Trung Quốc kêu gọi đẩy mạnh thuế tài sản gây tranh cãi

SCMP
(ĐTTCO) - Động thái mới nhất của Trung Quốc nhằm áp dụng mức thuế tài sản gây tranh cãi thể hiện một cuộc trấn áp mới đối với đầu cơ bất động sản và kiềm chế giá nhà, nhưng các nhà phân tích tin rằng đây cũng là một giải pháp “không thể tránh khỏi” để giúp giải quyết cuộc khủng hoảng nợ của quốc gia và đảm bảo ổn định tài chính.

 Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Magda Ehlers

Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Magda Ehlers

Một kế hoạch mới, giống như nhiều nước phương Tây, cuối cùng sẽ bao gồm các hộ gia đình Trung Quốc bình thường. Hiện tại, thuế và phí chủ yếu chỉ được thu tại các cuộc đấu giá đất, hoặc trong quá trình phát triển hoặc kinh doanh bất động sản, với rất ít chi phí bổ sung cho chủ sở hữu nhà ở.

Tuy nhiên, thuế bất động sản đã không được đưa vào chương trình nghị sự của pháp luật trong năm nay, và Bắc Kinh cảnh báo phải thận trọng vì nó có khả năng ảnh hưởng đến một loạt các ngành công nghiệp và hộ gia đình, cũng như sự ổn định tài chính và xã hội của đất nước.

Một hội nghị chuyên đề chung vào 11-5, bao gồm Bộ Tài chính và Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị-Nông thôn, đã nghe ý kiến từ các quan chức và chuyên gia thành phố về chương trình thí điểm cải cách thuế bất động sản hiện nay, làm tăng thêm suy đoán về triển vọng đánh thuế tài sản trong nhiều hơn các thành phố của Trung Quốc.

Cai Chang, giáo sư thuế tại Đại học Kinh tế Tài chính Trung ương cho biết: “Không có nghi ngờ gì về việc nó sẽ bị đánh thuế. Vấn đề duy nhất là làm thế nào.”

Việc Bắc Kinh đề xuất đánh thuế đối với các chủ sở hữu bất động sản đã nhận được sự phản đối mạnh mẽ trong thập kỷ qua do thiếu hệ thống thông tin về nhà ở cũng như các câu hỏi về tính hợp pháp của động thái như vậy, vì đất xây nhà đã thuộc sở hữu của tiểu bang.

Các cuộc thảo luận trước đây thường liên quan đến một số miễn trừ cho các hộ gia đình bình thường, đặc biệt là những hộ sống trong căn hộ duy nhất mà họ sở hữu, để tạo điều kiện cho việc thực hiện sớm.

“Thời điểm tốt nhất [để đánh một loại thuế như vậy] đáng lẽ phải là 20 năm trước, khi giá nhà ở mức thấp. Bây giờ nó vấp phải sự phản đối mạnh mẽ.” - Larry Hu, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc của Macquarie Capital, cho biết, người tuy nhiên tin rằng sẽ có thêm nhiều thành phố được thêm vào chương trình thí điểm.

Chương trình hiện tại ở Trùng Khánh và Thượng Hải chủ yếu nhắm vào các biệt thự và chủ sở hữu bất động sản cao cấp, với các thành phố lớn có giá nhà cao ngất ngưởng sẽ được bổ sung, bao gồm cả trung tâm công nghệ Thâm Quyến.

Jia Kang, cựu giám đốc viện nghiên cứu của Bộ Tài chính, nói với truyền thông Trung Quốc vào đầu tuần này rằng các khu thí điểm cải cách như Thâm Quyến và Hải Nam là những ứng cử viên sáng giá.

Tháng trước, một nhóm do Liu Xiuwen, phó giám đốc ủy ban công tác ngân sách hàng đầu của cơ quan lập pháp dẫn đầu, đã đến thăm các thành phố Quảng Châu, Giang Môn và Thâm Quyến ở tỉnh Quảng Đông, miền nam nước này để nghiên cứu cách cải thiện hệ thống thuế địa phương và thuế trực thu.

Giọng điệu khuếch đại của Bắc Kinh, với luật thuế bất động sản được đề cập trong kế hoạch 5 năm lần thứ 14 và trong một bài báo của Bộ trưởng Tài chính Liu Kun vào tuần trước, được đưa ra khi Bộ Chính trị do chủ tịch Tập Cận Bình đứng đầu tấn công vào hoạt động đầu cơ tài sản tại các khu học được đánh giá cao của các thành phố lớn cuộc họp tháng trước.

Các nỗ lực của chính phủ trước đây tập trung vào các hạn chế mua và khả năng thế chấp cho người mua, đấu giá đất và hạn chế tài chính cho các nhà phát triển và chương trình nhà ở giá cả phải chăng của chính phủ.

Tuy nhiên, Yi Xianrong, một cựu nhà nghiên cứu của Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, tin rằng các nhà hoạch định chính sách có ý định tạo ra giải pháp cho hàng núi nợ của chính quyền địa phương, đặc biệt là đối với nhiều thành phố cấp thấp đang gặp khó khăn hơn nhiều trong việc bán đất để gây quỹ. Từng là nguồn thu nhập chính, các thành phố này hiện đang chứng kiến mức nợ của họ đang ở mức cao ngất ngưởng.

Ông nói: “Ý tưởng cốt lõi là mang lại nguồn thu ngân sách ổn định cho các chính quyền địa phương và theo đó giúp giải quyết cuộc khủng hoảng nợ.”

Trong khi Bộ Tài chính ưu tiên giải quyết rủi ro nợ địa phương, thuế tài sản là một phần trong thiết kế chính sách của Bộ nhằm nâng cao sức mạnh tài chính địa phương, thông qua việc phân bổ rộng hơn nguồn thu thuế quốc gia và tạo ra nhiều loại thuế địa phương hơn.

Ông Yi nói: “Mô hình tăng trưởng [do bất động sản định hướng] cũ không còn có thể tồn tại được nữa. Nhà cửa ở khắp nơi nhưng ai dám mua? ”

Chính quyền địa phương chủ yếu dựa vào doanh thu bán đất, đã tăng gần gấp ba trong 10 năm qua lên 8,4 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,3 nghìn tỷ USD) vào năm 2020.

Quý Dương, thành phố thủ phủ của tỉnh Quý Châu, miền Tây, cho biết doanh thu thuần từ việc bán đất đạt 61,7 tỷ nhân dân tệ (9,6 tỷ USD) vào năm ngoái, trong khi thu ngân sách chung chỉ đạt 39,8 tỷ nhân dân tệ.

Mặc dù đấu giá đất ở các thành phố lớn vẫn gay gắt, với 50 thành phố hàng đầu thu về khoảng một nửa nguồn thu từ đất cả nước, chúng cũng làm tăng áp lực lên giá nhà.

Bất động sản đã trở thành một ngành trụ cột kể từ khi tư nhân hóa nhà vào năm 1998, và bất chấp những nỗ lực lặp đi lặp lại để giảm bớt sự phụ thuộc, nó vẫn chiếm 26,8% đầu tư vào tài sản cố định quốc gia vào năm ngoái.

Các khoản cho vay liên quan đến bất động sản còn tồn đọng, bao gồm cho vay cho các nhà phát triển và thế chấp cho cá nhân, đạt mức cao nhất là 50 nghìn tỷ nhân dân tệ (7,7 nghìn tỷ USD) vào cuối tháng 3, chiếm 28% tổng dư nợ.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật