà thơ Mai Văn Hoan đã dành tặng cho những cô nữ sinh Đồng Khánh những vần thơ thật dễ thương: “Gió vờn tà áo khẽ lay/ Nữ sinh Đồng Khánh thơ ngây mỉm cười”.

2. Tại Lễ hội Áo dài của Festival Huế 2002, 12 nhà tạo mẫu chuyên nghiệp đã sử dụng 550 người mẫu không chuyên là các nữ sinh đến từ Trường THPT Nguyễn Huệ và Hai Bà Trưng (Trường nữ sinh Đồng Khánh xưa). Lễ hội Áo dài Festival Huế năm đó tuy chưa chuyên nghiệp như bây giờ, nhưng đã làm cho các du khách ngẩn ngơ trước vẻ quyến rũ của các cô gái xứ Huế trong những chiếc áo dài. 
Và cứ mỗi kỳ Festival về trên đất Cố đô, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã vận động chị em phụ nữ mặc áo dài khi đến công sở, nơi làm việc. Trong khi đó, tiểu thương các chợ Đông Ba, An Cựu… đã tự nguyện mặc áo dài trong suốt những ngày diễn ra Festival.
Nữ nhân viên nhà hàng, khách sạn và lực lượng nữ tình nguyện viên cũng mặc áo dài để tạo ấn tượng đối với du khách khi đến Huế. Gần đây, chương trình trình diễn áo dài Festival Huế 2018 với chủ đề “Huế vàng son” tại sân khấu Bia Quốc Học với hơn 400 mẫu áo dài tinh tế, cũng đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng người dân và du khách. 
Nhằm tôn vinh vẻ đẹp của áo dài Huế, ngày 31-8-2018, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế ban hành Quyết định 48/2018/QĐ-UBND, quy định: “Cán bộ, công chức, viên chức nữ các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh mặc bộ áo dài truyền thống vào ngày thứ hai hàng tuần”. Ngày 5-9-2018, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế Phan Ngọc Thọ, đã có thư ngỏ gửi các trường học đại học, cao đẳng, trung cấp và trường THPT trên địa bàn tỉnh, về việc hưởng ứng cuộc vận động mang trang phục áo dài truyền thống.

3. Nhiều ý kiến cho rằng, trong tâm thức của người Việt khi nhắc đến Huế, người ta vẫn nhớ về hình ảnh không bao giờ thay đổi là những chiếc áo dài tím, nón lá và mái tóc thề. Nhà thiết kế Minh Hạnh nhận định: “Huế nên có không gian áo dài để áo dài Huế có điều kiện phô diễn”. TS. Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng Phân viện Văn hóa nghệ thuật Quốc gia Việt Nam tại Huế, cho rằng phát triển áo dài Huế cần tránh xu hướng “tầm thường hóa”. Áo dài là “thượng phẩm” nên cần có chiến lược nâng cao, thể hiện được tính sang trọng…
Thành phố của những tà áo dài ảnh 2 Hoa khôi Du lịch Huế 2015 Ngọc Trân trong tà áo dài tím tại Hàn Quốc.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao Thừa Thiên-Huế, trong dịp Festival Huế 2020, đơn vị sẽ tổ chức “Ngày hội Áo dài Huế”. Dự kiến, ngày hội gồm có các hoạt động chính như tri ân tiền nhân khai sáng áo dài Việt Nam; chương trình biểu diễn thực cảnh áo dài xưa và nay; phát động phụ nữ Huế nói chung, cán bộ công chức, viên chức, các nữ sinh viên, học sinh Huế mặc áo dài trong thời gian diễn ra Festival Huế và quảng diễn áo dài Huế trong các hoạt động cộng đồng.
Những chiếc áo dài đã trở thành trang phục gắn bó với truyền thống văn hóa, đời sống của xứ Huế. Hình ảnh tà áo dài cũng đã trở thành biểu tượng của người con gái Huế, của du lịch Huế, quyến rũ biết bao lữ khách dạo qua. Đúng như lời bài hát Một thoáng quê hương của nhạc sĩ Thanh Tùng: “Đẹp biết bao quê hương cho ta chiếc áo nhiệm màu. Dù ở đâu Paris, London hay những miền xa. Thoáng thấy áo dài bay trên đường phố. Sẽ thấy tâm hồn quê hương ở đó em ơi”.  

Nguyễn Văn Toàn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Metro Bến Thành - Suối Tiên đoạn qua đường Điện Biên Phủ.  Ảnh: Cao Thăng

Mạng tuyến metro đang từng bước hình thành

(ĐTTCO) - UBND TPHCM vừa trình Hội đồng thẩm định nhà nước xin chủ trương đầu tư tuyến metro số 5, giai đoạn 1. Đoàn tàu đầu tiên của tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên sẽ cập cảng và được chuyển về depot Long Bình trong tuần tới. 

Công nghệ

Xu hướng công nghệ mới cho tín đồ Apple

(ĐTTCO) - Vừa qua, hãng Apple đã tổ chức sự kiện hàng năm nhằm cập nhật những xu hướng công nghệ mới và nâng cấp cho các tín đồ công nghệ của Apple.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Tầm soát, phòng chống bệnh lý tim mạch

(ĐTTCO) - Chiều 29-9, Bệnh viện đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long phối hợp cùng các ngành liên quan tổ chức hội thảo về bệnh lý tim mạch. Đây là cơ hội để các bác sĩ khu vực ĐBSCL giao lưu, cập nhật những kiến thức y khoa, từ các chuyên gia về tim mạch. Tham dự hội thảo có các chuyên gia đến từ Viện Tim TPHCM, Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ, các bệnh viện ở ĐBSCL… 

Ẩm thực

Tinh túy ẩm thực Quảng Đông tại Hà Nội Daewoo

(ĐTTCO) - Tiếp nối hơn 2 thập niên chinh phục thực khách bằng tinh hoa ẩm thực Quảng Đông tại Sài Gòn, mới đây nhà hàng Ngân Đình đã có mặt tại Hà Nội, mang tới cho thực khách thủ đô một không gian ẩm thực sang trọng, đẳng cấp trong khuôn viên khách sạn 5 sao Hà Nội Daewoo. 

Du lịch

TPHCM khởi động chiến dịch quảng bá du lịch “Hello HoChiMinh City”

(ĐTTCO) - Để truyền tải các hình ảnh của TPHCM, điểm đến du lịch an toàn, sống động và luôn thân thiện tươi mới; đồng thời khuyến khích mỗi người dân Việt Nam đi du lịch Việt Nam, mỗi người dân TP khám phá vẻ đẹp nơi mình đang sinh sống, Sở Du lịch thực hiện chiến dịch “TPHCM Xin chào – Hello Ho Chi Minh City”, diễn ra từ tháng 10-2020 đến hết tháng 1-2021. 

Mua sắm

Khuyên tai vòng tròn cá tính

(ĐTTCO) - Điều khiến khuyên tai vòng tròn trở nên độc nhất vô nhị chính là sự hấp dẫn và khả năng thích ứng với các xu hướng thời trang mới nhất. Phụ kiện này nên luôn có trong tủ đồ của những người đam mê trang sức.