Tình trạng thiếu chip đang đẩy giá màn hình TV và máy tính xách tay lên cao như thế nào?

Bloomberg
(ĐTTCO) - Để hiểu tại sao ngành công nghiệp bán dẫn trị giá 450 tỷ USD lại chìm trong khủng hoảng, một nơi hữu ích để bắt đầu là một bộ phận trị giá 1 USD được gọi là trình điều khiển màn hình.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Hàng trăm loại chip khác nhau tạo nên ngành công nghiệp silicon toàn cầu, trong đó những loại chip hào nhoáng nhất của Qualcomm Inc và Intel Corp có giá từ 100 USD/chiếc đến hơn 1.000 USD/chiếc. Chúng vận hành những chiếc máy tính mạnh mẽ hoặc chiếc điện thoại thông minh sáng bóng trong túi của bạn. Mục đích duy nhất của nó là truyền đạt các hướng dẫn cơ bản để chiếu sáng màn hình trên điện thoại, màn hình hoặc hệ thống định vị của bạn.

Tình hình thiếu hụt chip nghiêm trọng thế nào?

Rắc rối đối với ngành công nghiệp chip - và ngày càng có nhiều công ty vượt ra ngoài công nghệ, chẳng hạn như các nhà sản xuất ô tô - là không có đủ trình điều khiển màn hình để đi xung quanh. Các công ty làm cho họ không thể theo kịp với nhu cầu tăng cao nên giá cả tăng vọt. Điều đó đang góp phần gây ra nguồn cung thiếu hụt và tăng chi phí cho các tấm nền màn hình tinh thể lỏng, các thành phần thiết yếu để sản xuất TV và máy tính xách tay, cũng như ô tô, máy bay và tủ lạnh cao cấp.

Stacy Rasgon, người phụ trách ngành bán dẫn cho Sanford C. Bernstein, cho biết: “Nó không giống như bạn chỉ có thể làm. Nếu bạn có mọi thứ khác, nhưng bạn không có trình điều khiển màn hình, thì bạn không thể tạo ra sản phẩm của mình.”

Giờ đây, sự sụp đổ của một số bộ phận dường như không quan trọng như vậy - ví dụ như chip quản lý năng lượng cũng đang thiếu hụt - đang lan tràn nền kinh tế toàn cầu. Các nhà sản xuất ô tô như Ford Motor Co, Nissan Motor Co và Volkswagen AG đã giảm quy mô sản xuất, dẫn đến ước tính doanh thu của ngành bị mất hơn 60 tỷ USD trong năm nay.

Tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn trước khi nó trở nên tốt hơn. Một cơn bão mùa đông hiếm hoi ở Texas đã đánh sập hàng loạt sản xuất của Mỹ. Một vụ hỏa hoạn tại một nhà máy trọng điểm của Nhật Bản sẽ khiến cơ sở này đóng cửa trong một tháng. Công ty Điện tử Samsung cảnh báo về sự “mất cân bằng nghiêm trọng” trong ngành, trong khi Công ty sản xuất chất bán dẫn Đài Loan cho biết họ không thể đáp ứng kịp nhu cầu mặc dù các nhà máy đang chạy với hơn 100% công suất.

Jordan Wu, đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Himax Technologies Co., nhà cung cấp hàng đầu về trình điều khiển màn hình, cho biết: “Tôi chưa bao giờ thấy điều gì như thế này trong 20 năm qua kể từ khi thành lập công ty của chúng tôi. Mọi ứng dụng đều thiếu chip."

Khởi nguồn từ đại dịch Covid-19?

Cuộc tấn công chip được sinh ra từ một tính toán sai lầm có thể hiểu được khi đại dịch Covid-19 xảy ra vào năm ngoái. Khi Covid-19 bắt đầu lan rộng từ Trung Quốc sang phần còn lại của thế giới, nhiều công ty đã dự đoán rằng mọi người sẽ cắt giảm khi thời gian trở nên khó khăn.

Rasgon nói: “Tôi đã cắt bỏ mọi dự đoán của mình. Tôi đang sử dụng cuộc khủng hoảng tài chính làm mô hình. Nhưng nhu cầu thực sự rất sôi nổi.”

Những người mắc kẹt ở nhà bắt đầu mua công nghệ - và sau đó tiếp tục mua. Họ mua máy tính tốt hơn và màn hình lớn hơn để có thể làm việc từ xa. Họ mua cho con mình những chiếc máy tính xách tay mới để học từ xa. Họ mua TV 4K, bảng điều khiển trò chơi, tủ lạnh sữa, nồi chiên không khí và máy xay ngâm để làm cho cuộc sống trong điều kiện cách ly trở nên ngon miệng hơn. Đại dịch đã biến thành một ngày Black Friday kéo dài trên mạng.

