Gian nan chống tham nhũng, dù có luật

(ĐTTCO) - Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi vừa được thông qua. Những trao đổi giữa Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân với cử tri Cần Thơ, giữa Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng với cử tri Đồng Nai, hoặc Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân với cử tri TPHCM tương đối rõ ràng về quyết tâm bài trừ tệ nạn tham nhũng.
 Tuy nhiên, vấn đề xử lý tài sản bất minh vẫn tồn tại không ít băn khoăn. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi đã có những quy định nghiêm khắc hơn trước đây, cụ thể: “Người có nghĩa vụ kê khai tài sản mà kê khai không trung thực, nếu là đại biểu hội đồng nhân dân thì xóa tên khỏi danh sách bầu cử, người dự kiến bổ nhiệm sẽ không được bổ nhiệm hay bổ nhiệm lại; cán bộ có triển vọng đưa vào danh sách quy hoạch không đưa vào”.
Thế nhưng, tài sản không rõ nguồn gốc vẫn nằm ngoài Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi. Tại diễn đàn Quốc hội có 209/456 ý kiến đại biểu, (chiếm 43,09%) tán thành phương án khi phát hiện có tài sản tăng thêm không chứng minh được nguồn gốc sẽ xem xét, giải quyết tại Tòa án; còn 156/456 ý kiến đại biểu (chiếm 32,16%) tán thành với phương án thu thuế 45%. Vậy tài sản bất minh bị thu thuế 45%, thì 55% còn lại sẽ trở thành tài sản minh bạch chăng? 
Phó viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Trần Công Phàn cho rằng, cả hai phương án được thảo luận tại Quốc hội đều khó thực hiện. Bởi lẽ, tài sản và thu nhập đánh thuế phải khẳng định đây là tài sản và thu nhập hợp pháp. Còn ở đây tài sản không chứng minh được nguồn gốc thì đó có thể là hợp pháp, cũng có thể là không. Nếu thu thuế xong chứng minh được đó là tài sản do phạm tội mà có lại chuyển sang xử lý hình sự, như vậy một hành vi lại bị xử lý 2 lần. Nếu đặt ra việc không chứng minh được về nguồn gốc mà chuyển sang thu thuế ngay thì không có cơ sở. Tương tự, cũng không có cơ sở nào tự nhiên thu thuế 45% với loại tài sản này. 
Gian nan chống tham nhũng, dù có luật ảnh 1
Còn Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ: “Đây là dự án luật rất được quan tâm, nên khi tiến hành xây dựng cũng rất thận trọng, kỹ lưỡng cả trong lấy ý kiến cũng như thiết kế các phương án rất cẩn thận. Qua quá trình lấy phiếu cho thấy ý kiến đại biểu Quốc hội rất phân tán nên chưa đủ căn cứ, cơ sơ quy định về tài sản bất minh. Trước mắt vẫn giữ quy định hiện hành, tài sản nào chứng minh được do tham nhũng hay phạm tội mà có, thì tài sản đó phải bị tịch thu, thu hồi. Đối với tài sản thu nhập tăng thêm chưa nộp thuế chuyển cơ quan thuế xử lý”.
Đồng thời, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: “Về xử lý tài sản không giải trình rõ nguồn gốc không phải không xử lý, mà ta đang xử lý theo hướng qua quá trình kiểm soát tài sản thu nhập, nếu phát hiện vi phạm chuyển cho cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý. Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy việc xử lý theo các phương án đặt ra trong điều kiện Việt Nam hiện nay là chưa phù hợp. Khi nào đáp ứng đủ điều kiện tiếp tục nghiên cứu xử lý để đạt sự đồng thuận cao hơn từ dư luận, của nhân dân và của đại biểu Quốc hội”.
Trong khi đó, với tư cách trưởng đoàn kiểm tra số 1 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình khi làm việc với Ban thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, đã khẳng định: “Công lý phải được thực thi đến cùng, tài sản chiếm đoạt từ hành vi tham nhũng phải được thu hồi trả lại cho nhân dân”. Đó là một lý lẽ phù hợp với xu hướng văn minh.
Thế nhưng, làm sao phân biệt tài sản tham nhũng với tài sản bất minh? Nếu đối tượng đứng trước cáo buộc tham nhũng biện giải rằng, tài sản của họ không phải do tham nhũng, mà chỉ nằm ở dạng… không rõ nguồn gốc, thì bài toán hóc búa ấy có đáp án ra sao? Ai cũng biết, tội phạm tham nhũng không dễ đối phó. Nói như ông Lê Minh Trí, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, có ba yếu tố khiến tài sản tham nhũng rất khó xử lý: “Một là những đối tượng này có chức, có quyền. Hai là có quan hệ. Ba là có trình độ để tẩu tán”. Cho nên, quy định xử lý tài sản bất minh bị bỏ ra khỏi Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi, cũng là một trở ngại không nhỏ cho hành trình tấn công tội phạm tham nhũng. 
Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân, cho rằng: “Trong phòng chống tham nhũng, nội bộ cơ quan ít phát hiện mà nguồn tin chính đến từ phản ánh của người dân, báo chí, tiếp xúc cử tri, đặc biệt là qua khiếu nại, tố cáo”. Tương tự, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng cũng khẳng định: “Để làm tốt việc chống tiêu cực, tham nhũng không chỉ trung ương làm, mà thời gian tới các tỉnh thành, rồi cấp huyện phải làm, và cần vai trò giám sát của nhân dân”. 
Để khuyến khích người dân cùng chung tay vào công cuộc chống tham nhũng, Chính phủ đã quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thi đua - khen thưởng, cá nhân được khen thưởng còn được thưởng từ Quỹ Khen thưởng về phòng, chống tham nhũng do Thanh tra Chính phủ quản lý với mức thưởng cụ thể như sau: Huân chương Dũng cảm: 60 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ: 40 lần mức lương cơ sở; Bằng khen của cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương: 20 lần mức lương cơ sở. Riêng trường hợp giúp thu hồi được cho Nhà nước số tiền, tài sản có giá trị trên 600 lần mức lương cơ sở, thì được xét thưởng vượt mức quy định trên nhưng không vượt quá 10% số tiền, giá trị tài sản đã thu hồi được và không vượt quá 3.000 lần mức lương cơ sở.
Mức lương cơ sở từ ngày 1-7-2018 là 1,39 triệu đồng. Rõ ràng, tiền thưởng cho người dân tham gia chống tham nhũng không nhỏ, nhưng cơ chế bảo vệ an toàn cho những cá nhân tích cực đối mặt với tội phạm tham nhũng vẫn chưa được nghiên cứu thấu đáo.
Tài sản bất minh nếu chưa được xác định là tài sản tham nhũng, thì phải hiểu như thế nào? Tài sản bất minh nghĩa là tài sản mà chủ nhân của nó luôn có thái độ ngơ ngác khi được truy vấn chăng?
Thật khôi hài, khi một cán bộ học cao hiểu rộng lại lơ ngơ về căn nhà trị giá thị trường hàng chục tỷ đồng mà mình đang cư ngụ, nhưng không biết có nguồn gốc từ đâu! Cũng thật khôi hài, khi một lãnh đạo được giao điều hành những tập đoàn kinh tế quy mô lớn, lại mù mờ về khoản tài chính khổng lồ mà vợ mình đang sở hữu, và những khoản chi phí đắt đỏ mà con mình đang du học nước ngoài. Cơn mưa vàng bạc bỗng dưng từ trên trời rơi xuống, chỉ có trong truyện cổ tích dỗ dành những đứa trẻ ngây thơ mà thôi!
Tài sản bất minh không được khống chế một cách nghiêm khắc, thì hệ lụy kéo theo là tài sản tham nhũng rất khó thu hồi. Thực tế đã chứng minh, nhiều vụ án tham nhũng không thể thu hồi tài sản tham nhũng, vì khối lượng tài sản bất minh đã không cánh mà bay trước khi pháp luật có biện pháp ngăn chặn hữu hiệu.

TUY HÒA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ

Gian bếp hiện đại

(ĐTTCO) - Hãy tận hưởng mùa hè với những món ăn dinh dưỡng và đặc sắc cho cả gia đình, nhưng vẫn tiết kiệm được thời gian từ những gian bếp hiện đại.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Giảm chất lượng cuộc sống do thoái hóa cột sống cổ

(ĐTTCO) - Thoái hóa cột sống cổ là một bệnh lý mãn tính khá phổ biến, tiến triển chậm, thường gặp ở người lớn tuổi. Bệnh hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa do tính chất công việc phải ngồi lâu bên máy vi tính như nhân viên văn phòng… Bệnh nếu để lâu sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống đáng kể. 

Ẩm thực

Tiệc trưa sành điệu tại nhà hàng Saigon Kitchen

(ĐTTCO) - Bữa trưa sẽ không còn là một “thủ tục” trong ngày nữa khi thực khách bước vào không gian đầy hoài niệm với không gian bếp mở, chỗ ngồi thư giãn, tầm nhìn xanh mát ngoài khung cửa kính tại nhà hàng Saigon Kitchen, tọa lạc tại tầng 2 Khách sạn Hôtel des Arts Saigon.

Du lịch

Doanh nghiệp du lịch cần tiếp sức

(ĐTTCO)-Các doanh nghiệp (DN) du lịch đang nỗ lực bằng nhiều cách để tạm duy trì hoạt động kinh doanh mặc dù rất khó khăn. Để làm được điều này, một số hãng lữ hành tiếp tục đề xuất vay gói ưu đãi từ ngân hàng với lãi suất thấp, số khác mong muốn nhận lại tiền ký quỹ. 

Mua sắm

Những mẫu trang sức hoàn hảo

(ĐTTCO) - Trang sức luôn có sức hấp dẫn khó chối từ với phái đẹp. Xin giới thiệu một vài mẫu cho bạn lựa chọn những món phụ kiện yêu thích.