Công trình kiến trúc lạ chùa Hương: Sai phạm rõ ràng

Báo SGGP ra ngày 12-11 có bài phản ánh về công trình có kiến trúc lạ xuất hiện ở khu vực trung tâm danh thắng Hương Sơn (chùa Hương thuộc huyện Mỹ Đức, Hà Nội). Để tiếp tục làm rõ thêm những vấn đề bài báo nêu, phóng viên Báo SGGP đã trao đổi với đại diện các cơ quan quản lý về văn hóa xung quanh công trình này.

Chưa đúng thủ tục luật quy định

Khác với những thông tin về công trình có kiến trúc lạ do Ban quản lý danh thắng Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội đưa ra trước đó, ông Trương Minh Tiến, Phó Giám đốc Sở VH-TT Hà Nội đã chính thức thừa nhận công trình này xây dựng ở khu vực chùa Hương, thuộc vùng bảo vệ I và chưa trình đúng thủ tục của Luật Di sản văn hóa.

 Công trình kiến trúc lạ chùa Hương: Sai phạm rõ ràng ảnh 1

Ông Tiến phân trần: “Lĩnh vực quản lý của chúng tôi lớn quá, rộng quá nên không phải lúc nào cũng sâu sát được mọi chuyện”. Ngay sau khi nhận được phản ánh từ báo chí, Sở VH-TT Hà Nội đã cử người xuống tận nơi để kiểm tra lại sự việc, sau đó đã lập biên bản về hạng mục xây dựng Hương Nghiêm pháp đường - chùa Thiên Trù, thuộc khu danh thắng Hương Sơn.

Trong biên bản được lập giữa Ban xây dựng chùa Hương; Ban quản lý khu di tích thắng cảnh Hương Sơn; Ban quản lý di tích Hà Nội nói rõ: Năm 2011 nhà chùa có văn bản đề nghị UBND huyện Mỹ Đức cho phép Ban xây dựng chùa Hương được phép tu bổ, tôn tạo (có bản thiết kế kèm theo). Được sự nhất trí của UBND huyện Mỹ Đức, công trình khởi công xây dựng năm 2011, hoàn thành năm 2013. Công trình có 2 tầng mái, mỗi chiều 25m, với công năng sử dụng gồm nhà ăn và nhà khác của nhà chùa...

Sở VH-TT Hà Nội cho biết, sẽ nhanh chóng thành lập một đoàn thanh tra để kiểm tra thực tế. Trước mắt, Sở VH-TT Hà Nội có văn bản đề nghị UBND huyện Mỹ Đức gửi báo cáo đầy đủ về việc xây dựng công trình này (cụ thể là khoảng 20-11). Sau khi có đầy đủ các thông tin về việc xây dựng và xin phép của công trình này Sở VH-TT Hà Nội sẽ có các bước giải quyết nghiêm theo Luật Di sản văn hóa.

3 sai phạm lớn

Trong khi đó, ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ VH-TT-DL khẳng định, đây là công trình không xin phép, nằm trong khu vực bảo vệ của di tích, sai phạm đã quá rõ ràng! Ông Nguyễn Thế Hùng phân tích, theo Luật Di sản văn hóa, về nguyên tắc xây dựng là phải xin phép, có hồ sơ thỏa thuận với các cơ quan chuyên môn.

Đây là di tích cấp quốc gia nên những công trình tu bổ, tôn tạo, xây dựng đều phải có thỏa thuận với cơ quan quản lý chuyên ngành mà cụ thể ở đây là Bộ VH-TT-DL. “Nhưng sai phạm đến đâu, như thế nào cần phải thẩm định lại rõ ràng. Sai đến đâu, xử lý đến đó. Ai quản lý trực tiếp người đó phải chịu trách nhiệm” - ông Nguyễn Thế Hùng nói.

Cũng theo đại diện Cục Di sản văn hóa, về nguyên tắc, đây là khu vực bảo vệ I của di tích, vẫn cho phép xây dựng những công trình phụ trợ nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Ông Nguyễn Thế Hùng cho rằng, nếu nhà chùa xây dựng những công trình nhằm giới thiệu, trưng bày những hình ảnh, hiện vật liên quan tới lịch sử hình thành, phát triển của chùa Hương, hay đóng góp của nhân dân mà xin phép, Cục Di sản văn hóa thẩm định thấy hợp lý thì vẫn cho phép làm. Không luật nào cấm nhà chùa làm các công trình phù hợp, tạo thuận lợi để phát huy giá trị của di sản. Khi cơ sở gửi hồ sơ lên Cục Di sản văn hóa, cơ quan này sẽ xem xét và góp ý về mặt kiến trúc, nếu như thấy có những yếu tố không phù hợp.

“Tuy nhiên, phải khẳng định, chùa Hương là di tích cấp quốc gia, phải tôn trọng kiến trúc truyền thống của dân tộc, không thể mang kiến trúc nước ngoài lai tạp tùm lum về áp dụng được” - Cục trưởng Nguyễn Thế Hùng nhấn mạnh.

Ông Vũ Xuân Thành, Chánh Thanh tra Bộ VH-TT-DL, cho biết, theo thông tin tìm hiểu từ địa phương đưa lên, bước đầu có thể nhận định công trình này có 3 sai phạm. Cụ thể là: quy trình sai, Ban quản lý di tích danh thắng Hương Sơn và Sở VH-TT Hà Nội không báo cáo lên Bộ VH-TT-DL; UBND huyện cho phép xây dựng là vượt quá thẩm quyền. Thông thường với những công trình như vậy cần phải lập hồ sơ, có phương án thiết kế để trình lên Sở VH-TT Hà Nội, sau đó xin thỏa thuận của Bộ VH-TT-DL. Do vậy, công trình này là sai.

Hướng giải quyết đối với công trình này, theo ông Vũ Xuân Thành, cần phải xem xét phân tích cụ thể ảnh hưởng của công trình với cảnh quan thế nào; lấy ý kiến của các nhà khoa học phân tích trên mọi góc độ về kiến trúc, ý nghĩa, cảnh quan... Vì đây không phải là di tích gốc, công trình mới là công trình phụ trợ, nên cũng không máy móc buộc phục hồi nguyên trạng. “Nhưng trước hết Thanh tra Bộ VH-TT-DL đã đề nghị địa phương phải có báo cáo cụ thể ngay về công trình này trước khi đưa ra hướng giải quyết tiếp theo” - ông Vũ Xuân Thành cho biết.

Công trình kiến trúc lạ ở chùa Hương

Được công nhận là Di tích cấp quốc gia từ năm 1962, danh thắng Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội, nơi mà người dân và phật tử vẫn gọi với cái tên thân thuộc là chùa Hương, không chỉ nổi tiếng về nét đẹp văn hóa tín ngưỡng tâm linh mà còn nổi tiếng với 18 điểm di tích gắn liền với núi rừng Hương Sơn và trở thành một quần thể thắng cảnh rộng lớn. Song sau nhiều năm giải quyết gọn gàng vấn nạn động giả, chùa giả, trong những ngày vừa qua, một công trình xây dựng lớn, không phép có kiến trúc “lạ” xuất hiện ở khu vực trung tâm di tích danh thắng quốc gia này.

Công trình lạ nằm trong khu vực bảo tồn di sản cấp 1

Nằm ở khu vực trung tâm của chùa Thiên Trù, công trình mới nằm ngang hàng với khu vực tháp chuông đang tu bổ và nằm ngay trên lối dẫn lên khu vực Đền Mẫu. Những người giúp việc của chùa chia sẻ, công trình này có tên gọi là Hương Nghiêm pháp đường, tọa lạc bên phải chùa Thiên Trù, đối diện với khu bảo tháp Chân Tịnh, theo đồ hình Mandala. Tòa nhà lớn này được xây dựng đã vài năm với mục đích dành cho các phật tử, tín chủ khi ở lại chùa có chỗ nghỉ ngơi.

Theo lời kể của những người này, kết cấu tầng một được chia thành nhiều phòng trọ khép kín. Mỗi phòng có nhiều giường đơn, tiện nghi, sạch sẽ và lắp cả máy điều hòa nhiệt độ. Ở giữa là phòng lớn dùng để làm phòng ăn hoặc hội họp. Riêng khu vực tầng áp mái tuy có cầu thang lên nhưng để trống. Vào mùa lễ hội hay những ngày lễ trọng của Phật giáo thì các phòng ở đây chật kín, nhưng ngày thường, nếu muốn được nghỉ thì chỉ cần hỏi trực tiếp các sư bác, sư thầy ở đây - những người giúp việc của nhà chùa nhiệt tình chỉ dẫn.

Theo ghi nhận của phóng viên, công trình này có quy mô lớn, diện tích mặt sàn khoảng 400m² với 2 tầng lầu. Không chỉ lớn về quy mô mà kiến trúc của tòa nhà này cũng rất nổi bật do sự khác biệt với các kiến trúc truyền thống vốn sẵn có trong khuôn viên của chùa Thiên Trù. Vì thế bất cứ du khách nào tới đây cũng vô cùng sửng sốt bởi sự hoành tráng có phần hơi kệnh cỡm của công trình này. Từ trên cao nhìn xuống tòa nhà có hình khối vuông, 4 mặt, mái ngói đỏ.

Toàn bộ cầu thang và lan can đều được làm bằng đá, có trang trí hoa văn và đặc biệt là xung quanh đường lên xuống và lan can tầng 2 có gắn nhiều vật trang trí là tòa tháp và phù điêu quái thú có hình thức rất lạ. Phần phía trên mái cũng được trang trí cách điệu với nhiều hình phù điêu rất lạ. Sau khi xem những hình ảnh về phần trang trí phía bên ngoài của công trình này, một chuyên gia về mỹ thuật đã thốt lên, không thể xác định đây là hình gì, thuộc trường phái nào, mà chỉ có thể nói rằng đây là sản phẩm của sự lai căng, cóp nhặt. Không thể hiểu tại sao một kiến trúc với những trang trí như vậy có thể được xuất hiện ở quần thể danh thắng chùa Hương.

“Con voi chui lọt lỗ kim”

Ngay sau khi có được những thông tin về công trình kiến trúc lạ vừa mới được phát hiện ở khu vực chùa Thiên Trù, phóng viên đã trao đổi với Ban quản lý di tích danh thắng Hương Sơn, Mỹ Đức. Ông Nguyễn Chí Thanh, Trưởng ban quản lý khẳng định, công trình này không phải mới mà đã được xây từ năm 2011, đến năm 2013 thì được nhà chùa đưa vào sử dụng. Mục đích chính của công trình theo ông Thanh là nhà chùa dành để tiếp khách, làm chỗ ăn, nghỉ cho phật tử trong những dịp lễ trọng.

Trước đây không phải là khuôn viên của chùa Thiên Trù mà là hai dãy nhà cấp 4 của Công ty Thắng cảnh và Công ty Du lịch Hà Tây, được xây dựng khoảng những năm 1970. Hai dãy nhà cấp 4, lợp ngói sông Cầu, tường xây bằng đá, mục đích phục vụ việc ăn, nghỉ của nhân viên của công ty này và khách nội bộ. Đến năm 2000, UBND tỉnh Hà Tây đã chỉ đạo bàn giao hai dãy nhà đó cho nhà chùa quản lý.

Để đảm bảo cho việc sinh hoạt của nhà chùa và phật tử, năm 2011 nhà chùa có văn bản đề nghị UBND huyện Mỹ Đức cho phép Ban Xây dựng chùa Huơng được phép tu bổ, tôn tạo. Công trình hoàn thành việc xây dựng và đưa vào sử dụng năm 2013. Tuy nhiên, khi được hỏi về việc một công trình xây dựng mới, chưa nói tới kiến trúc lạ như vậy ở khu vực bảo tồn cấp 1 của di tích cấp quốc gia có nhận được sự thỏa thuận từ phía các cơ quan chức năng như Sở VH-TT-DL, Cục Di sản văn hóa Bộ VH-TT-DL hay không, ông Thanh trả lời rằng, đây là công trình phụ trợ, không thuộc vùng lõi của di sản. Ban quản lý di tích căn cứ vào đề nghị của nhà chùa và đề nghị lên cấp trên đồng ý cho chùa tu sửa hạng mục cũ để sử dụng có hiệu quả. Ông Thanh nhiều lần nhấn mạnh, đây không phải di tích gốc, chắc nhà chùa cũng có xin phép các đơn vị cấp trên.

Được biết, việc tu bổ, tôn tạo bất cứ một công trình nào ở trong khu vực di sản đều phải trải qua những quy trình cực kỳ nghiêm ngặt và chặt chẽ của Luật Di sản văn hóa. Ví dụ như việc tu bổ gác chuông tại Thiên Trù, hiện đang được tiến hành tại đây chẳng hạn, nhà chùa, địa phương và các đơn vị quản lý di sản từ xã, huyện, sở đến Bộ VH-TT-DL phải thành lập nhiều hội đồng xét duyệt, với các phương án kiến trúc được cân nhắc nhiều lần mới có thể thực hiện được.

Theo như báo cáo của Ban quản lý danh thắng Hương Sơn, công trình đã được khởi công cách đây 4 năm và đưa vào sử dụng được 2 năm. Trong suốt thời gian dài đó, năm nào cũng có nhiều đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, liên ngành cấp sở, cấp bộ được tổ chức và sai phạm bị phát hiện chủ yếu liên quan tới việc vệ sinh môi trường, hàng quán bày bán lộn xộn... Điều đáng nói là, một công trình có kiến trúc lạ, lớn như vậy, lại chỉ cách khu vực trung tâm của chùa Thiên Trù - chùa Hương khoảng 100m lại có thể ngang nhiên xây dựng và tồn tại nhiều năm mà không có một đơn vị chức năng quản lý về di sản nào lên tiếng? Phải chăng lại một lần nữa “Con voi chui lọt lỗ kim”

SGGP

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Các bạn trẻ thích thú với môi trường học tập lý tưởng ở ĐH Trà Vinh

Đại học Trà Vinh công bố ngưỡng chất lượng đầu vào năm 2020

(ĐTTCO) - Chiều 19-9, Trường ĐH Trà Vinh cho biết, vừa công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (mức điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển) các ngành đại học và cao đẳng giáo dục mầm non hệ chính quy, theo phương thức xét tuyển điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2020. Năm nay, điểm nhận đăng ký xét tuyển của trường có mức từ 15-22 điểm. 

Công nghệ

Thư thái tại nhà cùng công nghệ

(ĐTTCO) - Sau một ngày dài làm việc không còn gì bằng việc tận hưởng sự thoải mái và thư giãn ngay tại nhà. Giờ đây những tiện ích công nghệ sẽ biến không gian nhà ở trở nên đơn giản hơn bao giờ hết.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Xét nghiệm NIPT di truyền dị tật trong thai kỳ

(ĐTTCO) – Mới đây, Viện Di truyền y học – Gene Solutions đã tổ chức buổi toạ đàm với chủ đề xét nghiệm di truyền trong thai kỳ: cập nhật thông tin và những xu hướng mới. 

Ẩm thực

Du lịch

San sẻ cái tình trong lúc khó

(ĐTTCO) - Hai đợt dịch liên tiếp chưa thấy điểm dừng đang khiến các doanh nghiệp (DN) du lịch phải tạm ngưng hoạt động. Muốn hoạt động cầm chừng để chờ qua cơn dịch phải có vốn. 

Mua sắm

Túi cầm tay cho nam giới

(ĐTTCO) - Những chiếc túi cầm tay nhỏ gọn (hand-held) là vật dụng được ưa chuộng của nam giới, nhất là những ai không thích sự cồng kềnh. Nếu bạn đang tìm kiếm loại túi này, hãy tham khảo một số mẫu sau đây.