Trung Quốc tái khởi động điện hạt nhân do lo ngại an ninh năng lượng gia tăng

SCMP
(ĐTTCO) - Trung Quốc đã phê duyệt hai dự án điện hạt nhân mới vào tuần trước - nhà máy đầu tiên trong hơn một năm - với tổng chi phí là 10 tỷ USD. 

Mái vòm của một lò phản ứng được lắp đặt tại nhà máy điện hạt nhân Fuqing ở Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, vào 21-03-2018. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Mái vòm của một lò phản ứng được lắp đặt tại nhà máy điện hạt nhân Fuqing ở Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, vào 21-03-2018. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Trung Quốc đang cố gắng tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng sạch hơn nhưng phải vật lộn để phá vỡ sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào than đá và các nhiên liệu hóa thạch khác, nhưng vào tháng 5, Hội đồng Nhà nước, nội các Trung Quốc, nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển các nguồn năng lượng khác nhau trong báo cáo công việc hàng năm của mình.

Báo cáo cho biết: “Chúng tôi sẽ thúc đẩy việc nâng cấp các nhà máy nhiệt điện than, tích cực nhưng thận trọng phát triển thủy điện, phát triển an toàn các cơ sở điện hạt nhân tiên tiến và duy trì sự phát triển tối ưu của năng lượng gió và quang điện”.

Michal Meidan, giám đốc Chương trình Năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, đã viết trong một bài bình luận được đăng trên trang web của viện vào tháng 6 rằng an ninh năng lượng rõ ràng đang trở thành mối quan tâm lớn hơn đối với các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc.

Bà nói: “Mối quan hệ xấu đi với Mỹ đã làm gia tăng mối lo ngại về sự phụ thuộc vào nhập khẩu trong khi Covid-19 nhấn mạnh đến các nút thắt cơ sở hạ tầng trong nước liên quan đến phân phối và lưu trữ.

Trung Quốc hiện phụ thuộc vào dầu, khí đốt và than để sản xuất đủ điện đáp ứng nhu cầu của mình và nhập khẩu của cả ba loại này đều tăng trong năm ngoái. Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới vào năm 2017 và nhập khẩu năm ngoái đã tăng 9,5%.

Yang Fuqiang, cố vấn năng lượng cấp cao của văn phòng Hội đồng Phòng thủ Tài nguyên Thiên nhiên Bắc Kinh, cho biết các ưu tiên trong chính sách năng lượng của Trung Quốc là phát triển các nguồn carbon thấp, sạch, hiệu quả - nhưng chính phủ cũng “coi trọng an ninh ngay từ bây giờ”.

Ông nói: “Nó cần phải cân bằng sự phát triển của các dạng năng lượng khác nhau, nhưng cũng có một ưu tiên là than… nên nhường chỗ cho năng lượng tái tạo và đóng vai trò hỗ trợ.

Than chiếm 57,7% năng lượng sử dụng của Trung Quốc vào năm ngoái và ông Yang cho biết ông hy vọng nó sẽ giảm xuống dưới 50% vào cuối năm 2025.

Động lực mới để phát triển lĩnh vực hạt nhân đã chứng kiến hai dự án - giai đoạn hai của một nhà máy tại Trường Giang, tỉnh Hải Nam và một nhà máy mới ở Sanao ở Chiết Giang với tổng chi phí khoảng 70 tỷ nhân dân tệ (10 tỷ USD) - đã được phê duyệt bởi Hội đồng Nhà nước.

Các nhà máy mới được thiết kế để sử dụng lò phản ứng Hualong One, một thiết bị “cây nhà lá vườn” dựa trên công nghệ của Pháp hiện đang ngày càng được ưa chuộng hơn so với lò phản ứng AP1000 của Mỹ.

Các nhà máy hạt nhân của Trung Quốc có công suất khoảng 42,8 gigawatt, tổng công suất cao thứ ba trên thế giới vào 03-2019, theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới. Nhưng một khi tất cả các lò phản ứng đang được xây dựng đi vào hoạt động, nó sẽ vượt qua Mỹ khi đạt công suất hơn 108GW.

Wei Zhaofeng, Phó Chủ tịch Hội đồng Điện lực Trung Quốc, phát biểu tại một diễn đàn vào năm ngoái rằng nếu Trung Quốc đẩy nhanh tốc độ xây dựng từ sáu lên tám lò phản ứng mỗi năm từ năm 2021-2030, công suất hạt nhân của nước này có thể đạt 137GW vào năm 2030.

Lãnh đạo Trung Quốc sẽ phê duyệt kế hoạch 5 năm tiếp theo của đất nước trong những tháng tới và kế hoạch chi tiết cho sự phát triển của đất nước này sẽ có tác động đáng kể đến cách nỗ lực giải quyết ô nhiễm và cắt giảm khí thải carbon của đất nước sẽ phát triển.

Nhưng sự thay đổi gần đây đối với nhiên liệu hóa thạch - được coi là một cách để giảm chi phí năng lượng và thúc đẩy việc làm - đe dọa những nỗ lực này, vốn có thể chứng tỏ là rất quan trọng đối với những nỗ lực toàn cầu nhằm hạn chế phát thải khí nhà kính.

Theo tính toán của Greenpeace, trong 5 tháng đầu năm 2020, Trung Quốc đã tăng thêm 48 gigawatt (GW) nhà máy nhiệt điện than, gấp 1,6 lần công suất lắp đặt vào năm 2019, theo tính toán của Greenpeace.

Ông Yang thừa nhận rằng than sẽ vẫn đóng vai trò chủ đạo trong chính sách năng lượng, nhưng cho biết một kế hoạch cơ sở hạ tầng nhằm thúc đẩy việc sử dụng xe điện và sử dụng công nghệ tiên tiến sẽ giúp cắt giảm việc sử dụng dầu và khí đốt trong lĩnh vực giao thông.

Mặt khác, Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu thế giới về phát triển điện gió và điện mặt trời. Năm ngoái, họ đã bổ sung thêm 56GW năng lượng gió và mặt trời, mặc dù điều này đánh dấu sự sụt giảm so với 66GW vào năm 2018.

Bà Meidan cho rằng đất nước vẫn chưa giải quyết được mâu thuẫn giữa việc thúc đẩy năng lượng sạch và sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch - điều được phản ánh trong quy hoạch ở tất cả các cấp.

Bà nói: “Nhiều tỉnh hiện đã bật đèn xanh cho đầu tư than hơn là gió và mặt trời”.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật