Nhớ Tết quê...

(ĐTTCO) - Gần 20 năm, từ ngày xa quê, tôi đã không còn được xem hội đua thuyền vào sáng mùng 2 Tết ở quê tôi. Công việc, khoảng cách cứ cuốn tôi đi, để gần 20 năm rồi, nỗi nhớ Tết quê cứ đau đáu trong lòng…

Lễ hội đua thuyền ở Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.  Ảnh: MẠNH HÙNG

Lễ hội đua thuyền ở Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ảnh: MẠNH HÙNG

1. Quê tôi xưa là xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, nay là phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai, Nghệ An. Là mảnh đất ven biển, quê tôi luôn đậm đặc mùi cá nướng, mùi biển mặn mòi trong tâm trí những đứa con ở xa.
Trước là biển, sau là sông, gần như người dân quê tôi sống nhờ vào Mẹ biển. Quỳnh Phương có sản lượng đánh bắt hải sản lớn nhất tỉnh Nghệ An. Người ta ví, nhánh Bắc sông Hoàng Mai chảy vòng quanh phía Tây làng đổ ra cửa biển ở phía Đông - Bắc, tạo nên hình dáng làng Quỳnh Phương như một cù lao nơi cửa biển…
Dân vùng biển, nên ký tức tuổi thơ của tôi gắn liền với cửa sông, cửa biển, với những con thuyền, mũi tàu, bè lưới, mớ cá chúng tôi “ăn mót” được. Tuổi thơ những đứa trẻ làng biển cứ thế lớn lên, sâu đậm bao kỷ niệm gắn với bờ cát, con sóng, mũi thuyền…
Nhưng trong ký ức của tôi hồi nhỏ, cũng như mãi đến sau này, khi học cấp 2, cấp 3, cả khi là sinh viên, tức trước khi xa quê, tôi yêu nhất, thích nhất, sướng nhất là rạng sáng mùng 2 Tết tôi được cùng cha đi xem lễ hội đua thuyền. 
Cứ sáng mùng 2 Tết, dân Quỳnh Phương lại nô nức tổ chức hội đua thuyền. Cha tôi nói lễ hội đua thuyền thường để cầu mưa thuận gió hòa, cầu được mùa đánh bắt, cầu no ấm. Hội đua thuyền cũng nhằm biểu diễn sức mạnh trai tráng vùng biển - sức mạnh chinh phục biển khơi.
Tầm 4 giờ  sáng, khắp làng trên xóm dưới đã nghe tiếng loa, tiếng gọi nhau râm ran đi xem lễ đua thuyền. Rõ nhất là tiếng cán bộ thôn đi gọi các thành viên xuống thuyền. Nhiều năm, khi trời còn chưa sáng, tôi đã theo cha đi gọi họ. Tất cả xuống bến, lên một chiếc thuyền to.
Ở đó đã có các bà các mẹ đến từ trước đang nấu cơm để các thành viên trong đội ăn lấy sức trước khi vào trận. Tiền bữa cơm đó cũng như bữa liên hoan sau khi hoàn thành cuộc đua (dù thắng hay thua) do bà con chòm xóm đóng góp cho đội đua. 
Mỗi thôn là một đội đua thuyền. Cuộc đua thuyền thường chỉ diễn ra trong một buổi, nhưng các đội đã phải chuẩn bị hàng tháng trước ngày đua. Họ chuẩn bị từ cái chèo, cái mõ đến bộ quần áo. Nhưng quan trọng nhất là khâu chọn thành viên đội đua thuyền.
Các thành viên đội đua thuyền phải là trai tráng khỏe  mạnh, thạo sóng nước, đặc biệt phải chọn được người chèo lái ở mũi thuyền thực sự xuất sắc. Rồi cần người cầm cờ và người cầm mõ để phát lệnh khua quân.
Mạn thuyền có những người cầm dầm để bơi, đuôi thuyền có những người chèo lái. Người chèo lái ở mũi thuyền thường là ngư phủ có tuổi, lão luyện sóng nước, tinh thông kỹ nghệ chèo thuyền và nghệ thuật chỉ huy phối hợp. Người chèo lái là linh hồn của toàn đội, đó là người uy tín.
Tôi ngồi trên con thuyền đã được trang hoàng lộng lẫy, cùng đội đua xuôi dòng sông Mai tiến về phía trước cửa Đền Cờn - một trong 4 ngôi đền cổ xưa và linh thiêng nhất xứ Nghệ, nơi tập trung các đội đua.
Những trai tráng vừa ăn cơm vừa bàn thảo về trận đua sắp tới. Khi có lệnh, các thuyền đua xuất phát. Hai bên bờ sông dân làng đứng xem vỗ tay reo hò cổ vũ. Thuyền đua tới đâu, người dân chạy rần rần tới đó để xem. Một cảnh tượng vui vẻ, náo nức chưa từng có diễn ra vào sáng mùng 2 Tết hàng năm ở quê tôi như vậy đó.
 
2. Bao năm, nỗi nhớ của tôi cứ chập chờn hình ảnh những màn đua đẹp mắt của các thuyền đua trên sóng nước Mai Giang. Những cánh tay chèo nổi cơ bắp khỏe khoắn, rắn chắc, quyết đoán của những chàng trai làng biển.
Giữa tiết trời lạnh giá mà mồ hôi chảy thành dòng trên gương mặt, vì họ phải dồn quá nhiều sức để chèo thuyền. Những bước chân rầm rập của người xem chạy về phía thuyền đua đi tới, những ánh mắt háo hức, những nụ cười rạng rỡ, những tiếng cổ vũ hò reo, đánh trống, gõ mõ đầy hối thúc...
Tôi nhớ hình ảnh những người cha công kênh con trên vai để xem cho rõ. Tôi cũng nhớ hình ảnh những cô nàng xúng xính áo quần đẹp nhưng vì mê xem mà cố nhón chân nhìn thuyền bơi, rồi có cô xảy chân lăn tõm xuống sông, báo hại trai làng phải nhảy xuống vớt lên, ướt sũng, rét mướt. Tất cả cứ làm tôi nhớ hoài, nhớ mãi khôn nguôi, nhớ da diết lễ đua thuyền quê mình…
Với hội đua thuyền, nhà vô địch là sức mạnh của nghệ thuật phối hợp. Thôn tôi nhiều năm giành vô địch. Tết nào ngư dân và người dân đội giành giải nhất đều tin rằng năm đó biển được mùa.
Có năm vì kinh tế khó khăn, Tết đến quê tôi không tổ chức đua thuyền, năm đó cái Tết như mất đi hương vị. Vì thế, hội đua thuyền đã trở thành biểu tượng của Tết quê tôi, thiếu nó như thiếu đi toàn bộ linh hồn Tết quê.
Bởi không chỉ đơn thuần là cuộc thi đua thuyền, mà là bản sắc của làng biển Quỳnh Phương, là khát vọng đón năm mới trời yên biển lặng, khát vọng chinh phục thiên nhiên, khát vọng biểu dương lực lượng đoàn kết để cùng nhau vươn khơi bám biển, làm giàu cho quê hương, bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng.
Hội đua thuyền chỉ diễn ra khi Tết đến xuân về, nên nó là nỗi nhớ trong tâm khảm của người dân xa quê, trong đó có tôi. Trước đây, khi chưa có các công nghệ liên lạc hiện đại như bây giờ, cứ mồng 2 Tết tôi lại căn giờ gọi cho cha hỏi kết quả đua thuyền. Năm nào cha báo thôn tôi vô địch, tôi lại nhảy cẫng lên sung sướng.
Vài năm trở lại đây, khi mạng xã hội phát triển, các bạn trẻ quê tôi cập nhật thường xuyên hình ảnh, kết quả thi lên mạng, nhờ đó tôi cũng cảm thấy như được “xem đua thuyền” ở quê mình. Có lẽ nhờ thế, nỗi nhớ trong tôi cũng đỡ khắc khoải, day dứt hơn một chút…

Phương Thảo

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trích đoạn một vở cải lương. (Ảnh: Gia Thuận/TTXVN)

Sân khấu TPHCM tìm hướng đi mới trong mùa dịch COVID-19

(ĐTTCO)-Trong điều kiện dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, nhiều sân khấu tại TP.HCM đã lên kế hoạch đầu tư nguồn nhân lực mới, bổ sung kiến thức cho đội ngũ tác giả trẻ và nâng cao năng lực cho đạo diễn trẻ.

Công nghệ

Khám phá đẳng cấp công nghệ mới

(ĐTTCO) - Không có gì là không thể với giới công nghệ. Bạn hãy tham khảo sự hữu ích, tiện lợi mà những sáng tạo tiện ích mang lại giúp cuộc sống ngày càng đẳng cấp hơn.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Tiêm vaccine Covid-19 sẽ chậm hơn so với kế hoạch

(ĐTTCO)-Bộ Y tế đang phối hợp với tất cả đơn vị để triển khai chiến dịch tiêm vaccine Covid-19 lớn nhất trên quy mô toàn quốc, ước tính tiêm khoảng 100 triệu liều trong năm 2021.

Ẩm thực

REX Sài Gòn giới thiệu set menu đặc biệt ngày Lễ tình nhân 14-2

(ĐTTCO) - Nếu tình yêu là một hành trình thì hãy cùng nhau du ngoạn đến không gian ấm áp của Rooftop Garden Bar tại khách sạn Rex Sài Gòn - một trong những điểm sáng nổi tiếng về đêm ở khu vực Đông Nam Á, là nơi có không gian ngoài trời rộng lớn sẽ làm quý khách bất ngờ trước vẻ đẹp toàn cảnh trung tâm thành phố. 

Du lịch

Đón Tết trên non cao live

(ĐTTCO) - Những vườn hoa đào, hoa mận, hoa cải bung nở khắp núi rừng, báo hiệu mùa xuân đã về rẻo cao. Đồng bào Mông rộn ràng đón 2 cái Tết: Tết Mông và Tết Nguyên đán theo người Kinh. Nhà nhà cùng nhau giã bánh dày, làm cỗ, sum họp ăn uống. Trẻ con, phụ nữ xúng xính bộ váy đẹp nhất đi chơi Tết. Không khí Tết, xuân rộn ràng sắc màu, chẳng hề có dư âm đại dịch Covid-19 nơi này. 

Mua sắm

Mua sắm túi xách xu hướng Xuân Hè 2021

(ĐTTCO) - Bạn đang tìm kiếm một mẫu túi xách mới mẻ cho mùa Xuân Hè? Hãy tham khảo các xu hướng đang thịnh hành này, những thiết kế tuyệt đẹp này chắc chắn sẽ thu hút ánh nhìn của bất kỳ ai nhìn thấy chúng.