Rành mạch về chuẩn “mật”

(ĐTTCO) - Tuần qua, tại phiên họp thứ 37 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho ý kiến về các báo cáo trong lĩnh vực tư pháp, phòng chống tham nhũng năm 2019, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga (ảnh) thốt lên: Truy tố oan làm tan nát số phận con người thì công khai, ai làm oan thì lại “mật”. 
Năm 2019, số trường hợp bị oan tăng 50% so với năm 2018, nhưng con số cụ thể không công khai. Đây không phải là lần đầu tiên người đứng đầu Ủy ban Tư pháp kiên trì nhắc lại yêu cầu không lạm dụng dấu “mật”.
Thực hiện đúng phương châm “khen, chê có địa chỉ”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, qua thẩm tra các báo cáo lần này, bà nhận thấy báo cáo của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao rất minh bạch, còn lại báo cáo của Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đều đóng dấu “tối mật” vào nhiều nội dung “không thể coi là “mật” được”.
Bà Nga cũng bày tỏ băn khoăn vì sao số phạm nhân tự sát, trốn trại tại trại tạm giam, nhà tạm giữ hay số lượng cán bộ, chiến sĩ trại giam vi phạm cũng là “tối mật” và không được nêu trong báo cáo của Bộ Công an. Điều này dẫn đến khó khăn cho công tác thẩm tra, ảnh hưởng đến tiếp cận thông tin của đại biểu và cử tri. Ủy ban Tư pháp đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao báo cáo cụ thể có bao nhiêu trường hợp bị oan theo quy định tại Điều 18 và Điều 34 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Phản hồi ý kiến của Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí giải thích, các bộ, ngành vẫn đang chuẩn bị hoặc đã trình danh mục tài liệu mật theo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, nhưng chưa được thông qua, nên vẫn phải thực hiện theo quy định cũ.
Luật Bảo vệ bí mật nhà nước và Luật Tiếp cận thông tin đều đã có quy định về vấn đề này, song tình trạng lạm dụng dấu “mật” vẫn không hiếm. Vẫn còn những khoảng mờ ngay trong Luật Tiếp cận thông tin về phạm vi, tính chất tài liệu được xác định “mật”.
Điều 6 về tiếp cận thông tin quy định “thông tin công dân không được tiếp cận”, “thông tin mật” khá định tính và tạo ra kẽ hở cho các quyết định mang tính chủ quan khi nêu đó là loại thông tin mà “công dân tiếp cận sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội”. “Thông tin thuộc bí mật công tác”, “thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan nhà nước” cũng được liệt kê trong danh mục này.
Một điểm bất hợp lý hiện nay là trong khi chế tài cho hành vi làm lộ bí mật được quy định rất rõ trong Bộ luật Hình sự 2015 với những hình phạt nghiêm khắc, kể cả trong trường hợp vô ý (có khung phạt tù tối đa lên tới 7 năm đối với trường hợp vô ý và 15 năm trong trường hợp cố ý); thì ở chiều ngược lại, hiện chưa có văn bản pháp quy nào nêu hình phạt cụ thể cho hành vi lạm dụng dấu “mật”.
“Khoảng trống” này rất dễ dẫn đến lạm dụng; làm ảnh hưởng đến quyền tiếp cận thông tin của người dân cũng như hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó hệ quả dễ nhận thấy là hạn chế hiệu quả của công tác phòng chống tiêu cực, tham nhũng. Người dân luôn chờ đợi một sự rành mạch, dứt khoát có tính định lượng cao về chuẩn “mật” để họ được thực hiện quyền “được biết, được bàn, được kiểm tra” mà Hiến pháp đã xác định.

BẢO VÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Lo ngại cơn sốt thần tượng từ phim, nhạc Trung Quốc

Lo ngại cơn sốt thần tượng từ phim, nhạc Trung Quốc

(ĐTTCO) - Thế hệ 8x, 9x chắc vẫn chưa quên được trào lưu vào những năm 2000, khi giới trẻ phát cuồng vì những bộ phim như Ngôi nhà hạnh phúc, Vườn sao băng hay những nhóm nhạc như 2NE1, SNSD, Super Junier đến từ Hàn Quốc. 

Công nghệ

Phô diễn dòng xe tự lái

(ĐTTCO) - Các tập đoàn sản xuất xe hơi đã liên tục ra mắt những dòng sản phẩm kết hợp với công nghệ tự lái, để duy trì sự an toàn cho người lái và cả mạng lưới giao thông.

Thú đam mê

Sức khỏe

Chữa bệnh béo phì bằng cách nào

(ĐTTCO) - Xu hướng thừa cân béo phì đang tăng nhanh trên toàn thế giới và kéo theo hàng loạt bệnh lý khác. Vì thế điều trị giảm béo phì hết sức quan trọng. 

Ẩm thực

Mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam tại khách sạn Windsor Plaza

(ĐTTCO) -  Vào ngày 20-10, khách sạn Windsor Plaza sẽ giới thiệu tiệc buffet trưa và tối đặc biệt để tôn vinh phụ nữ Việt Nam tại Café Central An Đông. Đặc biệt, khách nữ sẽ được nhà hàng ưu ái tặng một hộp bánh quy xinh xắn.

Du lịch

Mua sắm

Nhẫn signet đậm chất quý tộc

(ĐTTCO) - Thời xưa, những chiếc nhẫn signet là dấu hiệu của nguồn gốc quý tộc. Ngày nay, nhẫn signet được sử dụng rộng rãi hơn và được xem là kiểu nhẫn mà những quý ông lịch lãm cần có.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019