Bèo bọt bản quyền sách

Một câu chuyện thật mà cứ như đùa: Cuốn sách “Mật ngữ rừng xanh” ghi rõ in 1.000 bản, nhưng tác giả đã mua 945 bản, vậy mà vẫn thấy bày bán số lượng lớn ở khắp các nhà sách. Vậy cuốn sách này được in bao nhiêu bản? Chắc chắn không phải 1.000 bản như trong hợp đồng với tác giả lẫn trong các hóa đơn chứng từ công ty sách báo cáo với cơ quan thuế. Do đó, với số lượng in chỉ ấn định 1.000 bản, lợi nhuận đầu tiên công ty sách có thể gặt hái được là tiền bản quyền. Bởi lẽ, theo quy định, tác giả được hưởng 10% theo giá bìa.

Trường hợp “Mật ngữ rừng xanh” hé lộ không ít điều đáng suy ngẫm về thực trạng xuất bản hiện nay. Khi xuất bản đã được xã hội hóa, nhuận bút 10% xem ra hơi mơ hồ. Các công ty sách tư nhân không phải đơn vị từ thiện, nên yếu tố kinh doanh đặt lên hàng đầu. Muốn giảm bớt chi phí sản xuất, công ty sách buộc phải giải quyết khéo léo bài toán đầu tư. Phí cấp giấy phép xuất bản đã cố định, tiền in cũng cố định, tiền phần trăm phát hành cũng cố định… Chỗ dễ dàng vận dụng sự khôn ngoan nhất, là nhuận bút tác giả. 10% trên hợp đồng khác hẳn 10% trên thực tế. Tác giả chỉ nhận được nhuận bút 10% của 500 bản hoặc 1.000 bản, chứ không phải 10% của số lượng in có thể đem lại lợi nhuận cho công ty sách. Vì vậy, nhuận bút 10% gần như là một khoản tiền vui vẻ để thể hiện sự tri ân của công ty sách với tác giả, chứ không hề có giá trị đền đáp thù lao sáng tạo.

Quy định tác giả được hưởng nhuận bút 10% giá bìa mỗi cuốn sách hoàn toàn hợp lý, nhưng lại rất khó công bằng. Lý do, tác giả không thể nào kiểm soát số lượng in. Thời bao cấp, sách nào cũng rành mạch phát hành hàng vạn bản, nhuận bút 10% quả thật quá ngon lành. Bây giờ, nhuận bút 10% chỉ còn hấp dẫn ở những cuốn sách của NXB Giáo Dục. Thí dụ, bộ sách “Thực hành kỹ năng sống dành cho học sinh tiểu học” đầy tai tiếng vừa qua, nhờ nằm trong dạng sách tham khảo của NXB Giáo Dục, trong vòng 2 năm 2013-2014 đã in đến 1,2 triệu bản. Nhuận bút 10% của 1,2 triệu bản không hề nhỏ.

Trong thị trường sách hiện nay, giới phát hành đã ẵm trọn 45% giá bìa mỗi cuốn sách. Nhà xuất bản hay công ty sách cũng phải nghiêng mình trước quyền lực của giới phát hành. Khi và chỉ khi ý thức con buôn được đè nén, tác giả mới được đối xử tử tế hơn.

TÂM HUYỀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ

Thư thái tại nhà cùng công nghệ

(ĐTTCO) - Sau một ngày dài làm việc không còn gì bằng việc tận hưởng sự thoải mái và thư giãn ngay tại nhà. Giờ đây những tiện ích công nghệ sẽ biến không gian nhà ở trở nên đơn giản hơn bao giờ hết.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Sức khỏe

Xét nghiệm NIPT di truyền dị tật trong thai kỳ

(ĐTTCO) – Mới đây, Viện Di truyền y học – Gene Solutions đã tổ chức buổi toạ đàm với chủ đề xét nghiệm di truyền trong thai kỳ: cập nhật thông tin và những xu hướng mới. 

Ẩm thực

Du lịch

San sẻ cái tình trong lúc khó

(ĐTTCO) - Hai đợt dịch liên tiếp chưa thấy điểm dừng đang khiến các doanh nghiệp (DN) du lịch phải tạm ngưng hoạt động. Muốn hoạt động cầm chừng để chờ qua cơn dịch phải có vốn. 

Mua sắm

Túi cầm tay cho nam giới

(ĐTTCO) - Những chiếc túi cầm tay nhỏ gọn (hand-held) là vật dụng được ưa chuộng của nam giới, nhất là những ai không thích sự cồng kềnh. Nếu bạn đang tìm kiếm loại túi này, hãy tham khảo một số mẫu sau đây.