Quyền tác giả khác quyền sở hữu

(ĐTTCO) - Vụ án tranh chấp bản quyền bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” kéo dài 12 năm, ngỡ sẽ khép lại một cách êm đẹp. Ai dè, sau phán quyết của tòa sơ thẩm, phía bị đơn đã kháng cáo toàn bộ bản án và đề nghị TAND TPHCM xét xử lại theo trình tự phúc thẩm.

Họa sĩ Lê Linh  chờ nghe tòa tuyên án trong phiên xử sáng 18-2.

Họa sĩ Lê Linh chờ nghe tòa tuyên án trong phiên xử sáng 18-2.

 Nghĩa là vấn đề bản quyền tuy đã triển khai nhiều năm ở nước ta, nhưng việc thực thi về mặt kinh doanh và pháp luật đều khá mơ hồ.
Tại tòa sơ thẩm, hội đồng xét xử công nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” và 4 hình tượng nhân vật trong truyện là Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Đồng thời, hội đồng xét xử buộc Công ty Phan Thị chấm dứt việc tiếp tục sáng tác những biến thể của nhân vật, và yêu cầu bị đơn xin lỗi công khai họa sĩ Lê Linh 3 kỳ liên tiếp trên các báo. Rõ ràng, tòa sơ thẩm đã chưa có sự cân nhắc hợp lý về quyền tác giả và quyền sở hữu. Họa sĩ Lê Linh bắt tay tạo hình các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo và Cả Mẹo theo kế hoạch xuất bản của Công ty Phan Thị. Họa sĩ Lê Linh được công ty Phan Thị trả lương đúng hợp đồng, nên quyền sở hữu phải thuộc về Công ty Phan Thị. Không thể lấy quyền tác giả của họa sĩ Lê Linh để khống chế quyền sở hữu của Công ty Phan Thị. 
Luật sở hữu trí tuệ khi áp dụng vào lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật luôn phải đối diện với nhiều tình huống nhạy cảm và phức tạp. Bà Phan Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Công ty Phan Thị khi thuê họa sĩ Lê Linh tham gia vào nhóm biên soạn bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”, đã không có những thương lượng bản quyền chi tiết và rõ ràng. Đành rằng, họa sĩ Lê Linh có thể đã vẽ theo ý tưởng của bà Phan Thị Mỹ Hạnh, nhưng cả 2 chỉ là đồng tác giả nếu có bản mô tả các nhân vật (bằng chữ) đã xuất hiện trước hoặc tồn tại song song với hình vẽ các nhân vật. 
Bà Phan Thị Mỹ Hạnh không đưa ra được chứng cứ thuyết phục, đành chấp nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Tuy nhiên, chỉ có hình vẽ thì không thể trở thành truyện tranh. Để “Thần đồng đất Việt” lôi cuốn độc giả suốt hơn một thập niên qua, các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo phải được đặt trong những câu chuyện hấp dẫn, được đầu tư in ấn công phu và được quảng bá có chiến lược cụ thể. Quyền tác giả của họa sĩ Lê Linh được xác lập về mặt nhân thân và về mặt tài chính, nhưng không thể chấm dứt hành trình của bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”.
Nếu lấy quyền tác giả để ngăn cản quyền sở hữu và quyền lưu hành tác phẩm, tác giả có thơ phổ nhạc được phép yêu cầu nhạc sĩ ngừng công bố bài hát đã phổ biến rộng rãi chăng? Trong sáng tạo nghệ thuật, từ một nguyên mẫu có thể kế thừa và tương tác để có tác phẩm phái sinh.

TÂM HUYỀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Phẫu thuật nối lại bàn tay bị đứt lìa

(ĐTTCO) - Ngày 14-6, BS CK2 Phạm Thanh Phong, Phó Giám đốc chuyên môn Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết, các bác sĩ vừa phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp nạn nhân nam 32 tuổi, bị đứt lìa cổ tay trái.

Ẩm thực

Trải nghiệm ẩm thực cùng Rex Hotel Saigon

(ĐTTCO) - Trong tháng 5 tại Rooftop Garden Bar & nhà hàng Hoa Mai (Khách sạn Rex), khách hàng sẽ được thưởng thức 4 món ăn đặc biệt chính thức ra mắt, với hình ảnh hoàn toàn mới và mang đầy hương vị cuốn hút.

Du lịch

Du lịch Việt thoi thóp chờ ‘hồi sức cấp cứu’

(ĐTTCO)-Những doanh nghiệp du lịch đã sức cùng lực kiệt phải "án binh bất động" và chờ đợi những động thái trợ giúp từ Chính phủ. Mặc dù họ hiểu tất cả đều đang mắc kẹt nhưng vẫn không ngừng hy vọng...

Mua sắm

Xe đạp bán 'đắt như tôm tươi' mùa dịch

(ĐTTCO) - Nhu cầu mua xe đạp tăng đột biến những ngày gần đây, nhiều cửa hàng bán lẻ xe tại Hà Nội ghi nhận doanh số tăng kỷ lục, có ngày bán được 70-80 chiếc.