Đồng điệu cùng âm nhạc

(ĐTTCO) - Sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, non sông liền một dải, những mơ ước thầm kín trở nên hiển hiện. 
Đó là những bài hát ngày xưa mỗi bên (Nam-Bắc) chỉ nghe thầm, hát thầm, nhớ nhung và tưởng tượng ra tác giả của nó thì sau đó đã vang lên trên quảng trường, sân khấu lớn, trong từng nhà và trong những trái tim yêu âm nhạc. Tâm hồn Việt dù Nam hay Bắc đồng điệu cùng các tác phẩm có giá trị, dù là ở ranh giới và thời điểm nào.
Miền Nam ngày ấy…
Trước năm 1975, ngoài dân ca Nam bộ, công chúng yêu nhạc miền Nam thường biết đến những tên tuổi nhạc sĩ như Thẩm Oánh, Đức Quỳnh, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Phạm Duy, Y Vân, Trần Thiện Thanh, Lam Phương, Trúc Phương, Hoàng Thi Thơ, Anh Bằng và Trịnh Công Sơn… Còn với ca sĩ, những người hồi đó nổi tiếng như Thái Thanh, Thái Hằng, Thanh Tuyền, Thanh Thúy, Hoài Trung, Khánh Ngọc, Mai Hương và “tứ trụ nhạc vàng” Nhật Trường, Hùng Cường, Chế Linh, Duy Khánh…
Người Nam lúc đó cũng thích nghe những bài hát tiền chiến của các nhạc sĩ miền Bắc như Thiên thai, Buồn tàn thu, Đàn chim Việt (của Văn Cao), Vàng phai mấy lá, Gửi gió cho mây ngàn bay, Gửi người em gái miền Nam, Tà áo xanh (Đoàn Chuẩn), Mơ hoa, Ngày về (Hoàng Giác), Tạ từ, Em đến thăm anh một chiều mưa (Tô Vũ), Dư âm (Nguyễn Văn Tý), Đêm đông (Nguyễn Văn Thương), Giọt mưa thu (Đặng Thế Phong)… 
Đồng điệu cùng âm nhạc ảnh 1 NSND Thu Hiền. 

Không ít người nói miền Nam là xứ sở của những bản tình ca mềm mại, đa sầu (nên có tên gọi là nhạc vàng), người sáng tác cũng như người thưởng thức đa số đều chuộng những bài hát khiến trái tim rung động, âm nhạc và ca từ gợi lên tình cảm da diết, gần gũi đời thường. Trong số đó có thể nhắc tới những ca khúc Chiều mưa biên giới, Em hiền như ma-sơ, Đường xa ướt mưa, Mười năm tái ngộ, Con đường xưa em đi, Bây giờ tháng mấy, Tình thư của lính, Lệ đá, Rừng lá thấp, Giờ này anh ở đâu, Đưa em vào hạ, Tâm sự người lính trẻ, Ai nói yêu em đêm nay, Nàng tiên của lính, Nửa đêm ngoài phố, Một chuyến bay đêm…
Nhưng có thể nói, những năm 70, nhạc của Trịnh Công Sơn đã gần như được lựa chọn nhiều nhất với “những ca khúc da vàng”. Hầu hết tụ điểm ca nhạc, phòng trà và trong nhiều gia đình đều lựa chọn những bài hát Ướt mi, Diễm xưa, Biển nhớ, Hát cho một người nằm xuống, Tuổi đá buồn, Ru em từng ngón xuân nồng… Song, ngoài những nhạc phẩm ấy ra, một số người yêu nhạc ở miền Nam cũng đã biết đến một số ít những bài hát cách mạng (gọi là nhạc đỏ) của miền Bắc qua sự thẩm thấu từ vùng giải phóng, từ buổi phát thanh đêm khuya phát đi từ Hà Nội.
Đồng điệu cùng âm nhạc ảnh 2 Ca sĩ Bảo Yến. 
Và sự tiếp nhận nhạc đỏ
Ngày 30-4-1975, trên đài Phát thanh Giải phóng, bài hát Tiến về Sài Gòn của Lưu Hữu Phước và Nối vòng tay lớn của Trịnh Công Sơn đã vang lên. Rồi những ca khúc hào hùng Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng (Phạm Tuyên), Bài ca hy vọng (Văn Ký), Hà Nội niềm tin và hy vọng (Phan Nhân), Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh (Xuân Hồng), Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà), Việt Nam ơi, mùa xuân đến rồi (Huy Du)... đã lan tỏa khắp các tỉnh, thành miền Nam. Trong thời gian đó, Dàn nhạc Giao hưởng và nhạc kịch Người tạc tượng của Đỗ Nhuận ở Sài Gòn, cũng như sự xuất hiện của nhạc sĩ, chỉ huy dàn nhạc Trọng Bằng, dường như là chất xúc tác mạnh mẽ cho dòng nhạc đỏ.
Nếu nói những năm sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, sự tiếp nhận âm nhạc phía Bắc của người Nam còn vấn vương, thì sau những năm 80 sự tiếp nhận đã hoàn toàn tự nhiên. Ngay cả các ca sĩ hát nhạc vàng nổi tiếng một thời cũng hát Quê hương (Giáp Văn Thạch, thơ Đỗ Trung Quân), Ở hai đầu nỗi nhớ (Phan Huỳnh Điểu), Tình yêu trên dòng sông quan họ, Bài ca không quên (Phạm Minh Tuấn), Cô đi nuôi dạy trẻ (Nguyễn Văn Tý), Tàu anh qua núi (Phan Lạc Hoa), Trị An âm vang mùa xuân (Tôn Thất Lập), Ơi cuộc sống mến thương (Nguyễn Ngọc Thiện), Tự nguyện (Trương Quốc Khánh), Quảng Bình quê ta ơi (Hoàng Vân), Tiếng chày trên sóc Bom Bo (Xuân Hồng), Trên đỉnh Trường Sơn ta hát (Huy Du)... với phần thể hiện của các ca sĩ Lệ Thu, Thanh Tuyền, Hà Thanh, Thái Châu, Thanh Phong, Cẩm Vân, Bảo Yến, Nhã Phương, Ánh Tuyết, Trang Kim Yến... 

Miền Bắc cũng biết đến nhạc Trịnh
Ngay sau khi đất nước liền một dải, những bài hát của Trịnh Công Sơn với tiếng hát Khánh Ly đã theo các băng cối AKAI đến từng căn nhà ở miền Bắc. Bên cạnh những tác phẩm quen thuộc mang nhịp điệu hành khúc, hào hùng, nhiều người đã đắm chìm vào những giai điệu của Diễm xưa, Biển nhớ, Lệ đá… Ngay cả những nghệ sĩ một thời bị hạn chế vì hát nhạc vàng như Hoàng Lộc (Lộc vàng) cũng được trở lại sân khấu, những bài hát của miền Nam được ưa chuộng cùng với giọng hát của ông. Rồi những năm sau đó, những bài Về miền Trung của Phạm Duy, Chiếc lá cuối cùng của Tuấn Khanh, Buồn ơi chào mi của Nguyễn Ánh 9... được hát trên những sân khấu lớn với sự chào đón của đông đảo khán giả.
Bên cạnh đó là sự nổi lên của các nhóm nhạc Hy vọng (nhạc sĩ Lê Hựu Hà, Lý Được, ca sĩ Nhã Phương), nhóm Hương miền Nam (nhạc sĩ Bảo Chấn, Quốc Dũng, ca sĩ Lan Ngọc, Thái Châu), nhóm của CLB Nhà nghệ thuật quần chúng TPHCM (nhạc sĩ Vũ Văn Tuyên, các ca sĩ Hoàng Cúc, Lệ Thu), nhóm Bách Việt (sau đổi là Phù sa có ca sĩ Ngọc Yến, sau này có thêm Đình Văn), nhạc sĩ Sĩ Đan, các nhóm Seamen, Đại Dương… với dàn nhạc điện tử, đã mang phong cách nhạc trẻ của họ ra Bắc. Khoảng năm 1985-1986, những ca khúc sáng tác với mục đích cổ vũ phong trào xây dựng, phát triển đất nước được tiếp nối với nhiều sắc màu đa dạng, nhất là từ khi có sự tham gia của một số nhạc sĩ từ miền Bắc như Thanh Tùng, Trần Tiến, Dương Thụ, Phú Quang...
Về mặt khán giả, nếu miền Bắc đã quen với những giọng hát của Tường Vi, Lê Dung, Thanh Hoa, Thu Hiền, Bích Liên, Quốc Hương, Trần Hiếu, Quang Hưng, Quý Dương, Thúy Hà, Vũ Dậu, Quang Huy, Quang Thọ, Ngọc Tân… giờ đây đã đầy bất ngờ khi nghe Thanh Tuyền hát Nổi lửa lên em, hay song ca với Phương Đại bài Tiếng chày trên sóc Bom Bo; Lệ Thu với Trên đỉnh Trường Sơn ta hát, Hà Nội niềm tin và hy vọng; Hà Thanh với Cùng anh tiến quân trên đường dài, Quảng Bình quê ta ơi, Câu hò bên bờ Hiền Lương... Không có sự ép buộc nào cả, những bài hát ấy được vang lên một cách sảng khoái, người hát bằng giọng hát trời phú và bằng tình cảm con tim.
 43 năm thống nhất đất nước, Bắc - Nam một dải, tất cả đều là tác phẩm của người Việt. Cái gì có giá trị sẽ tồn tại, được lắng nghe, thưởng thức và ghi nhớ. Ngay cả những ca sĩ hải ngoại vì một lý do nào đấy định cư ở nước ngoài, giờ đây ngoài hát những nhạc phẩm ngoại quen thuộc cũng đã hát những bài hát sáng tác từ trong nước. Không ít nghệ sĩ đã về Việt Nam biểu diễn và được công chúng trong nước đón tiếp nồng nhiệt.

Nguyễn Thụy Kha

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cuộc sống mới khi hẻm mở rộng

Cuộc sống mới khi hẻm mở rộng

(ĐTTCO) - Phong trào hiến đất mở rộng đường, hẻm trên địa bàn quận Phú Nhuận, TPHCM thời gian qua nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực của người dân. Những con đường, hẻm rộng thênh thang tạo diện mạo đô thị khang trang, sạch đẹp hơn và đời sống người dân cũng được nâng cao. 

Công nghệ

Những tiện ích công nghệ trong mùa dịch

(ĐTTCO) - Những thiết bị công nghệ từ đơn giản nhỏ gọn dễ dàng mang theo trong người đến những thiết bị cố định trong một không gian có thể hỗ trợ người dùng tối đa để bảo vệ và nâng cao sức khỏe trong mùa dịch này.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Cuộc đua vaccine Việt chống Covid-19

(ĐTTCO) - Trước tình hình dịch Covid-19 tiếp tục căng thẳng, mới đây Nga tuyên bố đã sản xuất thành công vaccine ngừa Covid-19, sẽ tiêm miễn phí cho người dân trong nước và xuất khẩu khiến dư luận rất quan tâm.

Ẩm thực

Tiệc trưa sành điệu tại nhà hàng Saigon Kitchen

(ĐTTCO) - Bữa trưa sẽ không còn là một “thủ tục” trong ngày nữa khi thực khách bước vào không gian đầy hoài niệm với không gian bếp mở, chỗ ngồi thư giãn, tầm nhìn xanh mát ngoài khung cửa kính tại nhà hàng Saigon Kitchen, tọa lạc tại tầng 2 Khách sạn Hôtel des Arts Saigon.

Du lịch

Mua sắm

Đồng hồ mặt số màu xanh

(ĐTTCO) - Mặc dù không mang tính truyền thống như màu trắng hoặc đen, nhưng với màu sắc khác biệt và nam tính, đồng hồ mặt số màu xanh đủ sành điệu để kết hợp với trang phục công sở hoặc quần jeans vào cuối tuần.