Góc nhìn khám phá chiến tranh Afghanistan

(ĐTTCO) - Vì điều gì mà từ những dòng văn xuôi tư liệu về chiến tranh Afghanistan lại dẫn đến phiên tòa xử án văn chương? 
Có lẽ câu trả lời sẽ nằm trong suy nghĩ mỗi người khi bước vào thế giới của cuốn sách Những cậu bé kẽm (do Phan Xuân Lan dịch, NXB Phụ Nữ), tác phẩm đã đạt giải Nobel Văn học năm 2015.
Những cậu bé kẽm, một nhan đề khốc liệt, kể về những xác người trong quan tài kẽm, những cái xác vừa mới mười tám đôi mươi, những cậu bé đẹp đẽ rạng ngời, vừa rời vòng tay cha mẹ, người thương để rồi trở về trong những cỗ quan tài kín bưng. Được viết bằng thể loại văn xuôi tư liệu cùng với tâm thế của một con người phản chiến, cuốn sách đã khuấy lên một giai đoạn lịch sử đầy đau đớn, đã phác họa một bối cảnh, soi chiếu bằng một góc nhìn trước nay chưa từng được công bố.
Góc nhìn khám phá chiến tranh Afghanistan ảnh 1
Những cậu bé kẽm là lời bộc bạch của những người sống sót trở về từ chiến tranh Afghanistan và của thân nhân những người đã mất. Đó là những dòng hồi ức khốc liệt, đẫm máu, và vĩnh viễn làm thương tổn không chỉ thân thể mà còn tinh thần con người. Nó phơi bày cái phi nghĩa, vô nhân của một cuộc chiến tranh vô vọng.
Người “may mắn” nằm lại trong những chiếc quan tài kẽm, số khác thân xác lang bạt nơi chiến trận. Kẻ sống sót trở về cũng không bao giờ có thể quay lại cuộc sống của một người bình thường bởi những sang chấn khủng khiếp mang tên hội chứng Afghanistan. Người ngoài cuộc nhìn nhận họ như những kẻ sát nhân, kẻ bại trận, còn chính họ cũng quên mất phải sống bình thường là thế nào.
Hơn 500 cuộc phỏng vấn đã được tác giả Svetlana Alexievich thực hiện để tạo nên bức tranh toàn cảnh về những góc khuất của chiến tranh. Cũng chính những trang tư liệu về nỗi đau này, ngày 20-1-1993, cuốn sách của Svetlana Alexievich bị đưa ra tòa xét xử bởi những người cung cấp tư liệu đâm đơn kiện với lý do phỉ báng danh dự và ngụy tạo lời kể. Phiên tòa kéo theo sự chú ý của chính quyền và công chúng tạo thành làn sóng dư luận ở cả 2 phía: ủng hộ và chống đối. Nhưng ở những lần tái xuất bản sau, Svetlana Alexievich đã đồng ý thêm vào toàn bộ biên bản vụ kiện cùng những sự kiện có liên quan.
Nhà văn Svetlana Alexievich sinh tại Ukraine trong một gia đình công chức. Năm 2015, bà được trao giải Nobel Văn học. Theo Viện Hàn lâm Thụy Điển, giải thưởng này được trao cho bà để “tôn vinh những dòng văn phức điệu của bà. Văn của bà là tượng đài tri ân sự đau khổ và lòng dũng cảm trong thời đại chúng ta”. Sau khi tốt nghiệp khoa Báo chí Đại học Tổng hợp Quốc gia Belarus, bà làm việc cho tờ Báo nông nghiệp và tạp chí Neman ở Minsk.
Trong suốt vài thập niên bà đã viết biên niên tư liệu - nghệ thuật Những giọng không tưởng, gồm 5 quyển sách (Chiến tranh không mang khuôn mặt phụ nữ - 1983, Những nhân chứng cuối cùng - 1985, Những cậu bé kẽm - 1989, Lời nguyện cầu từ Chernobyl - 1997, Thời second-hand - 2013) và để những “con người nhỏ bé” đích thân kể về số phận của mình. Thực chất, đây là một thể loại đặc biệt, một loại tiểu thuyết chính trị đa giọng, trong đó những câu chuyện nhỏ bé hợp thành một lịch sử lớn.


Thùy Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Gần 400 đơn vị cung ứng hàng thiết yếu cho TPHCM

Gần 400 đơn vị cung ứng hàng thiết yếu cho TPHCM

(ĐTTCO) - Nhằm chia sẻ áp lực cung ứng hàng hóa thiết yếu với hệ thống phân phối, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, TPHCM đã công bố danh sách gần 400 hợp tác xã (HTX), tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp (DN) có khả năng cung ứng hàng thiết yếu. 

Công nghệ

Công nghệ giải trí không tưởng

(ĐTTCO) - Cho dù là mô hình giải trí hay kinh doanh, những sản phẩm công nghệ luôn cải tiến không ngừng để tạo ra một thế giới không tưởng cho các tín đồ công nghệ thỏa sức trải nghiệm.

Thú đam mê

Kỳ ngoạn Satsuma (Gosu-Blue) niên đại 1818-1890 và giới sưu tập Sài Gòn live

(ĐTTCO) - Khi quyết tâm tham gia triển lãm quốc tế đầu tiên “London International Exhibition on Industry and Art -1862” và thành công rực rỡ tại “Second Paris International Exposition of 1867”, lãnh chúa Shimazu mong muốn được phương Tây biết đến, công nhận và giúp đỡ phiên bản Satsuma độc lập khỏi Nhật Bản trước khi Mạc Phủ chuyển giao chính quyền cho Thiên hoàng.

Sức khỏe

Toàn bộ thông tin cần biết về các loại vaccine COVID-19 Việt Nam đang tiêm live

(ĐTTCO) - Bộ Y tế ban hành Công văn 5946/BYT-DP về dự kiến phân bổ vaccine phòng COVID-19 đến hết năm 2021 cho 63 tỉnh/thành, đơn vị, bộ, ngành. Theo đó, dự kiến trong năm 2021, Bộ Y tế phân bổ vaccine đạt tỷ lệ 90% cho người từ 18 tuổi trở lên, trong đó TP. Hà Nội và TP. HCM dự kiến sẽ được phân bổ với tỷ lệ cao nhất là 99%.

Ẩm thực

Buồn - vui món cá thu đao

(ĐTTCO) - Ngày TPHCM đóng cửa thứ 15, thèm cá nục hấp cuốn bánh tráng, mới nghĩ tại sao không mua cá thu đao nướng cuốn thế. Cá thu đao hồi trước rẻ rề. Bây giờ giá đã lên hơn gấp đôi, 150.000 đồng/kg. Tin buồn cho một con cá có thời vừa rẻ lại vừa thơm ngon.

Du lịch

Mua sắm