Trung Quốc đối mặt 'khó khăn đánh đổi' trong cuộc đua giành vị trí lãnh đạo WTO

SCMP
(ĐTTCO) - Vào 08-10, nhóm ứng cử viên lãnh đạo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã bị cắt giảm xuống còn hai người, cơ quan có trụ sở tại Geneva sẽ có nữ tổng giám đốc đầu tiên trong lịch sử.

Bà Yoo Myung-hee của Hàn Quốc (trái) và bà Ngozi Okonjo-Iweala của Nigeria sẽ  tranh cử để trở thành tổng giám đốc tiếp theo của WTO. Ảnh: AFP

Bà Yoo Myung-hee của Hàn Quốc (trái) và bà Ngozi Okonjo-Iweala của Nigeria sẽ tranh cử để trở thành tổng giám đốc tiếp theo của WTO. Ảnh: AFP

ozi Okonjo-Iweala của Nigeria và Yoo Myung-hee của Hàn Quốc sẽ tranh chiếc ghế nóng mà Roberto Azevedo của Brazil đã bỏ trống vào tháng 8, với các ứng cử viên từ Anh, Kenya và Ả Rập Xê Út không thực hiện được lần cắt thứ hai.

Nếu Okonjo-Iweala giành chiến thắng, bà sẽ là tổng giám đốc người châu Phi đầu tiên, trong khi bà Yoo sẽ là người châu Á thứ hai, sau Supachai Panitchpakdi của Thái Lan, người đứng đầu tổ chức từ năm 2002-2005. Bà Yoo là người Hàn Quốc thứ ba tranh cử vị trí này.

Amina Mohamed, người Kenya, được hâm mộ mạnh mẽ, đã thấy vai trò của mình bị ảnh hưởng khi Liên minh châu Âu thống nhất thành một khối để hỗ trợ Okonjo-Iweala và Yoo Myung-hee, trong khi cô cũng bị cản trở bởi một cuộc bỏ phiếu chia rẽ ở châu Phi. Cộng đồng 6 quốc gia Đông Phi ủng hộ Mohamed, với Cộng đồng kinh tế 15 quốc gia của các quốc gia Tây Phi ủng hộ Okonjo-Iweala, Bloomberg đưa tin.

Liam Fox của Anh và Mohammad Maziad Al-Tuwaijri của Ả Rập Xê Út cũng bị loại trước vòng cuối cùng.

Những người theo dõi Trung Quốc từ lâu đã tin rằng Bắc Kinh thích một ứng cử viên châu Phi hơn, nhưng các chuyên gia thương mại ở đại lục cho biết Trung Quốc có lo ngại về cả hai ứng cử viên lọt vào vòng chung kết.

Cựu bộ trưởng tài chính Nigeria Okonjo-Iweala có hộ chiếu Hoa Kỳ - một sự thật đã xuất hiện trong chiến dịch tranh cử - và đã dành nhiều năm làm việc tại Ngân hàng Thế giới tại Washington, càng làm tăng thêm nhận thức rằng bà gần gũi với Hoa Kỳ.

Nhưng nếu bà Yoo giành chiến thắng, điều đó có thể làm hỏng cơ hội nắm giữ chức vụ phó tổng giám đốc của Trung Quốc, do lo ngại về cân bằng khu vực trong giới lãnh đạo. WTO có bốn đại biểu, một trong số đó được đảm bảo là người Mỹ, với ba vị trí còn lại luân phiên giữa Mỹ Latinh, Châu Phi, Châu Âu và Châu Á. Yi Xiaozhun của Trung Quốc là cấp phó từ năm 2013.

Siqi Li, giáo sư tại Viện Nghiên cứu WTO Trung Quốc cho biết: “Kết quả của vòng hai của cuộc đua tổng giám đốc phù hợp với kỳ vọng của chúng tôi. Trung Quốc lo ngại về cả hai ứng cử viên. Đó là một sự đánh đổi khá khó khăn giữa hai người.”

