Bèo bọt bản quyền sách

Một câu chuyện thật mà cứ như đùa: Cuốn sách “Mật ngữ rừng xanh” ghi rõ in 1.000 bản, nhưng tác giả đã mua 945 bản, vậy mà vẫn thấy bày bán số lượng lớn ở khắp các nhà sách. Vậy cuốn sách này được in bao nhiêu bản? Chắc chắn không phải 1.000 bản như trong hợp đồng với tác giả lẫn trong các hóa đơn chứng từ công ty sách báo cáo với cơ quan thuế. Do đó, với số lượng in chỉ ấn định 1.000 bản, lợi nhuận đầu tiên công ty sách có thể gặt hái được là tiền bản quyền. Bởi lẽ, theo quy định, tác giả được hưởng 10% theo giá bìa.

Trường hợp “Mật ngữ rừng xanh” hé lộ không ít điều đáng suy ngẫm về thực trạng xuất bản hiện nay. Khi xuất bản đã được xã hội hóa, nhuận bút 10% xem ra hơi mơ hồ. Các công ty sách tư nhân không phải đơn vị từ thiện, nên yếu tố kinh doanh đặt lên hàng đầu. Muốn giảm bớt chi phí sản xuất, công ty sách buộc phải giải quyết khéo léo bài toán đầu tư. Phí cấp giấy phép xuất bản đã cố định, tiền in cũng cố định, tiền phần trăm phát hành cũng cố định… Chỗ dễ dàng vận dụng sự khôn ngoan nhất, là nhuận bút tác giả. 10% trên hợp đồng khác hẳn 10% trên thực tế. Tác giả chỉ nhận được nhuận bút 10% của 500 bản hoặc 1.000 bản, chứ không phải 10% của số lượng in có thể đem lại lợi nhuận cho công ty sách. Vì vậy, nhuận bút 10% gần như là một khoản tiền vui vẻ để thể hiện sự tri ân của công ty sách với tác giả, chứ không hề có giá trị đền đáp thù lao sáng tạo.

Quy định tác giả được hưởng nhuận bút 10% giá bìa mỗi cuốn sách hoàn toàn hợp lý, nhưng lại rất khó công bằng. Lý do, tác giả không thể nào kiểm soát số lượng in. Thời bao cấp, sách nào cũng rành mạch phát hành hàng vạn bản, nhuận bút 10% quả thật quá ngon lành. Bây giờ, nhuận bút 10% chỉ còn hấp dẫn ở những cuốn sách của NXB Giáo Dục. Thí dụ, bộ sách “Thực hành kỹ năng sống dành cho học sinh tiểu học” đầy tai tiếng vừa qua, nhờ nằm trong dạng sách tham khảo của NXB Giáo Dục, trong vòng 2 năm 2013-2014 đã in đến 1,2 triệu bản. Nhuận bút 10% của 1,2 triệu bản không hề nhỏ.

Trong thị trường sách hiện nay, giới phát hành đã ẵm trọn 45% giá bìa mỗi cuốn sách. Nhà xuất bản hay công ty sách cũng phải nghiêng mình trước quyền lực của giới phát hành. Khi và chỉ khi ý thức con buôn được đè nén, tác giả mới được đối xử tử tế hơn.

TÂM HUYỀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Thào Xuân Sùng, Chủ tịch Hội Nông dân VN, chúc mừng những hội viên mới, là những sinh viên ở Trà Vinh

Sinh viên Trường ĐH Trà Vinh được kết nạp vào Hội Nông dân Việt Nam

(ĐTTCO) - Ngày 1-8, lãnh đạo Trường ĐH Trà Vinh cho biết, nhiều sinh viên và giảng viên của nhà trường vừa được kết nạp vào Hội Nông dân Việt Nam; đồng thời thành lập Chi hội sinh viên Nông dân tại Trường ĐH Trà Vinh. Đây là Chi hội Nông dân đầu tiên được thành lập ở cơ sở trong trường đại học và hội viên đa phần là những sinh viên… 

Công nghệ

Gian bếp hiện đại

(ĐTTCO) - Hãy tận hưởng mùa hè với những món ăn dinh dưỡng và đặc sắc cho cả gia đình, nhưng vẫn tiết kiệm được thời gian từ những gian bếp hiện đại.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Giảm chất lượng cuộc sống do thoái hóa cột sống cổ

(ĐTTCO) - Thoái hóa cột sống cổ là một bệnh lý mãn tính khá phổ biến, tiến triển chậm, thường gặp ở người lớn tuổi. Bệnh hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa do tính chất công việc phải ngồi lâu bên máy vi tính như nhân viên văn phòng… Bệnh nếu để lâu sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống đáng kể. 

Ẩm thực

Tiệc trưa sành điệu tại nhà hàng Saigon Kitchen

(ĐTTCO) - Bữa trưa sẽ không còn là một “thủ tục” trong ngày nữa khi thực khách bước vào không gian đầy hoài niệm với không gian bếp mở, chỗ ngồi thư giãn, tầm nhìn xanh mát ngoài khung cửa kính tại nhà hàng Saigon Kitchen, tọa lạc tại tầng 2 Khách sạn Hôtel des Arts Saigon.

Du lịch

Du lịch hứng cú đánh bồi

(ĐTTCO)-Vừa nhen nhóm hồi phục, ngành du lịch VN tiếp tục đối mặt với cuộc chiến mới được đánh giá là “khốc liệt” hơn khi Covid-19 bắt đầu trở lại.

Mua sắm

Những mẫu trang sức hoàn hảo

(ĐTTCO) - Trang sức luôn có sức hấp dẫn khó chối từ với phái đẹp. Xin giới thiệu một vài mẫu cho bạn lựa chọn những món phụ kiện yêu thích.