Trung Quốc thắt chặt các quy tắc xuất khẩu đối với công nghệ nhạy cảm

SCMP
(ĐTTCO) - Luật kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc có hiệu lực vào 1-12, mở rộng kho vũ khí của Bắc Kinh đối với các biện pháp đối phó với các hạn chế thương mại do các nước khác áp đặt.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Luật, được soạn thảo lần đầu tiên vào năm 2017 và được phê duyệt vào cuối tháng 10, tương đồng với Quy định của Cơ quan Quản lý Xuất khẩu Hoa Kỳ, bao gồm danh sách các mặt hàng được kiểm soát như công nghệ nhạy cảm, hàng quân sự, các mặt hàng lưỡng dụng có cả mục đích sử dụng dân dụng và quân sự cũng như yêu cầu giấy phép cho bất kỳ ai có ý định xuất khẩu hoặc tái xuất khẩu hàng hóa này.

Quy định này được nhiều người coi là phản ứng trước những hạn chế của Hoa Kỳ đối với các công ty công nghệ Trung Quốc như Huawei Technologies Co., công ty đã chứng kiến quyền tiếp cận công nghệ của Mỹ bị cắt đứt trong bối cảnh cuộc chiến công nghệ ngày càng gia tăng giữa hai cường quốc lớn nhất thế giới.

Julien Chaisse, một giáo sư luật tại Đại học Thành phố Hồng Kông, cho biết: “Tôi xem Luật Kiểm soát Xuất khẩu là một cột mốc quan trọng đối với Trung Quốc vì luật mới này cung cấp cho [nước đó] khuôn khổ quy định toàn diện đầu tiên để hạn chế xuất khẩu các sản phẩm và công nghệ quân sự, lưỡng dụng vì lý do an ninh quốc gia và chính sách công.”

“Hầu như tất cả các nền kinh tế lớn đều đã có các luật và khuôn khổ tương tự để điều chỉnh hoạt động kiểm soát xuất khẩu của nước ngoài, vì vậy Trung Quốc đang lấp đầy một khoảng trống lớn và bắt kịp những gì đã được thực hiện ở nhiều nơi khác”.

Luật mới rõ ràng cho phép Trung Quốc trả đũa một quốc gia vi phạm kiểm soát xuất khẩu và gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia, mặc dù định nghĩa về lạm dụng không được xác định rõ ràng.

Ông Chaisse cho biết quy định này sẽ cho phép Bắc Kinh có “quan điểm cấp tiến về xuất khẩu thương mại” vì nó rộng hơn nhiều so với luật tương tự ở các nước khác.

Ví dụ, chính phủ sẽ được ủy quyền hạn chế xuất khẩu cho các công ty nước ngoài bị coi là đe dọa an ninh quốc gia hoặc lợi ích quốc gia của Trung Quốc.

Luật cũng sẽ yêu cầu các nhà xuất khẩu phải xin giấy phép cho các giao dịch xuất khẩu không nằm trong danh sách kiểm soát đã công bố có thể gây hại cho Trung Quốc.

Hiện tại, đã có cuộc thảo luận ở Trung Quốc về việc sử dụng luật để trả đũa các hạn chế xuất khẩu của Hoa Kỳ trong tương lai.

“Luật mới có thể mở đường cho các lệnh cấm xuất khẩu kim loại đất hiếm bị nhà nước trừng phạt, theo cách mà [các nhà phân tích] mô tả là chiến thuật 'không dùng chip, không dùng đất hiếm', liên quan đến việc Mỹ lạm dụng kiểm soát xuất khẩu đối với công ty công nghệ Trung Quốc Huawei. Technologies Co.” - một bài báo hiện đã bị xóa do tờ Global Times của nhà nước đăng vào cuối tháng 10, trích lời một số chuyên gia Trung Quốc.

Trong khi danh sách kiểm soát vẫn chưa có sẵn, Bộ Thương mại đã công bố danh sách mở rộng các công nghệ Trung Quốc bị hạn chế xuất khẩu vào cuối tháng 8. Danh sách cập nhật, sẽ cung cấp manh mối về các mặt hàng được kiểm soát, đã bổ sung thêm hai tá công nghệ, bao gồm laser và máy bay không người lái, cần chính phủ phê duyệt để bán ở nước ngoài.

Luật mới cũng cho phép Bắc Kinh áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu tạm thời đối với hàng hóa, dịch vụ và công nghệ không nằm trong danh sách kiểm soát xuất khẩu chính thức trong tối đa hai năm, giúp chính phủ có nhiều sự linh hoạt trong việc áp đặt các hạn chế.

Không rõ liệu Bắc Kinh có sử dụng “quyền tài phán dài hạn” theo kiểu Mỹ để trừng phạt các công ty nước ngoài vi phạm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc bằng cách bán các sản phẩm có công nghệ bị hạn chế hay không.

Một phiên bản dự thảo của luật kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh được công bố vào năm 2017 có nội dung tương tự như quyền tài phán dài hạn, nhưng đã bị xóa trong phiên bản cuối cùng vì lo ngại về tác động tiêu cực của nó đối với vai trò của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các nhà nhập khẩu và người dùng cuối của các mặt hàng được kiểm soát cũng phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn. Tài liệu chứng nhận sử dụng cuối do quốc gia đến cấp là điều kiện tiên quyết để nhận được giấy phép xuất khẩu.

Các công ty hoặc cá nhân vi phạm pháp luật có thể bị tịch thu các khoản thu lợi bất hợp pháp và bị phạt tới 20 lần giá trị giao dịch. Giấy phép kinh doanh cũng có thể bị đình chỉ và thu hồi giấy phép xuất khẩu.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Điều gì xảy ra tiếp theo và làm thế nào Thượng viện có thể đẩy nhanh quá trình luận tội TT Trump

(ĐTTCO) - Hôm 13-1, với sự tham gia của 10 thành viên đảng Cộng hòa, Hạ viện Mỹ đã thông qua một điều mục luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo đó kêu gọi loại bỏ ông Trump vì “hành vi của ông vào ngày 6-1, sau những nỗ lực trước đó của ông nhằm lật đổ và cản trở việc chứng nhận kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020”.

Nhân vật

Carl Icahn “Ác mộng” phố Wall

(ĐTTCO) - Giới tài chính và các doanh nghiệp thường kháo nhau rằng, không phải Warren Buffet hay George Soros là cái tên khiến các doanh nghiệp e sợ, Carl Icahn và công ty đầu tư của ông mới chính là “cơn ác mộng” của họ. Với phong cách đầu tư “xé lẻ” doanh nghiệp để thu lại lợi nhuận cho cá nhân, thật không ngoa nếu gọi tỷ phú cổ phiếu Carl Icahn là gã “sói già phố Wall”.