Lúng túng cai nghiện trước "bão" ma túy

Bài 2: Cai nghiện không theo kịp thực tế

(ĐTTCO) - Trong khi ma túy đá đang tấn công giới trẻ như vũ bão thì các biện pháp cai nghiện ma túy lại đang bộc lộ quá nhiều hạn chế.

Methadone “bất lực” 

Ngay sau khi TPHCM bóc gỡ đường dây mua bán, vận chuyển 300kg ma túy tổng hợp, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong đã chất vấn lãnh đạo Sở LĐTB-XH TPHCM: “Bây giờ giải pháp cai nghiện ma túy phải ra sao khi điều trị bằng thuốc Methadone không còn tác dụng với ma túy “đá” (chỉ có tác dụng điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện - PV)?” 

Phó Giám đốc Sở LĐTB-XH TPHCM Huỳnh Thanh Khiết thừa nhận, tỷ lệ người nghiện ma túy tổng hợp (hàng “đá”) đang chiếm tỷ lệ đến 70% trong số người đang cai nghiện tại các cơ sở. Với người nghiện ma túy tổng hợp thì phương pháp điều trị thay thế bằng Methadone quả thật không có tác dụng. 

Tại TPHCM, cai nghiện bằng Methadone được thực hiện từ năm 2008 và mục tiêu áp dụng cho 8.000 người vào năm 2015. Hiện nay, tại 23 cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn TPHCM có khoảng 5.500 người tham gia điều trị.

Cai nghiện không theo kịp thực tế ảnh 1Làm thủ tục tiếp nhận học viên vào cắt cơn nghiện tại Cơ sở xã hội Nhị Xuân. Ảnh: MAI HOA

Bác sĩ Đỗ Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Cơ sở điều trị nghiện ma túy Thủ Đức (Sở LĐTB-XH TPHCM), cho biết heroin là ma túy bán tổng hợp, nếu “đói thuốc”, người nghiện bị hội chứng cai rất nặng, vật vã. Trong khi đó, Methadone cũng là một chất ma túy, có tính chất “nhẹ”; khi thiếu thuốc, không xảy ra tình trạng vật vã như heroin.

Vì thế, có thể dùng Methadone để điều trị thay thế, giúp người nghiện giảm sự thèm nhớ heroin, hội chứng cai thuốc nhẹ nhàng hơn; từ đó tiến tới dứt bỏ ma túy, cả heroin và Methadone.

Tại Cơ sở điều trị nghiện ma túy Thủ Đức đang có khoảng 300 người điều trị bằng Methadone; trong đó có 200 người duy trì liều ổn định, 90 người đang trong giai đoạn dò liều. Tùy theo cơ địa và tình trạng nghiện của mỗi người, lượng uống Methadone dao động từ 5 - 23mg/liều/ngày và giảm dần lượng uống.

“Nhiều người chích heroin ngày 3 - 5 cữ, mỗi cữ cả trăm ngàn đồng, một tháng tiêu tốn 15 - 16 triệu đồng. Chưa nói trường hợp nghiện nặng, mỗi cữ sử dụng tốn cả triệu đồng và tàn phá sức khỏe, tinh thần ghê gớm. Trong khi đó, điều trị nghiện thay thế bằng chất Methadone, mỗi người chỉ tốn chưa tới 350.000 đồng/tháng. Thời gian đầu có hơi vất vả đôi chút, sau đó sẽ ổn định, giảm cơn thèm heroin, có thể đi học, đi làm bình thường”, bác sĩ Đỗ Mạnh Hùng chia sẻ. 

Theo bác sĩ Hùng, việc triển khai điều trị nghiện bằng thuốc Methadone đã có những kết quả nhất định, có hiệu quả trong việc chống tái sử dụng heroin và các chất dạng thuốc phiện. Riêng tại cơ sở có 5 người uống Methadone ở mức rất ít, chỉ 0,1mg/lần/ngày và được cấp giấy xác nhận hoàn thành chương trình điều trị, không còn nghiện ma túy. 

Tuy nhiên, trước xu hướng sử dụng ma túy “đá” ngày càng nhiều như hiện nay, bác sĩ Đỗ Mạnh Hùng phân tích, Methadone chỉ có tác dụng với người nghiện các chất thuốc phiện, heroin và không có tác dụng với người “đập đá”.

Người nghiện heroin, khi “đói thuốc” thì vật vã, sẵn sàng gây án để có tiền mua ma túy. Ngược lại, người sử dụng ma túy tổng hợp khi “no thuốc” sẽ bị kích thích tột độ, tăng động, ảo giác, không kiểm soát được hành vi và có thể hủy hoại chính bản thân mình hoặc “xử” người khác.

Trong khoa học, có thể dùng Methadone để giải độc, giảm cơn thèm heroin, nhưng không thể làm tương tự với người nghiện ma túy tổng hợp. Nếu dùng Methadone sẽ dẫn đến hậu quả không những không cai nghiện được ma túy tổng hợp, mà còn… nghiện luôn Methadone, thậm chí nghiện ma túy mạnh hơn là heroin.  

Theo bác sĩ Hán Thị Hồng Tuyến, Trưởng phòng Y tế Cơ sở xã hội Nhị Xuân, có rất nhiều trường hợp cai được heroin nhưng nay lại chuyển sang chơi ma túy “đá”. Thậm chí có người vừa sử dụng đồng thời heroin vừa uống Methadone vừa “đập đá”. Những trường hợp này thường khó cắt cơn. 

Cai nghiện tại gia, cộng đồng không hiệu quả 

Ông Trần Đức Thọ, Chủ tịch UBND phường 7, quận 6, TPHCM, thẳng thắn nhìn nhận, việc cai nghiện tại gia đình, cộng đồng rất ít hiệu quả. “Kết quả cai nghiện tại gia đình và cộng đồng không đạt như mong muốn. Bởi không thể tách người nghiện ra khỏi môi trường có quá nhiều cạm bẫy, cám dỗ, có thể mua ma túy dễ dàng và còn nhiều điểm “nóng” về ma túy”, ông Đức Thọ nhận xét. 

Cũng theo ông Thọ, về mặt quy trình, khi phát hiện đối tượng nghiện ma túy thì UBND phường lập hồ sơ đưa đi cắt cơn giải độc trong 15 ngày, khi về mới áp dụng Nghị định 94/2010 của Chính phủ cho cai nghiện bắt buộc tại cộng đồng.

Nhưng thực tế việc này không hiệu quả. Bởi đi cắt cơn rồi trở về, bạn bè, môi trường vẫn còn nguyên đó với đầy cám dỗ, việc tái sử dụng ma túy gần như là tất yếu. Phải đến khi test lần thứ hai và cho kết quả dương tính với các loại ma túy thì phường mới lập hồ sơ chuyển sang tòa án để tòa xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện tập trung.

Tuy nhiên, lỗ hổng chính là ở đây. Trong thời gian lập hồ sơ chờ quyết định của tòa án, đối tượng được giao về gia đình quản lý và thường hay bỏ trốn. Ở phường 7 đã có vài trường hợp bỏ trốn trong khi chờ quyết định của tòa, UBND và công an phường phải tốn rất nhiều công sức mới tìm thấy và đưa đi cai nghiện.

Về cai tại gia đình, cộng đồng, ông Trần Xuân Viên, Phó Đội trưởng Đội Cai tự nguyện, Cơ sở xã hội Nhị Xuân, cho rằng hiện nay nguồn cung ma túy quá nhiều. Cai nghiện tại gia đình, cộng đồng thì không tách được người nghiện ra khỏi môi trường, nên sẽ rất khó khăn. Có những trẻ bị thương ở chân không đi được, nhưng vẫn có người đem “hàng” tới tận nơi.

“Vậy nên xã hội và môi trường rất quan trọng. Nếu địa bàn không trong sạch, tiềm ẩn nguồn cung ở đâu đó, sẽ cám dỗ các em rất nhiều”, ông Viên trăn trở. 

Bác sĩ Đỗ Mạnh Hùng nhận xét: “Người nghiện ma túy tổng hợp, đa số thường loạn thần, có khi mất kiểm soát đến mức tự hủy hoại bản thân hay hành hung xử luôn người khác, nên không ai dám để ở nhà! Cai nghiện tại gia đình và cộng đồng với người nghiện ma túy bán tổng hợp đã khó khăn, cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng với người nghiện ma túy tổng hợp thì gian nan vô cùng và rất khó có hiệu quả”. 

Nói về khó khăn trong công tác cai nghiện, theo ông Trần Ngọc Du, Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội TPHCM, thời gian tới, việc cai nghiện bắt buộc tại cơ sở cai nghiện giảm còn 6% số người trong tổng số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý; đồng thời, tăng cai nghiện tại cộng đồng và cai nghiện tự nguyện. Tuy nhiên, kết quả thống kê cho thấy, người nghiện ma túy tổng hợp chiếm đến 70% tổng số người nghiện ma túy.

Họ thường loạn thần, không làm chủ được hành vi, dễ bị kích động, gây khó khăn trong công tác quản lý và mất an ninh trật tự trên địa bàn thành phố. Việc cai nghiện ma túy tại gia đình, tại cộng đồng còn hạn chế, bất cập, thực sự là một thách thức lớn.

