Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh

Vốn là một làng nông nghiệp, kiêm nghề dệt vải, nghề mộc dựng nhà, ngoài ra có kiêm nghề buôn bán năng động, từ lâu đời, Đồng Kỵ đã nức tiếng giàu có, sánh ngang với làng Ninh Hiệp (Gia Lâm, Hà Nội), làng Thổ Tang (Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc).

Nghề mộc làm nhà ở Đồng Kỵ đã có từ lâu đời, chứ nghề làm đồ gỗ mỹ nghệ mới có vài chục năm lại đây. Ngôi đình bề thế của làng có tuổi trên ba trăm năm, là dấu tích của bốn giáp thợ làng. Điều đặc biệt, mỗi giáp thợ làm một góc đình, nhưng khi đình dựng lên, các đầu mộng đều bén khít, các họa tiết đục chạm trên nóc đình ăn nhập với nhau rất hài hòa. Người Đồng Kỵ tự hào về tay nghề mộc dựng nhà của mình. Sau 1975, một số lái buôn đồ cổ của làng mang một số đồ gỗ cổ từ trong Nam ra, nhờ cánh thợ làng sửa chữa, phục chế.

Nghề làm đồ gỗ giả cổ của Đồng Kỵ phát triển từ đó. Đời sống xã hội ngày một nâng cao, nhu cầu trang bị đồ gỗ nội thất nhiều, số thợ làm đồ gỗ theo đó ngày càng đông. Việc đào tạo nghề theo phương thức gia đình, cha truyền con nối, nên số thợ ở Đồng Kỵ phát triển rất nhanh. Ngoài ra, làng còn truyền nghề cho nhiều thôn xóm lân cận. Đồng Kỵ sớm trở thành một trung tâm sản xuất, kinh doanh đồ gỗ mỹ nghệ lớn nhất vùng, dần chiếm thị trường lớn nhất toàn quốc. Không chỉ dừng lại việc cung cấp sản phẩm cho thị trường nội địa, Đồng Kỵ đã chiếm lĩnh thị trường nước ngoài, trở thành trung tâm xuất khẩu gỗ mỹ nghệ lớn nhất nước.

Đồng Kỵ là một làng có dân số đông trên 14.000 người với 2.300 hộ. Hầu hết số hộ của làng đều tham gia sản xuất, kinh doanh đồ gỗ. Chừng chục hộ gộp lại, thành lập một doanh nghiệp. Có gia đình, hai cha con mở hai công ty, cùng sản xuất kinh doanh đồ gỗ. Hiện Đồng Kỵ có hơn 200 công ty, hợp tác xã, doanh nghiệp. Trên 5.000 lao động của làng tham gia sản xuất đồ gỗ, ngoài ra còn có trên 7.000 lao động các làng, các vùng khác đến học nghề, phụ việc sản xuất. Đến nay, Đồng Kỵ là làng có số giám đốc nhiều nhất nước. Người dân nơi đây kể rằng, những năm nghề mộc hưng thịnh, cứ vài ngày lại có một công ty mới ra đời. Có khi một ngày, mấy công ty mới ra đời, nghĩa là thêm mấy người thợ trở thành giám đốc.

Dọc 2 bên đường từ thị xã Từ Sơn về Đồng Kỵ, có vài trăm cửa hàng, siêu thị nội thất đồ gỗ mỹ nghệ. Nhiều cửa hàng, siêu thị kiến trúc sang trọng, quy mô bề thế. Người Đồng Kỵ không chỉ sản xuất giỏi, mà còn giỏi tiếp thị, mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, bất kể các thành phố, địa phương nào trên toàn quốc, đều có cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ của người Đồng Kỵ. Rất nhiều khách hàng nước ngoài, kể cả người tiêu dùng và các thương lái, đã về Đồng Kỵ đặt hàng. Nhờ có nghề mộc mỹ nghệ ngày một phát triển, đời sống của Đồng Kỵ đổi thay từng ngày. Làng Đồng Kỵ nay đã là một khu phố sang trọng của thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh.  Rất nhiều tỷ phú của làng ra đời. Những ngày tết, ngày hội làng, ô tô con của các ông chủ trẻ trong làng đỗ kín đường làng.

  Một lão nông của Đồng Kỵ, nay đã thành chủ một tổ hợp sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, nói ngày trước trong nhà tích cóp được cót thóc đầy đã được coi là giàu có. Ngày nay, trong bất cứ gia đình nào cũng có hàng trăm triệu tiền hàng hóa đã hoàn thiện, hoặc đang làm dang dở. Ông chỉ tôi xem mấy khúc gỗ trắc vứt chỏng chơ góc sân, cũng trị giá gần trăm triệu đồng. Nhiều siêu thị, cửa hàng dọc đường làng, có trưng bày những bộ sập, bộ ghế trị giá tiền tỷ. Những công ty Hưng Long, Việt Linh, Ngọc Hà, Việt Hà, Đức Thắng, Hoàng Hải, Hương Mai... doanh thu hàng năm từ chục tỷ đến năm chục tỷ đồng. Cá biệt, có công ty doanh thu một năm trên trăm tỷ đồng. Chính họ đã góp phần tạo ra thương hiệu đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ có chỗ đứng vững vàng trên thị trường trong nước và thế giới. Hàng ngày, trong khu công nghiệp làng, liên tục thấy xe tải chở gỗ về, những chuyến xe tải xếp hàng đi trả hàng, những xe đang đóng hàng xuất khẩu. Khung cảnh làm ăn dồn dập, sôi động.

Để tạo ra được nhịp điệu sản xuất phát triển như ngày nay, Đồng Kỵ đã phải trải qua bao sự thăng trầm. Người dân ở đây chưa quên những cái mốc thời gian. Đấy là năm 1994, năm 2008 hàng sản xuất ra quá nhiều, không bán được. Nguyên liệu gỗ nhập về kìn kìn rớt giá. Nhiều doanh nghiệp bên bờ phá sản. Đã có những giám đốc trẻ đối mặt với công nợ, toan nhảy lầu. Ông Khanh, Giám đốc Công ty Việt Hà, tâm sự: “Nghề đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ phát triển được như ngày nay vì đã trải qua rất nhiều thăng trầm. Ngoài mồ hôi công sức đổ xuống, người thợ đã từng phải đổ máu. Tuy nhiên, nghề mộc mỹ nghệ đã đem lại giàu sang, tạo ra khuôn mặt mới của làng”.

Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh ảnh 1

Miệt mài sáng tạo nghệ thuật.

Nghề mộc mỹ nghệ phát triển rầm rộ cũng đem không ít hệ lụy cho thôn xóm. Đồng Kỵ đất chật người đông, tình trạng ô nhiễm môi trường đã tới mức báo động. Nhựa gỗ, mùn cưa gỗ, dầu sơn gỗ bay mù mịt; tiếng ồn máy cưa xẻ, máy chà gỗ náo động các ngõ xóm. Việc đăng ký bản quyền mẫu hàng chưa được chú trọng, tình trạng sao chép mẫu mã khá phổ biến ở làng nghề. Việc thiết kế, tạo mẫu hàng mới, vẫn làm theo kinh nghiệm truyền thống, chưa được đào tạo, học hành bài bản. Vì đất làng nghề, việc kiếm tiền thuận tiện, nên số con em học hành, đỗ đạt cao ở Đồng Kỵ chiếm tỷ lệ thấp so với quanh vùng. Việc xuất khẩu hàng hóa của làng cho thị trường Trung Quốc, đa phần theo phương thức xuất tiểu ngạch, xuất hàng thô, không nhãn mác. Các thương gia Trung Quốc nhập về, hoàn thiện lại và đóng nhãn mác doanh nghiệp của họ. Vô tình, nhiều sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ của Đồng Kỵ không có chỗ đứng, không có tên tuổi chính thức trên thị trường quốc tế.

Trải qua chặng đường đầy thăng trầm, nhưng nghề mộc mỹ nghệ ở Đồng Kỵ vẫn phát triển từng bước vững chắc, vượt trội. Từ một làng nông nghiệp, buôn bán phức tạp, nay trở thành trung tâm sản xuất, kinh doanh đồ gỗ mỹ nghệ lớn nhất nước. Sản xuất kinh doanh phát triển, mọi tệ nạn trong thôn xóm được giảm thiểu. Một làng có sản phẩm gỗ mỹ nghệ nổi tiếng nhất, có số giám đốc nhiều nhất, có số tỷ phú nhiều nhất nước như Đồng Kỵ, thật xứng đáng với lời đúc kết của cha ông “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”.

Vũ Từ Trang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Không ảnh hưởng đến GPLX đã cấp

Không ảnh hưởng đến GPLX đã cấp

(ĐTTCO) - Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), Bộ Công an đã đề xuất 17 hạng GPLX thay vì 13 hạng như hiện nay. Một số dự kiến thay đổi về GPLX đối với ô tô đang gây bức xúc trong dư luận, trong đó, nhiều người lo ngại về việc có thể không được tiếp tục lái xe, hoặc phải thi lên hạng để tiếp tục lái xe.

Công nghệ

Ứng dụng giúp sống tươi trẻ và lành mạnh

(ĐTTCO) - Công nghệ tân tiến mỗi ngày không chỉ rút ngắn thời gian làm việc của con người mà còn là công cụ, tiện ích hỗ trợ con người chăm sóc và cải thiện sức khỏe ngày một lành mạnh hơn, đặc biệt là trong mùa dịch Covid-19 này.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Những nguy cơ gây bệnh động mạch vành

(ĐTTCO) - Bệnh động mạch vành khá phổ biến và nguy hiểm, đang là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới. Chúng ta cần tìm hiểu về nguyên nhân bệnh để có thể có biện pháp phòng ngừa.

Ẩm thực

Lễ hội ẩm thực đường phố Thái Lan

(ĐTTCO) - Khách sạn Windsor Plaza vừa giới thiệu Lễ hội Ẩm thực đường phố Thái Lan sẽ diễn ra từ ngày 3 đến 31-7. Thực khách có thể thưởng thức nhiều món ngon từ vùng đất của những nụ cười tại buffet tối của nhà hàng Café Central An Đông và tham gia rút thăm may mắn với các giải thưởng hấp dẫn hàng đêm.  

Du lịch

TPHCM và thế mạnh du lịch xanh

(ĐTTCO)-Thương mại điện tử đang phát triển mạnh đã khiến du lịch mua sắm thuần túy không còn là lựa chọn của nhiều du khách. Trên thực tế, khách du lịch đang dịch chuyển sang xu hướng du lịch trải nghiệm, du lịch xanh, du lịch gắn với nông nghiệp. Xu hướng này đã và đang tạo những lợi thế tích cực cho ngành du lịch TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung.

Mua sắm

Lịch lãm trong chuyến công tác

(ĐTTCO) - Để chuẩn bị cho một chuyến đi công tác, cần một chiếc túi sang trọng đi cùng một đôi giày lịch sự, bạn hãy tham khảo những gợi ý dưới đây.