Bữa cơm ngày hòa bình đầu tiên

(ĐTTCO) - Trước mặt tôi là những khoảng lặng. Khoảng lặng của những bông điệp đỏ chói. Khoảng lặng của một cây cầu vắt ngang con kênh xáng. 
Khoảng lặng của chiếc ghe tam bản im lìm ở thế cập bến, tựa bờ. Khoảng lặng của đứa trẻ đang cầm trên tay con diều giấy. Và khoảng lặng của chính tôi khi ngoái nhìn những ngày đã qua.
Đối với nhiều người, ở những thời điểm không có gì đặc biệt, có thể đây chỉ là những khoảng lặng bình thường. Nhưng đối với những người lính như chúng tôi, vào thời điểm chiến tranh vừa kết thúc, lại khác. Bởi đã nhiều đêm chúng tôi sống giữa rừng tràm, rừng đước, giữa những bờ cây bình bát, trâm bầu trong môi trường sống “trên bờ muỗi vắt/dưới sông lục bình”... Bởi nhiều đêm rồi, chúng tôi thường qua lại trên kênh rạch và những con sông nhỏ, trên một chiếc xuồng luôn chất chứa hy vọng. Bởi mới đêm hôm qua chúng tôi còn lội sình, đạp nước mà đi, từ bóng tối hướng tới ánh sáng, từ nông thôn hướng tới thị thành.
Và bởi mới đêm hôm qua thôi, chúng tôi còn lầm lũi chặt cây, đào hầm bao vây Chi khu Long Hồ (Vĩnh Long), bất ngờ phía trong chi khu này vang lên những tiếng nổ, những loạt đạn thất thanh, hoảng loạn. Hóa ra, Trung đoàn 16 của phía bên kia đã tự giã từ vũ khí, tự giải thể về làm dân bằng cách bắn loạn xạ lên trời.
***
Bữa cơm ngày hòa bình đầu tiên ảnh 1 Nhân dân Sài Gòn đón chào quân Giải phóng tiến vào giải phóng thành phố, ngày 30-4-1975.
(Ảnh: Hứa Kiểm-TTXVN) 
Rồi chúng tôi được lệnh bỏ Chi khu Long Hồ, theo lộ 4, hối hả vào giải phóng thị xã Vĩnh Long. Vì thế, lúc này đây, những khoảng lặng hiện ra trước mắt tôi thật khác thường. Chúng là những khoảng lặng hòa bình.
Bất chợt, một bà má đến sát bên tôi từ lúc nào, vỗ vai tôi khiến những khoảng lặng của tôi vụt biến mất và tôi không khỏi giật mình. Bà má hỏi:
- Con ở đơn vị nào? Tiểu đoàn 307 hả?
-  Dạ không, 307 vào giải phóng theo hướng khác. Thế má hỏi 307 để làm gì?
-  Tìm một đứa cháu, cũng là bộ đội như con.
Rồi tự nhiên, bà má hát: Ai đã từng qua Cửu Long Giang, Cửu Long Giang sóng trào nước xoáy… Ai đã từng nghe tiếng tiểu đoàn, tiếng tiểu đoàn ba trăm lẻ bảy… và nói má biết bài hát này từ hồi “chín năm” kia. Nghe đâu lời ca là của ông Nguyễn Bính.
- Thôi, chuẩn bị vào ăn cơm đi. Cả đêm qua toàn hành quân, không ngủ, đã được ăn được uống gì đâu. Bọn mình sẽ ăn cơm trong một gia đình giáo viên. Gia đình này mời chúng ta vào nhà chơi và tự nguyện nấu cơm mời trung đội mình -Bình, một đồng đội của tôi, bảo.
Tôi bước vào phòng khách nho nhỏ ở ngôi nhà số 34 đường Khưu Văn Ba (nay là phố Phạm Thái Bường) và nhìn thấy ngay một nội san của một trường cao đẳng sư phạm Vĩnh Long. Lật giở ít trang, tôi gặp ngay một bài thơ của nữ sinh Trương Ánh Hồng, trong đó có mấy câu: Màu mai vàng nhộn nhịp/ Hoa nở đây mùa sang/ Năm đi chừng lưu luyến/ Vài chiếc lá để tang… Thấy ngồ ngộ, theo bản năng, tôi lấy bút chép bài thơ trên vào một mảnh giấy.
Không ngờ, việc làm của tôi lọt vào sự chú ý của một cậu bé chừng 12-13 tuổi. Ngay sau đó, có hai nữ sinh là sinh viên tự giới thiệu là Bùi Xuân Mai và Bùi Xuân Hoa - cũng là hai nữ chủ nhân ở địa chỉ trên - đến gặp tôi.
Xuân Hoa chủ động nói:
- Nhờ đứa em mà biết việc anh ghi ghi chép chép gì đó. Bộ đội các anh cũng thích thơ sao?
- Tại sao không thích? Thế chả nhẽ…?
- Thế anh đọc cho nghe một bài thơ nào đó ở ngoải?
Không chần chừ, tôi đọc luôn bài Quê hương của Giang Nam.
Cả Xuân Hoa và Xuân Mai cùng nhận xét: Nghe cũng  ấn tượng đấy chứ! Anh có thể cho chúng em xin bài thơ ấy được không?
Tôi nhìn lên giá sách, loáng thoáng thấy tập Thơ dâng và cuốn tiểu thuyết Mưu sinh và nhắc tên Tagore và Goorki.
- Anh có biết tên hai tác giả này à?
- Biết chứ. Một đại thi hào của Ấn Độ, một đại văn hào của nước Nga Xô viết. Ở ngoài Bắc, Mưu sinh được dịch là Kiếm sống. Rồi tôi đọc: Em thế nào thì cứ thế mà đến/ Đừng loay hoay thay đổi áo quần…
Rồi chúng tôi dùng bữa trưa rất gia đình, có canh chua cá bông lau, có củ sắn xào thịt bò, có trứng chiên và uống một ly bia con cọp nhỏ. Chúng tôi cùng nâng ly mừng nhau và cùng nghẹn ngào trong nước mắt.
Đến giờ, tôi vẫn nhớ như in những khoảnh khắc ấm áp, đầy ý nghĩa và một đi không trở lại này. Ấy là bữa cơm ngày hòa bình đầu tiên của chúng tôi, xảy ra vào đúng 12 giờ ngày 1-5-1975.