“Nhưng theo quan điểm cá nhân của tôi, chức vụ phó tổng giám đốc rất quan trọng đối với Trung Quốc, vì vậy Trung Quốc sẽ xem xét điều này một cách nghiêm túc. Ngoài ra, mặc dù Ngozi [Okonjo-Iweala] có hộ chiếu Hoa Kỳ, cô ấy vẫn đại diện cho Châu Phi, điều đó có nghĩa là các vấn đề thương mại và phát triển sẽ có ý nghĩa quan trọng trong chương trình nghị sự WTO của cô ấy. Điều này phù hợp với kỳ vọng của Trung Quốc đối với cải cách WTO. ”

Kong Qingjiang, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Luật WTO Trung Quốc, đồng ý rằng các ứng cử viên cuối cùng không phải là “sự hài lòng hoàn toàn của Trung Quốc”, nhưng sẽ được chấp nhận.

Ông Kong nói: “Đó là chi phí mà [Trung Quốc] phải trả để làm việc tại WTO vào lúc này.”

Hai sự lựa chọn cuối cùng đến từ những hoàn cảnh rất khác nhau.

Bà Yoo là bộ trưởng thương mại đầu tiên của Hàn Quốc và đã dành gần như toàn bộ sự nghiệp của mình để làm việc chuyên biệt về các vấn đề thương mại, giúp đàm phán các thỏa thuận thương mại với cả Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Bà Okonjo-Iweala đã có một thời gian dài hoạt động trong lĩnh vực chính trị và chủ nghĩa đa phương, từng hai lần giữ vai trò bộ trưởng tài chính Nigeria, đồng thời giữ các vai trò cấp cao trong Ngân hàng Thế giới và hiện tại Gavi, The Vaccine Alliance.

Trong các cuộc phỏng vấn trước đó với South China Morning Post, cả hai ứng cử viên cho biết họ sẽ tập trung vào việc hoàn thành các cuộc đàm phán hiện có của WTO về thủy sản và thương mại điện tử để mang lại cảm giác tiến bộ cho thể chế, vốn đã chứng kiến chức năng đàm phán thất bại và khả năng giải quyết tranh chấp cao nhất của hội đồng tê liệt vì Mỹ từ chối thông qua thẩm phán mới.

Cả hai đều cho rằng việc đạt được những mục tiêu thực tế như thế này có thể khuyến khích Mỹ và Trung Quốc đưa tranh chấp thương mại kéo dài của họ lên bàn đàm phán của WTO.

“Tôi tin rằng một WTO được hồi sinh, hoạt động tốt có thể cung cấp một nền tảng có ý nghĩa cho cả Trung Quốc và Mỹ để thảo luận sâu hơn và tìm ra hướng đi về các vấn đề liên quan đến thương mại”, bà Yoo nói với tờ Post vào tháng trước.

“Điểm khởi đầu là để họ tham gia vào bối cảnh đa phương. Có lẽ căng thẳng thương mại của họ, ở một mức độ nào đó, là do sự thiếu tiến bộ ở phía trên.”

Đề cập đến các cuộc đàm phán về ngư nghiệp và thương mại điện tử, bà Okonjo-Iweala cho biết điều quan trọng là phải xem xét các điểm tiến bộ giữa các quốc gia, thay vì “các thành viên khác xa nhau như thế nào”.

“Bạn phải xây dựng sự tự tin, và điều đó có nghĩa là làm một số việc cụ thể. Đó là những gì cần thiết - có thể nói: những lĩnh vực mà Hoa Kỳ và Trung Quốc thực sự đang thực hiện điểm chung là gì?” bà Okonjo-Iweala nói trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 8 với Post.

WTO hy vọng sẽ hoàn thành vai trò này vào 06-11, với hệ thống thương mại toàn cầu đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Một nhà lãnh đạo tiếp theo sẽ cần một “bộ kỹ năng cụ thể”, một cựu quan chức Geneva cho biết.

“Nó giống như chăn gia súc khi đi dạo trước mặt chúng. Lãnh đạo không có quyền ra quyết định. Thuyết phục mà không cần nài nỉ. Sức mạnh của nhân cách dịu đi khi năng lực phải đặt sang một bên trong khi xây cầu nối”

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật