Không gian văn hóa gắn với danh nhân

(ĐTTCO) - Tại thôn Kim Sơn, xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa khánh thành khu lưu niệm cố họa sĩ Lê Bá Đảng (27-6-1921 - 7-3-2015), một trong những gương mặt nghệ sĩ Việt có sức ảnh hưởng trên thế giới. 
Ông đã được nhận giải thưởng “Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo” của Viện Quốc tế Saint-Louis của Mỹ. Sau 4 năm xây dựng, khu lưu niệm có diện tích 15.000m2 với 2 gian chính trưng bày hàng trăm tác phẩm tranh và tượng của họa sĩ Lê Bá Đảng. Dù phần lớn thời gian họa sĩ sống ở nước ngoài và ông cũng qua đời tại Paris, nhưng sự hiện diện khu lưu niệm Lê Bá Đảng tại Thừa Thiên - Huế không chỉ thể hiện sự trân trọng tài năng, còn tạo thêm điểm nhấn có giá trị cho ngành du lịch cố đô.
Trước đây, những người đến Huế không khỏi thích thú khi bước chân vào Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị tại số 1 Phan Bội Châu, TP Huế. Nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị (1920-2002) cũng là nhân vật mỹ thuật tầm cỡ quốc tế, những năm cuối đời bà đã về Huế và chuyển giao toàn bộ tác phẩm cho tỉnh Thừa Thiên - Huế. Nay Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị được chuyển sang số 17 Lê Lợi, TP Huế với thiết kế và bài trí độc đáo hơn. 
Một diễn biến khác, sắp tới, nhân dịp 100 năm tác giả “Từ ấy” ra đời, Khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu cũng được khai trương tại thôn Tân Xuân Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền. Tố Hữu (1920-2002) không chỉ là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thế kỷ 20, ông còn là chiến sĩ cách mạng tiên phong. Với diện tích khoảng 4.220m2, khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu gồm nhà trưng bày khoảng 262m2; nhà thờ khoảng 54m2; 3 chòi thơ khoảng 66m2; ngoài ra còn có các hạng mục phụ trợ như đường vào và bãi đỗ xe khoảng 300m2, sân đường nội bộ 1.363m2, kè bờ sông Bồ và bến nước khoảng 90m…  
Không gian văn hóa  gắn với danh nhân ảnh 1 Khu lưu niệm Cao Văn Lầu. 
Tháng 3-2019, tỉnh Quảng Trị khởi công xây dựng Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên (1920-1989) tại thôn An Xuân, xã Cam An, huyện Cam Lộ. Đây là quê hương tuổi thơ của tác giả “Điêu tàn”. Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên được thiết kế mô phỏng theo lối kiến trúc nhà rường truyền thống, mái lợp ngói, 3 gian, gồm gian thờ và nghi thức (gian giữa); gian trưng bày tác phẩm, hiện vật của nhà thơ và gian trưng bày các tác phẩm nghiên cứu, phê bình viết về nhà thơ; phía trước có tiền đình và các hạng mục phụ trợ như sân vườn, cây xanh… Quảng Trị hy vọng đây sẽ là địa chỉ thu hút người yêu thơ Chế Lan Viên và yêu mảnh đất gió lào cát trắng.
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939-2001) được xem như huyền thoại âm nhạc. Khi ông còn sống đã có khu trưng bày hình ảnh và tác phẩm của ông trong Khu du lịch Bình Quới, TPHCM. Nhưng sau khi ông qua đời 18 năm vẫn chưa có khu lưu niệm Trịnh Công Sơn. Nguyên nhân do gia đình của cố nhạc sĩ chưa thống nhất về địa điểm để xây dựng khu lưu niệm.
Trước khi mất, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có mong muốn nằm cạnh mộ phần mẹ ruột ở nghĩa trang Gò Dưa, Thủ Đức, nên di nguyện của ông được thực hiện. Gần đây, tỉnh Thừa Thiên - Huế đang hoàn tất thủ tục để di dời hài cốt nhạc sĩ Trịnh Công Sơn về miền núi Ngự sông Hương, nơi tài năng của ông được hun đúc để viết những ca khúc đầu tay như “Ướt mi”, “Hạ trắng”, “Diễm xưa”…
Tỉnh cũng có ý định xây khu mộ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở nguyên quán của ông là làng Minh Hương, xã Vĩnh Trị, thị xã Hương Trà. Hiện căn nhà Trịnh Công Sơn từng sinh sống ở khu tập thể trên đường Nguyễn Trường Tộ, TP Huế đã trở thành “Gác Trịnh” với không ít di vật của ông.  
Một nhân vật văn hóa có khu lưu niệm rất độc đáo là tác giả “Dạ cổ hoài lang” - nhạc sĩ Cao Văn Lầu (1890-1976). Từ khu mộ gia đình của cố nhạc sĩ ở phường 2, TP Bạc Liêu (gồm mộ nhạc sĩ Cao Văn Lầu, mộ bà Trần Thị Tấn vợ nhạc sĩ, mộ song thân nhạc sĩ ông Cao Văn Giỏi và bà Võ Thị Tài), tỉnh Bạc Liêu đã xây dựng thành Khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu và Đờn ca tài tử Nam bộ. Với diện tích hơn 3ha, điểm ấn tượng nhất ở khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu là hình ảnh cây đàn kìm giàu tính biểu tượng văn hóa sông nước Cửu Long. 
Xây dựng không gian văn hóa gắn với danh nhân là hoạt động có ý nghĩa tích cực cho sự phát triển xã hội. Người thân đã tự làm khu lưu niệm nhà thơ Nguyễn Bính (1918-1966), nhà thơ Đông Hồ (1909-1969), nhà thơ Lưu Trọng Lư (1912-1991)… nhưng điều kiện kinh tế có hạn, không thể đạt được quy mô của công trình phục vụ cộng đồng.
Thậm chí ngôi nhà 24 Điện Biên Phủ, Hà Nội một thời gắn liền với cặp thi sĩ Xuân Diệu - Huy Cận cũng mờ nhạt dần vì hậu sinh không chăm chút đầu tư thỏa đáng. Có lẽ, đã đến lúc ngành văn hóa phải có chính sách hỗ trợ để con cháu các danh nhân có thể chung tay làm những khu lưu niệm thực sự đáp ứng được kỳ vọng từ người hâm mộ.
Dù vậy, tri ân danh nhân văn hóa không chỉ đơn thuần đặt tên họ vào không gian cụ thể nào đó. Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (1921-1989) là gương mặt tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng. Không chỉ có những ca khúc lừng lẫy như “Lên đàng”, “Tiếng gọi thanh niên”, “Giải phóng miền Nam”, “Tiến về Sài Gòn”… nhạc sĩ Lưu Hữu Phước đã từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.
Công viên lớn nhất TP Cần Thơ được đặt tên Lưu Hữu Phước nằm ngay trung tâm quận Ninh Kiều. Tuy nhiên, công viên rộng 2ha này không có khu lưu niệm Lưu Hữu Phước để thế hệ sau hiểu hơn đóng góp của ông cho nền âm nhạc dân tộc, không có hoạt động  liên quan đến sự nghiệp Lưu Hữu Phước, thí dụ cuộc thi hát ca khúc Lưu Hữu Phước dành cho học sinh - sinh viên miền Tây Nam bộ? 

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vừa qua tết, chộn rộn thu mua quất "xác"

Vừa qua tết, chộn rộn thu mua quất "xác"

(ĐTTCO) - Không phải đến tết nghề trồng quất cảnh Hội An mới chộn rộn, mà từ sau mùng 10 tháng Giêng các chủ vườn nơi đây đã tất bật với công việc chăm bón chuẩn bị cho một vụ mùa quất kế tiếp.

Công nghệ

Thú đam mê

Nghệ thuật nung vẽ gốm men xanh cổ điển live

(ĐTTCO) - Nhật Bản là một dân tộc có tâm hồn hướng ngoại triệt để qua nghệ thuật thiền, trà và biểu trưng y áo đã hình thành nên mỹ đức rất khác so Ấn Độ hướng nội và Trung Hoa trung dung. 

Sức khỏe

Nâng cao sức đề kháng trong mùa dịch bệnh

(ĐTTCO) - Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus Corona (Covid-19) gây ra ngày càng trở nên nghiêm trọng, chưa có thuốc đặc trị và vaccine phòng ngừa. Do đó, cách phòng chống tốt nhất hiện nay chính là mỗi người hãy tự nâng cao sức đề kháng của cơ thể, để loại virus nguy hiểm này không có điều kiện xâm nhập. 

Ẩm thực

Du lịch

Du lịch ĐBSCL nỗ lực giữ chân khách

(ĐTTCO) - Thời gian gần đây, du lịch ở ĐBSCL có bước phát triển vượt bậc về số lượng du khách lẫn doanh thu không ngừng tăng, đây là tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, trước ảnh hưởng của dịch nCoV nên số lượng khách đến ĐBSCL giảm. Hiện các tỉnh vừa lo chống dịch, vừa chuẩn bị nhiều giải pháp kích cầu du lịch trong thời gian tới.

Mua sắm

Những chiếc túi thiết kế đẹp nhất

(ĐTTCO) - Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc túi tinh tế nhưng khác thường, hãy tham khảo những chiếc túi có thiết kế đẹp và độc đáo nhất trong năm 2019.