Vụ bắt giữ vaccine Covid-19 giả ở Trung Quốc có báo trước làn sóng tội phạm toàn cầu?

SCMP
(ĐTTCO) - Khi cảnh sát ở Trung Quốc thu giữ 3.000 vaccine Covid-19 giả và thực hiện 80 vụ bắt giữ ở một số thành phố vào đầu năm nay, họ đã ngăn chặn một vụ lừa đảo quốc tế kéo dài nhiều tháng. Nhưng nó có thể là một dấu hiệu của làn sóng tội phạm toàn cầu?

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Interpol và các nhóm liên quan đến thực thi pháp luật khác đang cảnh báo về nguy cơ buôn bán và làm giả vaccine vì Covid-19 lây nhiễm hàng nghìn người mỗi ngày và hầu hết các quốc gia không đủ liều.

Stephen Kavanagh, giám đốc điều hành dịch vụ cảnh sát của Interpol cho biết: “Điều này đã tạo ra mức độ tuyệt vọng trong các cộng đồng trên toàn thế giới và điều đó có nghĩa là bọn tội phạm sẽ sử dụng tâm lý săn mồi, ký sinh của chúng để kiếm tiền từ nỗi sợ hãi”.

“Nếu lợi nhuận có ở đó và chương trình tung ra [vaccine] dường như bị đình trệ ở một số quốc gia nhất định, thì có rất ít nghi ngờ rằng tội phạm ngày nay đang cố gắng mở rộng quy mô sản xuất vaccine giả,” ông lưu ý rằng cơ quan đã nhìn thấy ví dụ về vaccine giả trên khắp thế giới.

Một số trong số này đã được công khai. Nhà chức trách Mexico hồi tháng 2 đã bắt 6 người vì bán vaccine Pfizer giả tại một phòng khám tư nhân. Các nhà chức trách Nam Phi cũng đã thực hiện một số vụ bắt giữ vào đầu năm nay sau khi phát hiện hơn 2.000 liều thuốc giả trong một nhà kho có liên quan đến hoạt động của Trung Quốc. Một vụ lừa đảo khác ở Ba Lan liên quan đến liều Pfizer giả chứa đầy chất điều trị chống lão hóa, theo một báo cáo trên The Wall Street Journal.

Ông Kavanagh cũng chỉ ra các trường hợp phòng thí nghiệm quy mô nhỏ ở Đông Nam Á sản xuất vaccine giả và việc chuyển lọ thuốc vào Nam Mỹ. Tuy nhiên, ông cho biết Interpol, tổ chức chia sẻ dữ liệu tội phạm và tọa độ giữa 194 quốc gia thành viên, vẫn chưa chứng kiến việc sản xuất liều giả quy mô lớn, quy mô công nghiệp lên tới hàng chục hoặc hàng trăm nghìn.

Điều quan trọng nhất mà công chúng cần làm là dựa vào các cơ quan y tế để tiếp cận với liều lượng, ông Kavanaugh nói.

Jeremy Douglas, đại diện khu vực của Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm ở Đông Nam Á và Thái Bình Dương, cho biết rất khó để biết quy mô của hoạt động như vậy, nhưng văn phòng của ông đã tư vấn cho các chính phủ về khả năng các nhóm làm và bán hàng giả vaccine và sự chuyển hướng của vaccine thực sự từ các chuỗi cung ứng hợp pháp.

Ông nói: “Thành thật mà nói, bạn có thể thấy điều này cách đó một dặm. Ngành công nghiệp vaccine Covid-19 là một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD, có lẽ là một trong những ngành có giá trị tức thì nhất từ trước đến nay và mọi người trên thế giới đều muốn có được vaccine. Vì vậy, bạn có thể tưởng tượng rằng sẽ có những tên tội phạm ngay lập tức bắt đầu ‘khi nào chúng ta có thể tham gia trò chơi này’.”