Chưa có phác đồ điều trị nghiện “đá”

Người nghiện ma túy tổng hợp tiếp tục có chiều hướng gia tăng, nhưng đến nay vẫn chưa có phác đồ điều trị hiệu quả. Bác sĩ ở các cơ sở cai nghiện cho biết, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu với ma túy “đá”, chưa có phác đồ điều trị. Vì thế, tại cơ sở cai nghiện, chỉ tập trung điều trị triệu chứng: ai bị hoang tưởng thì điều trị hoang tưởng, ai bị ảo giác thì điều trị ảo giác, bị trầm cảm thì điều trị trầm cảm, kết hợp tăng cường bồi dưỡng sinh lực…

Gần 10 năm qua, TPHCM chỉ có gần 4.800 người cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng; trong đó có hơn 4.300 trường hợp hoàn thành thời gian cai nghiện hay chết vì bệnh hoặc chuyển địa phương khác sinh sống… Hiện chỉ có 453 người đang tham gia cai nghiện tại gia đình, tại cộng đồng.


Cử tri đề nghị xem lại việc cai nghiện ma túy tại cộng đồng

Chiều 4-7, Thường trực HĐND TPHCM giao ban với các Tổ đại biểu HĐND TPHCM về các vấn đề cử tri quan tâm. Ông Phạm Đức Hải, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM, tóm lược 10 nhóm vấn đề nổi bật cử tri quan tâm. Trong đó, cử tri bày tỏ lo ngại về tình hình an ninh trật tự, tội phạm ma túy, tệ nạn ma túy diễn ra phức tạp.

Theo cử tri, trước đây việc cai nghiện ma túy tập trung được TPHCM thực hiện rất hiệu quả. TP đẩy mạnh cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng và kết quả của công tác cai nghiện theo hình thức này không hiệu quả, cần xem lại. Bên cạnh đó, cử tri quan tâm các vấn đề về hiệu quả của chương trình chống ngập nước; tiến độ thực hiện các dự án, quy hoạch “treo”; thực hiện Khu đô thị mới Thủ Thiêm…

Ông Phạm Đức Hải cho biết, trong các vấn đề này, HĐND TPHCM sẽ lựa chọn một số vấn đề “nóng” để đại biểu chất vấn lãnh đạo sở ngành trong kỳ họp HĐND TPHCM lần thứ 15 (Khóa IX) sắp tới.

MẠNH HÒA

MAI HOA - MẠNH HÒA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

ĐH Trà Vinh vào top 300 trường phát triển bền vững trên thế giới

Đại học Trà Vinh vào top 300 trường phát triển bền vững trên thế giới

(ĐTTCO) - Ngày 7-12, lãnh đạo Trường đại học Trà Vinh cho biết: Tổ chức xếp hạng Đại học phát triển bền vững thế giới (UI Greenmetric World University Ranking‎) đại diện hơn 20 quốc gia thế giới có Văn phòng đặt tại Indonesia, vừa công bố các Trường đại học phát triển bền vững trên thế giới năm 2019. 

Công nghệ

Thú đam mê

“Thần bài” hồi sinh

(ĐTTCO) - Droughs, quán cà phê nhỏ vui nhộn nằm gọn trong một vòm đường sắt ở Islington, phía Bắc London (Vương quốc Anh), có những bức tường gạch trần, tủ bar chứa đầy bia thủ công rất ngon và những chiếc ghế cực kỳ thoải mái. Nhưng chưa phải là điểm đặc sắc nhất của quán, mà là các kệ xếp đầy hơn 700 bộ cờ bàn (board games).

Sức khỏe

Dị dạng mạch máu não: Nguy cơ tử vong và tàn phế cao

(ĐTTCO) - Dị dạng mạch máu não thường có những biểu hiện khá mơ hồ như nhức đầu kéo dài hoặc có những cơn co giật… cho đến lúc vỡ dị dạng và gây xuất huyết não, mới gây nên những triệu chứng: nhức đầu, nôn mửa, rối loạn ý thức. Nếu không được thăm khám, phát hiện kịp thời có thể gây tử vong và tàn phế rất cao. 

Ẩm thực

Đón Giáng sinh và năm mới tại Rex Hotel Saigon

(ĐTTCO) - Tiết trời se lạnh báo hiệu mùa Giáng sinh và những ngày cuối năm đang đến gần. Noel là dịp mọi người tạm gác mệt nhọc, khó khăn quay về với sự ấm áp của không khí gia đình, với bàn thức ăn đầy nóng hổi, những hương vị thật quen thuộc, trong một khung cảnh đủ đầy sự hiện diện của các thành viên. 

Du lịch

Những góc nhìn khác biệt

(ĐTTCO) - Thay vì sum họp cùng gia đình đón tết hay những câu chuyện rôm rả cùng người thân ngày đầu năm, nhiều bạn trẻ tỏ ra sợ tết, né tết bằng cách đi du lịch hoặc viện cớ bận việc. 

Mua sắm

Đôi giày cho quý ông đích thực

(ĐTTCO) - Một đôi giày da với đường may tinh xảo và lớp da tuyệt đẹp sẽ giúp quý ông ghi điểm rất nhiều. Cùng điểm qua một vài kiểu giày từ thương hiệu cao cấp.