Trung Quốc sẽ tìm cách đàm phán lại thỏa thuận thương mại sau khi Joe Biden thắng cử

SCMP
(ĐTTCO) - Theo các cố vấn của chính phủ Trung Quốc chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ của Joe Biden sẽ khuyến khích Trung Quốc cố gắng và đàm phán lại thỏa thuận thương mại của Donald Trump, vốn bị coi là “xoắn” theo lợi ích của Washington.

Ảnh: The World

Ảnh: The World

Thỏa thuận thương mại giai đoạn I đã được ký kết sau nhiều tháng đàm phán chật vật và 18 tháng chiến tranh thương mại chồng chất thuế quan của cả hai bên. Điều này cho thấy Trung Quốc cam kết mua 200 tỷ USD hàng hóa bổ sung của Mỹ so với mức cao nhất của năm 2017, nhưng đã dừng lại vì buộc phải thay đổi cơ cấu lớn đối với mô hình kinh tế của Trung Quốc.

Mặc dù vậy, các cố vấn cho rằng thỏa thuận này là không thực tế đối với Trung Quốc để thực hiện và coi ông Biden là một nhà lãnh đạo “hợp lý và đa phương” hơn ông Trump - mặc dù các cựu quan chức Mỹ cho rằng hầu như không có cơ hội để ông Biden trao cho Trung Quốc một thỏa thuận “nhẹ nhàng hơn” .

Shi Yinhong, cố vấn của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, cơ quan hữu hiệu của nội các nước này, cho biết Bắc Kinh sẽ coi việc giảm các mục tiêu nhập khẩu nặng nề và giảm thuế xuất khẩu sang Hoa Kỳ là có lợi cho mình.

Nếu ông Biden nhậm chức vào tháng 1 thì sớm hay muộn ông sẽ khởi động một cuộc đàm phán lại thỏa thuận thương mại, vì thỏa thuận hiện tại là không thực tế. Một cuộc đàm phán lại cũng phù hợp với mong muốn của Trung Quốc”, ông Shi nói thêm rằng Bắc Kinh sẽ mong đợi ông Biden tìm kiếm nhiều thay đổi cấu trúc hơn trong bất kỳ cuộc đàm phán lại nào.

Ông nói: “Chính quyền của ông Biden sắp tới có thể sẽ có lập trường cứng rắn hơn đối với Hồng Kông, Đài Loan, Tân Cương, Biển Đông, các vấn đề nhân quyền khác và các hoạt động tình báo bị cáo buộc của Trung Quốc ở Mỹ”.

Trong bài phát biểu đầu tiên với tư cách là tổng thống dự kiến đắc cử hôm 7-11, ông Biden cho biết ông sẽ ngay lập tức đảo ngược quyết định của TT Trump rời khỏi hiệp định khí hậu Paris và Tổ chức Y tế Thế giới, điều này có thể mở ra cánh cửa hợp tác tốt hơn với Trung Quốc, các cố vấn cho biết.

“Joe Biden đến từ vòng thành lập, ông ấy có kinh nghiệm trong việc xử lý các mối quan hệ quốc tế và ông ấy cũng hiểu chủ nghĩa đa phương. Ông ấy sẽ có lý trí.” - Wang Huiyao, chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa, một tổ chức tư vấn của Bắc Kinh và là cố vấn của chính phủ trung ương, đã nói.

Yu Wanli, một chuyên gia tại Bắc Kinh về quan hệ Mỹ-Trung, cho biết Trung Quốc “chắc chắn” sẽ tìm cách đàm phán lại thỏa thuận thương mại, nhưng họ cũng thừa nhận ông Biden có thể sẽ sử dụng nó như một con bài thương lượng để có được nhượng bộ trong các vấn đề như sở hữu trí tuệ ( SHTT) bảo vệ và quyền con người.

Ông Yu nói: “Trung Quốc có thể cam kết bảo vệ nhiều quyền sở hữu trí tuệ hơn đối với các công ty Mỹ và mở cửa hơn nữa thị trường tài chính của mình, nhưng Trung Quốc có thể không thỏa hiệp trong các lĩnh vực như bảo vệ quyền lao động và nhân quyền.”

Tuy nhiên, các nhà theo dõi thương mại Mỹ cho biết mối quan hệ Mỹ-Trung sẽ vẫn căng thẳng trong thời gian tới và việc Trung Quốc cố gắng đàm phán lại thỏa thuận thương mại sẽ là một điều không tưởng.

Benjamin Kostrzewa, một luật sư thương mại ở Hồng Kông tại Hogan Lovells và là cựu nhân viên thời ông Obama tại Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), cho biết ông Biden sẽ phải chịu áp lực rất lớn để duy trì lập trường thương mại mạnh mẽ chống lại Trung Quốc, khiến những thay đổi đáng kể trong các chính sách hiện tại của Mỹ đối với Trung Quốc khó có thể xảy ra trong những tháng đầu nhiệm kỳ.

Ông nói: “Chính quyền Biden có khả năng sẽ tiến hành đánh giá chiến lược các chính sách thương mại và đầu tư của chính quyền Trump để xác định những chính sách nào đang làm việc để củng cố nước Mỹ và những chính sách nào thì không.”

“Các chính sách được xác định là không hữu ích có thể là cơ sở cho các cuộc đàm phán thương mại trong tương lai với Trung Quốc về các lĩnh vực như tiếp cận thị trường, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và các ưu tiên khác”.

Stephen Olson, cựu đàm phán viên thương mại USTR và hiện là thành viên nghiên cứu tại Quỹ Hinrich, cho biết sẽ có “rất ít” cơ hội chính trị để ông Biden đàm phán lại thỏa thuận giai đoạn I nhằm giúp Trung Quốc dễ dàng hơn với tất cả những lời lẽ cứng rắn về Trung Quốc trong thời gian chiến dịch. Nếu không, nó sẽ xác thực những tuyên bố của TT Trump rằng ông Biden sẽ mềm mỏng với Trung Quốc.

Ông nói: “Các vấn đề thương mại sẽ không phải là ưu tiên cao nhất đối với chính quyền sắp tới của Biden. Ông ấy đã nói rõ rằng ông ấy muốn đầu tư vào công nhân Mỹ trước khi thực hiện bất kỳ thỏa thuận thương mại mới nào. Và tất nhiên ưu tiên số một sẽ là đại dịch covid-19”.

Nhiều người đang theo dõi xem liệu Trung Quốc có tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận dưới sự quản lý mới của Nhà Trắng hay không. Trong khi việc mua hàng hóa nông nghiệp của Mỹ tăng mạnh trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử, Trung Quốc vẫn chưa đạt được mục tiêu nhập khẩu cho năm 2020.

Vào cuối tháng 9, nó chỉ đạt được 54% mục tiêu mua hàng, dữ liệu hải quan Mỹ cho thấy.

Trong khi tăng cường nhập khẩu đậu nành, ngô và thịt lợn kể từ những tháng mùa hè, Trung Quốc đang trên đà chỉ đạt 65% mục tiêu mua nông sản trong năm nay.

Dữ liệu hải quan Trung Quốc công bố vào 7-11 cho thấy trong tháng 10, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ cao hơn 46,5% so với ngày ông Trump nhậm chức, cho thấy nỗ lực giảm thâm hụt đã không có kết quả.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Kinh tế hậu Covid: Bài học từ Nhật Bản

(ĐTTCO) - Khi các nền kinh tế trên thế giới vật lộn để phục hồi sau tác động của đại dịch Covid-19: tăng trưởng thấp và lãi suất cực thấp. Vậy bài học nào có thể rút ra từ Nhật Bản, đất nước từng chiến đấu với những xu hướng này trong hàng thập niên?

Nhân vật

Brian Hannasch: Tham vọng nhà bán lẻ lớn nhất

(ĐTTCO) - Từ 11 cửa hàng tiện lợi tại Canada, chỉ sau 10 năm, Tập đoàn Alimentation Couche-Tard sở hữu chuỗi cửa hàng tiện lợi của Circle K đã có 15.000 cửa hàng trên khắp Canada, Mỹ, châu Âu, México, Nhật Bản, Trung Quốc… Có được thành công này là nhờ CEO Brian Hannasch với chiến lược M&A và chia sẻ nhượng quyền thương hiệu.