Đặng Huy Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ

Những tiện ích công nghệ trong mùa dịch

(ĐTTCO) - Những thiết bị công nghệ từ đơn giản nhỏ gọn dễ dàng mang theo trong người đến những thiết bị cố định trong một không gian có thể hỗ trợ người dùng tối đa để bảo vệ và nâng cao sức khỏe trong mùa dịch này.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Nguyên nhân gây đau lưng, thoát vị đĩa đệm

(ĐTTCO) - Nghiên cứu thống kê cho thấy, nhiều người thường bị đau cột sống thắt lưng và nguyên nhân chủ yếu do thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm. Vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm. 

Ẩm thực

Tiệc trưa sành điệu tại nhà hàng Saigon Kitchen

(ĐTTCO) - Bữa trưa sẽ không còn là một “thủ tục” trong ngày nữa khi thực khách bước vào không gian đầy hoài niệm với không gian bếp mở, chỗ ngồi thư giãn, tầm nhìn xanh mát ngoài khung cửa kính tại nhà hàng Saigon Kitchen, tọa lạc tại tầng 2 Khách sạn Hôtel des Arts Saigon.

Du lịch

Mua sắm

Đồng hồ mặt số màu xanh

(ĐTTCO) - Mặc dù không mang tính truyền thống như màu trắng hoặc đen, nhưng với màu sắc khác biệt và nam tính, đồng hồ mặt số màu xanh đủ sành điệu để kết hợp với trang phục công sở hoặc quần jeans vào cuối tuần.