Biển miền Trung: Cần tiếp tục đánh giá

(ĐTTCO)-Ngày 22-8, tại tỉnh Quảng Trị, Bộ TN-MT và Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam đã phối hợp tổ chức hội nghị báo cáo kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển 4 tỉnh miền Trung (từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế). Hội nghị nhằm trả lời các câu hỏi môi trường biển, cá biển, nuôi trồng thủy sản đã an toàn chưa? Hội nghị có sự tham dự của các nhà khoa học đầu ngành, các nhà nghiên cứu biển quốc tế, đại diện lãnh đạo 4 tỉnh miền Trung.

Bắt đầu phục hồi nơi bị suy thoái mạnh

GS-TS Mai Trọng Nhuận (Đại học Quốc gia Hà Nội), đại diện nhóm tác giả nghiên cứu chất lượng nước biển, chất lượng trầm tích biển…, cho hay: “Về chất lượng nước biển tại 19 bãi tắm thuộc 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế có kết quả các thông số quan trắc đảm bảo với vùng bãi tắm, thể thao dưới nước”. Tuy nhiên, GS-TS Nhuận khuyến cáo: “Tại các khu vực cách bờ 1,5km thuộc Sơn Dương - Hà Tĩnh (diện tích khoảng 300km2), cửa Nhật Lệ - Quảng Bình (diện tích khoảng 330km2), hòn Sơn Chà - Thừa Thiên - Huế (diện tích khoảng 160km2), do chịu tác động của dòng xoáy cục bộ, có một số thông số cao hơn so với các khu vực khác, dù nằm trong giới hạn cho phép nhưng cần tiếp tục được giám sát và quan trắc thường xuyên.

 Biển miền Trung: Cần tiếp tục đánh giá ảnh 1

Các tác giả phân tích 29 mẫu trầm tích và 146 mẫu trầm tích bề mặt, 16 điểm mẫu cột trầm tích, so sánh, đối chiếu với QCVN đều nằm trong giới hạn. Hàm lượng tổng phenol và xyanua có xu hướng giảm. Tuy nhiên trong tháng 5-2016, hàm lượng tổng phenol cao 6 - 12,5 mg/kg, đến tháng 6 giảm lại;  với xyanua, kết quả cũng tương tự.

Việc đánh giá màng bám hệ keo sắt hấp thụ các độc tố phenol, xyanua… được thực hiện tại 9 khu vực có rạn san hô và các dạng nền đáy khác trong vùng biển 4 tỉnh với 63 điểm khảo sát. Vào thời điểm khảo sát từ tháng 4 đến tháng 5-2016, trên bề mặt đá, các rạn san hô, thậm chí trên các loại nền đáy khác có hiện tượng lớp bột màu vàng phủ bám. Phenol trong màng bám rất cao. Khảo sát tháng 6 và 7-2016 lớp màng đã giảm, trên đáy bùn lớp màng không còn. Nhiều nơi giảm hơn 90% lượng phenol.

Về hệ sinh thái, GS-TS Mai Trọng Nhuận cho biết, có 3.151 mẫu được phân tích. Trong tháng 4 và 5-2016, 100% các rạn san hô trong khu vực khảo sát bị tẩy trắng, nhóm san hô cành chết hàng loạt. Điển hình là các khu vực Hòn Sơn Dương - Hà Tĩnh, tỷ lệ san hô chết 90%; Hòn Nồm (Quảng Bình) và Hải Vân, Sơn Chà - Thừa Thiên - Huế san hô bị suy giảm là 66,7%.

Sinh vật trên rạn san hô hiện rất nghèo, mật độ cá rất thấp, thấp nhất là Hòn Sơn Dương, Hòn Nồm. Rải rác có bắt gặp các loài cá chết trong các hang, hốc san hô. Đến giai đoạn tháng 6 và 7-2016, rạn san hô có hiện tượng phục hồi từ những tập đoàn đã chết từng phần, ấu trùng san hô bắt đầu định cư trên nền đáy rạn, cá kích thước nhỏ có dấu hiệu trở lại.

Có thể tắm biển

TS Friedhelm Schroeder (Đức) có 40 năm nghiên cứu môi trường biển đánh giá, các giá trị nêu trong tài liệu của nhóm tác giả đến từ Trường Đại học Quốc gia Hà Nội là đúng với thực tế. Tuy nhiên, TS Schroeder cũng lưu ý, cần kiểm soát chặt các vùng Sơn Dương (Hà Tĩnh), phía Đông biển Nhật Lệ (Quảng Bình), Sơn Chà - Chân Mây (Thừa Thiên - Huế), vì nơi này còn tồn dư phenol và xyanua.

Bên cạnh đó, việc một số loài cá nhỏ xuất hiện trở lại ở môi trường biển 4 tỉnh thì cần có quy định chưa thể đánh bắt, phải bảo tồn để lôi kéo các đàn cá lớn trong chuỗi thức ăn nhằm nâng cao khả năng kinh tế đánh bắt sau này.

PGS-TS Nguyễn Chu Hồi, nguyên Phó Tổng cục Biển và Hải đảo cho rằng, các nhà khoa học đã chọn phương pháp, đối tượng cũng như phạm vi nghiên cứu để cố gắng trả lời cơ bản yếu tố và thực trạng môi trường hiện thế nào, tập trung vào chất gây ô nhiễm chính, đồng thời tập trung vào các yếu tố cộng sinh đi kèm chất gây ra ô nhiễm chính. Vì vậy, kết quả được đánh giá là đáng tin cậy. Tuy nhiên cần nêu rõ vùng biển nào bảo vệ, ưu tiên đánh bắt trước, vùng biển nào cần giám sát tiếp theo.

Trong khi đó, GS-TS Trần Nghi, người có nhiều năm nghiên cứu trầm tích biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau, nêu ý kiến: Để kiểm soát đánh giá được thời gian nào nước biển sạch hoàn toàn, chúng ta phải tiếp tục lấy mẫu. Bây giờ lấy mẫu tại một số điểm, ví dụ các vị trí ở hố thủy lực, không cần tập trung dày đặc nữa.

Lấy 4 mẫu vị trí như nhau, thời gian như nhau để phân tích. Lấy mẫu này ở 3 lớp trầm tích, lớp màng cho tới lớp đáy từ 5 - 50cm và phải lấy phương tiện hút màng này một cách cẩn thận. Cứ như vậy sẽ khẳng định khi nào nước biển đạt ngưỡng cho phép. Hướng đặt ra như Bộ TN-MT hiện nay là chuẩn xác, tuy nhiên hoạt động giám sát Formosa cần phải chặt chẽ, đảm bảo chắc chắn không xả thải tiếp, nếu không các quá trình nghiên cứu sẽ không còn ý nghĩa.

Lãnh đạo UBND Thừa Thiên - Huế đề nghị nên đưa ra các dự báo cho địa phương về việc ảnh hưởng này cụ thể như thế nào trong ngắn hạn và dài hạn. Vì hiện nay trong các điểm ở biển còn tồn lưu dạng độc tố, trong tương lai dòng chảy gần vẫn ổn định theo hướng đó, còn một số dòng chảy thì có thể ngược lại, vậy sắp tới có tác động như thế nào đến môi trường. Các nhà khoa học, các cơ quan cũng nên có thông báo cơ chế tự phục hồi môi trường biển như thế nào. Nó ở dạng hòa tan, hay tự bay hơi, phát tác, cần phải có thông tin bổ sung để người dân hiểu rõ hơn về việc này.

Bộ trưởng TN-MT Bộ Trần Hồng Hà đánh giá môi trường biển dần hồi phục. Môi trường tự nhiên của biển có thể tự làm sạch. Thời gian tới các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu sâu hơn để xác định vùng an toàn cho người dân nắm rõ, phục vụ đánh bắt, tắm biển, hoạt động thể thao dưới biển.

 Ngư dân sẽ yên tâm đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản

Chiều 22-8, trước thông tin vùng biển 4 tỉnh miền Trung đã an toàn và có thể tắm biển, nuôi trồng thủy sản đã khiến cho người dân từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế hết sức phấn khởi.

Phần lớn ngư dân mong ngành chức năng kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải từ Công ty TNHH Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh để hệ sinh thái biển sớm được phục hồi nguyên vẹn. Qua đó giúp ngư dân tiếp tục vươn khơi bám biển và đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản.

Trong khi đó, bà con nuôi trồng thủy sản ở Quảng Trị còn có thêm kỳ vọng mới khi mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng thí điểm bằng nước biển chưa qua xử lý ở ao nuôi rộng 1.000m2 tại xã ven biển Vĩnh Quang, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) đạt kết quả khả quan.

Ông Võ Văn Hưng, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Trị cho biết, ngay trong tháng 5-2016, đơn vị tiến hành thả nuôi thí điểm 10.000 con tôm thẻ chân trắng tại vùng biển bị cho là ô nhiễm, tạo cơ sở để đánh giá chất lượng nước biển, từ đó đưa ra khuyến cáo, hướng dẫn kịp thời cho các hộ nuôi trồng thủy hải sản trên địa bàn. 

MINH PHONG - NGỌC OAI - VĂN THẮNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vietnam Airlines khuyến cáo hành khách đến sớm làm thủ tục trước 2 tiếng

Vietnam Airlines khuyến cáo hành khách đến sớm làm thủ tục trước 2 tiếng

(ĐTTCO) – Để đảm bảo kế hoạch và sự thuận lợi đi lại, Vietnam Airlines Group (gồm Vietnam Airlines, Pacific Airlines, Vasco) khuyến cáo hành khách đi tàu bay cần theo dõi chặt chẽ thông tin từ các hãng hãng không, chủ động đến sân bay trước giờ khởi hành dự kiến ít nhất 2 tiếng để hoàn thành thủ tục hàng không.

Công nghệ

Ứng dụng thúc đẩy công việc

(ĐTTCO) - Những ý tưởng và nền tảng mới giúp cân bằng sân chơi cho nhân viên tiềm năng có thể giúp thay đổi và cân bằng mọi thứ tốt hơn. Dưới đây là một số sáng tạo mang đến nhiều hứa hẹn nhất.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Những nguy cơ gây bệnh động mạch vành

(ĐTTCO) - Bệnh động mạch vành khá phổ biến và nguy hiểm, đang là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới. Chúng ta cần tìm hiểu về nguyên nhân bệnh để có thể có biện pháp phòng ngừa.

Ẩm thực

Hương vị mới Rooftop Garden Bar tháng 7

(ĐTTCO) - Ẩm thực luôn là một mảng thú vị và nhận được nhiều sự chú ý nhất đối với tất cả khách hàng. Các món ăn a’la carte từ Á đến Âu tại khách sạn Rex Sài Gòn từ trước đến nay là một thế mạnh, được khách hàng ủng hộ và yêu thích qua thời gian.

Du lịch

Mua sắm

Lịch lãm trong chuyến công tác

(ĐTTCO) - Để chuẩn bị cho một chuyến đi công tác, cần một chiếc túi sang trọng đi cùng một đôi giày lịch sự, bạn hãy tham khảo những gợi ý dưới đây.