Ông Douglas chỉ vào các thị trường web đen, được truy cập thông qua phần mềm đặc biệt, nơi có thể dễ dàng truy cập danh sách các liều có chủ đích từ các nhà sản xuất vaccine đã được phê duyệt như Pfizer, Sinovac và Johnson & Johnson, có giá bán từ hàng chục đến hàng nghìn USD.

Ông nói: “Chúng tôi không chắc những thứ này là hợp pháp hay giả mạo.”

Ông Kavanagh cũng cho biết các tài liệu tiêm chủng giả và các lọ rỗng từ liều chính hãng để sử dụng cho các sản phẩm giả cũng đang được bán trực tuyến, đó là mối lo ngại lớn đối với Interpol.

Tổ chức này đang làm việc với các công ty dược phẩm để chia sẻ thông tin về cách họ theo dõi, xác minh và vận chuyển vaccine với cảnh sát và cơ quan y tế để họ có thể nhận ra những lọ thuốc giả hoặc tái sử dụng.

Ông nói: “Vấn đề là, khi bạn có một lọ thuốc chính hãng trông có vẻ là dán nhãn xác thực nhưng lại chứa đầy những thứ vô hại hoặc nguy hiểm, thì mọi người lại có xu hướng tin vào điều đó.”

Ông Douglas cho biết hoạt động thương mại này có tiềm năng phát triển dựa trên hoạt động buôn bán dược phẩm bất hợp pháp đã được thiết lập, thường có thể liên kết với các quốc gia đã có ngành công nghiệp hóa chất và dược phẩm lớn.

“Nếu [liều lượng] được chuyển hướng ra khỏi ngành, chúng sẽ đến từ những nơi có ngành. Điều đó có nghĩa là Ấn Độ, Trung Quốc, những khu vực tiềm năng của Đông Nam Á. Nhưng bạn cũng sẽ thấy rất nhiều hàng giả xuất hiện từ những nơi cụ thể và lịch sử của thuốc nhái là Trung Quốc, Ấn Độ và ngày càng tăng ở Đông Nam Á.”

Roderic Broadhurst, giáo sư tội phạm học tại Đại học Quốc gia Úc, người đã theo dõi việc bán các sản phẩm liên quan đến Covid-19 trên web đen, cho biết ông sẽ không loại trừ hoàn toàn rằng một số liều thuốc có thể được chuyển hướng khỏi các kênh hợp pháp, đặc biệt là khi một số nhà khai thác buôn bán thuốc trên các thị trường trực tuyến “có kết nối chuỗi cung ứng với các nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp dược phẩm ở mức độ rất quan trọng”.

Broadhurst là thành viên của nhóm vào tháng trước đã phát hành một báo cáo ghi lại hàng trăm danh sách cho các sản phẩm liên quan đến Covid-19 trên web đen. Theo báo cáo, vaccine chiếm 10% danh sách, dựa trên những gì có sẵn khi tìm kiếm 12 thị trường trực tuyến trong một ngày vào tháng trước.

Nhưng các công ty vaccine lớn đã thực hiện các bước quan trọng để đảm bảo chuỗi cung ứng cho các liều Covid-19 và ngay cả khi vaccine được chuyển hướng khỏi chuỗi cung ứng hợp pháp, không có gì đảm bảo rằng vaccine đã được lưu trữ và vận chuyển theo các quy trình nghiêm ngặt cần thiết để duy trì hiệu quả của nó .

Ông Kavanagh nói: “Không có vaccine nào được chứng minh hiện đang được bán trực tuyến. Đừng nghĩ rằng có.”

Ông nói, việc trấn áp tội phạm liên quan đến vaccine là đưa thông điệp đó ra công chúng và tiếp tục phối hợp giữa các công ty dược phẩm, cơ quan y tế và cảnh sát.

“Đây là một trong những vấn đề dường như các cơ quan chức năng đang thống nhất. Không ai muốn nhìn thấy vaccine giả ngoài kia.”

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật