Sự tử tế sau lũy tre làng

(ĐTTCO) - Tôi không được sinh ra ở nông thôn, và cũng không thông thuộc bất kỳ công việc đồng áng nào, dù gieo mạ hay cắt lúa. Thế nhưng, đối với tôi cuộc sống sau lũy tre làng là một thế giới gần gũi và thân thương. Đặc biệt, những người quê luôn tạo cho tôi cảm giác trìu mến và kính trọng.

Nhiều năm theo nghề cầm bút, tôi thấm thía một điều, chính phẩm giá những người quê đã nâng đỡ tôi những phút ngã lòng trước trang bản thảo nhiều mong manh và đầy trắc ẩn. Thật kỳ lạ, mỗi khi nhắm mắt lại để thử mường tượng nông thôn Việt Nam, tôi không thể không nhớ đến 2 câu chuyện im đậm trong ký ức mình.

Câu chuyện thứ nhất năm tôi 10 tuổi. Hồi nhỏ, tôi rất mê trò chơi đá dế. Những con dế không chỉ gáy vang trong tiềm thức tuổi thơ, mà còn mang lại cho tôi món quà văn chương khởi nghiệp, đó là tác phẩm “Giấc mơ không có con dế nhỏ” đoạt giải nhất truyện ngắn Tác phẩm Tuổi Xanh của báo Tiền Phong năm 1996, sau đó được Hãng phim truyền hình Việt Nam chuyển thể thành bộ phim “Vết trượt”. Tôi sống ở trung tâm thị xã Tuy Hòa, muốn có dế để chơi phải lân la tìm mua ở các xã vùng ven. Tôi không thể nào quên, một buổi chiều mùa hè năm 1988, nhân mẹ tôi tan ca sớm, tôi mượn chiếc xe đạp chạy ra ngoại ô. Không rành đường, tôi không mua được dế, loanh quanh mãi đến khi trời đổ mưa. Tôi đi dọc theo con lộ đất song song với mương nước của công trình thủy lợi Đập Đồng Cam để về nhà, thì xe bất ngờ thủng lốp. Bơ vơ và lạnh lẽo, tôi dắt xe đạp tấp vào căn nhà tranh nằm chơi vơi giữa đồng vắng.

Tôi nhìn vào, căn nhà tranh trống trơn, không một bóng người. Một cậu bé đô thị lạc giữa mênh mông ruộng lúa trắng xóa màu mưa, khiến tôi từ âu lo chuyển sang hoảng sợ. Tôi nghe hai hàm răng va vào nhau lập cập vì rét run, bỗng thấy hai bóng người tất tả ào đến. 2 vợ chồng nông dân là chủ căn nhà tranh tôi đang đứng. Họ vồn vã kéo tôi vào nhà, người vợ lấy khăn lau, còn người chồng lấy quần áo cho tôi mặc tạm. Sau đó, người vợ nhóm bếp hong dùm tôi bộ đồ ướt sũng, còn người chồng lui cui vá lại lốp xe cho tôi trong ánh lửa của những thanh củi bập bùng. Họ không vặn vẹo tôi là ai, và cũng không cắc cớ tại sao tôi đứng trước hiên nhà họ. Họ chỉ biết tôi là một đứa trẻ cần được giúp đỡ. Trời tạnh mưa, họ hỏi: Cháu ở đâu? Và tôi đạp xe phía trước, 2 vợ chồng người nông dân đạp xe chở nhau phía sau, đưa tôi về nhà. Được bình yên đứng dưới bóng điện hắt hiu thị xã nhỏ, tôi nhìn họ đi ngược con đường dài hơn 7km về hướng căn nhà tranh giữa đồng, ứa nước mắt xúc động.

Câu chuyện thứ hai, năm tôi 20 tuổi. Đang là sinh viên báo chí, tôi hăm hở cộng tác với các báo. Mỗi tuần, tôi đều phóng xe máy về miền Tây. Tôi mê kênh rạch dọc ngang sông nước và những bãi đước, những vạt tràm. Năm 1998, tôi về mảnh đất thuộc huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang bây giờ (năm 2007, huyện U Minh Thượng được thành lập từ 6 xã tách ra của 3 huyện An Minh, An Biên và Vĩnh Thuận). Qua phà Tắc Cậu - Xẻo Rô, tôi lạc vào miệt thứ. Nắng phương Nam chói chang dù đã ngả sang chiều, tôi nhìn thấy một lão nông đang lặng lẽ cuốc cỏ trên mảnh đất cằn cỗi. Tôi thăm dò: “Bác ơi, sao việc này không để con cháu làm”. Lão nông ngẩng đầu lên, tỉnh bơ: “2 đứa con tui lên Sài Gòn làm thuê hết trơn rồi. Đứa gái làm tiếp viên quán bia, đứa trai làm công nhân bốc vác”.

Dù biết bản tính người Nam bộ bộc trực, tôi cũng hơi choáng trước lời bộc bạch đó. Tôi đang lúng túng chưa biết nói thêm thế nào, lão nông tiếp: “Chú không phải dân vùng này. Chú xuống đây chi?”. Tôi trình bày tôi đi thực tế viết lách. Lão nông ngừng tay, vác cuốc lên vai, đề nghị như ra lệnh: “Tui tên Út. Trời sẩm tối rồi, chú dzô nhà tui ăn chén cơm, ngủ lại nhà tui, rồi mai đi tiếp”. Tôi hơi ngớ ra một tí, rồi lúc cúc theo lão nông.

Sự tử tế sau lũy tre làng ảnh 1
Ảnh minh họa.
Đúng như lời ông Út, ngoài ông và bà vợ, căn nhà lợp lá đơn sơ chỉ có thêm đứa cháu chừng 6 tuổi. Bữa cơm có con gà và xị rượu. Sau chuyến rong ruổi mệt mỏi, tôi ngủ thiếp đi khi vẫn còn văng vẳng bên tai giọng ca vọng cổ buồn thương của lão nông. Sáng sớm, tôi trở dậy ông Út đã đi làm đồng. Tôi ra sau hè rửa mặt nghe bà Út trò chuyện với đứa cháu trong bếp. Đứa cháu: “Ngoại ơi, con gà mái ấp lâu rồi sao chưa thấy gà con?”. Tiếng bà Út ôn tồn: “Hôm qua có khách, làm thịt con gà mái rồi. Hôm nào ngoại mua con khác về nuôi”. Thì ra, để tiếp một kẻ lữ hành xa lạ, vợ chồng lão nông đã thịt con gà mái duy nhất đang ấp trong chuồng.

Nghĩa cử hào hiệp ấy làm sao trả nổi? Tôi rong xe ở miệt thứ với bao nhiêu rối bời. Cũng may, khi ngang chợ xã Thạnh Yên, tôi thấy người ta có bán một bầy gà con. Mua bầy gà con và quay lại nhà ông Út, tôi kiếm cớ tặng lại: “Có người bạn cho cháu, mà cháu đang lang thang không biết chừng nào quay về Sài Gòn. Cháu gửi 2 bác nuôi dùm cháu”. Bà Út nhẹ nhàng cảm ơn, còn đôi mắt đứa cháu 6 tuổi long lanh niềm vui.

2 câu chuyện ấy đã theo tôi nhiều năm, và có lẽ còn theo tôi suốt đời. Vì vậy, tôi luôn dặn mình, khi đề cập đến người dân quê, hãy nói bằng tất cả sự tử tế.

LÊ THIẾU NHƠN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Thào Xuân Sùng, Chủ tịch Hội Nông dân VN, chúc mừng những hội viên mới, là những sinh viên ở Trà Vinh

Sinh viên Trường ĐH Trà Vinh được kết nạp vào Hội Nông dân Việt Nam

(ĐTTCO) - Ngày 1-8, lãnh đạo Trường ĐH Trà Vinh cho biết, nhiều sinh viên và giảng viên của nhà trường vừa được kết nạp vào Hội Nông dân Việt Nam; đồng thời thành lập Chi hội sinh viên Nông dân tại Trường ĐH Trà Vinh. Đây là Chi hội Nông dân đầu tiên được thành lập ở cơ sở trong trường đại học và hội viên đa phần là những sinh viên… 

Công nghệ

Gian bếp hiện đại

(ĐTTCO) - Hãy tận hưởng mùa hè với những món ăn dinh dưỡng và đặc sắc cho cả gia đình, nhưng vẫn tiết kiệm được thời gian từ những gian bếp hiện đại.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Giảm chất lượng cuộc sống do thoái hóa cột sống cổ

(ĐTTCO) - Thoái hóa cột sống cổ là một bệnh lý mãn tính khá phổ biến, tiến triển chậm, thường gặp ở người lớn tuổi. Bệnh hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa do tính chất công việc phải ngồi lâu bên máy vi tính như nhân viên văn phòng… Bệnh nếu để lâu sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống đáng kể. 

Ẩm thực

Tiệc trưa sành điệu tại nhà hàng Saigon Kitchen

(ĐTTCO) - Bữa trưa sẽ không còn là một “thủ tục” trong ngày nữa khi thực khách bước vào không gian đầy hoài niệm với không gian bếp mở, chỗ ngồi thư giãn, tầm nhìn xanh mát ngoài khung cửa kính tại nhà hàng Saigon Kitchen, tọa lạc tại tầng 2 Khách sạn Hôtel des Arts Saigon.

Du lịch

Du lịch hứng cú đánh bồi

(ĐTTCO)-Vừa nhen nhóm hồi phục, ngành du lịch VN tiếp tục đối mặt với cuộc chiến mới được đánh giá là “khốc liệt” hơn khi Covid-19 bắt đầu trở lại.

Mua sắm

Những mẫu trang sức hoàn hảo

(ĐTTCO) - Trang sức luôn có sức hấp dẫn khó chối từ với phái đẹp. Xin giới thiệu một vài mẫu cho bạn lựa chọn những món phụ kiện yêu thích.