Các nhà sản xuất ô tô bị che mắt. Họ đóng cửa các nhà máy trong thời gian ngừng hoạt động trong khi nhu cầu giảm vì không ai có thể đến các phòng trưng bày. Họ yêu cầu các nhà cung cấp ngừng vận chuyển các linh kiện, bao gồm cả chip ngày càng thiết yếu cho ô tô.

Cuối năm ngoái, nhu cầu bắt đầu tăng lên. Mọi người muốn ra ngoài và họ không muốn sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Các nhà sản xuất ô tô đã mở lại nhà máy và ngả mũ trước các nhà sản xuất chip như TSMC và Samsung. Phản ứng của họ? Mặt sau của dòng. Họ không thể sản xuất chip đủ nhanh cho những khách hàng vẫn trung thành của mình.

Nhà sản xuất chip Himax đối mặt với cơn bão bùng nổ

Jordan Wu của Himax đang ở giữa cơn bão bùng nổ của ngành công nghệ. Vào một buổi sáng tháng 3 gần đây, người đàn ông 61 tuổi đeo kính cận đã đồng ý gặp mặt tại văn phòng Đài Bắc của mình để thảo luận về tình trạng thiếu hụt và lý do tại sao chúng lại khó giải quyết như vậy. Ông đã rất háo hức để nói rằng cuộc phỏng vấn đã được lên lịch vào cùng buổi sáng mà Bloomberg News yêu cầu, với hai nhân viên của ông tham gia trực tiếp và hai người khác quay số qua điện thoại. Ông đeo khẩu trang trong suốt cuộc phỏng vấn, nói năng cẩn thận và rõ ràng.

Ông Wu thành lập Himax vào năm 2001 cùng với anh trai là Biing-seng, hiện là chủ tịch của công ty. Họ bắt đầu sản xuất vi mạch điều khiển (cho mạch tích hợp), cho máy tính xách tay và màn hình. Họ ra mắt công chúng vào năm 2006 và phát triển cùng với ngành công nghiệp máy tính, mở rộng sang điện thoại thông minh, máy tính bảng và màn hình cảm ứng. Các con chip của họ hiện được sử dụng trong nhiều sản phẩm, từ điện thoại, tivi cho đến ô tô.

Ông Wu giải thích rằng ông không thể tạo ra nhiều trình điều khiển màn hình hơn bằng cách thúc đẩy lực lượng lao động của mình chăm chỉ hơn. Himax thiết kế trình điều khiển màn hình và sau đó sản xuất chúng tại một xưởng đúc như TSMC hoặc United Microelectronics Corp. Các chip của ông được sản xuất trên công nghệ gọi là “nút trưởng thành” - mature-node - một cách nghệ thuật, thiết bị ít nhất một vài thế hệ đi sau các quy trình tiên tiến. Những chiếc máy này khắc các đường bằng silicon với chiều rộng từ 16 nanomet trở lên, so với 5 nanomet của các chip cao cấp.

Điểm nghẽn là các dây chuyền sản xuất chip trưởng thành này đang dần cạn kiệt. Ông Wu cho biết đại dịch đã thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đến mức các đối tác sản xuất không thể tạo đủ trình điều khiển màn hình cho tất cả các tấm nền đi vào máy tính, tivi và máy chơi game - cộng với tất cả các sản phẩm mới mà các công ty đang đưa màn hình vào, như tủ lạnh, nhiệt kế thông minh và xe hơi hệ thống giải trí.

Đã có một sự hạn chế đặc biệt trong các vi mạch trình điều khiển cho các hệ thống ôtô vì chúng thường được làm trên tấm silicon 8 inch, thay vì tấm 12 inch cao cấp hơn. Sumco Corp, một trong những nhà sản xuất tấm wafer hàng đầu, đã báo cáo năng lực sản xuất cho dây chuyền thiết bị 8 inch là khoảng 5.000 tấm wafer một tháng vào năm 2020 - ít hơn so với năm 2017.

Không ai xây dựng các dây chuyền sản xuất nút trưởng thành hơn vì nó không có ý nghĩa kinh tế. Các dòng hiện có đã được khấu hao hết và được tinh chỉnh để có sản lượng gần như hoàn hảo, có nghĩa là các trình điều khiển màn hình cơ bản có thể được sản xuất với giá dưới 1 USD và các phiên bản cao cấp hơn không nhiều hơn. Mua thiết bị mới và bắt đầu với năng suất thấp hơn đồng nghĩa với việc chi phí cao hơn nhiều.

Ông Wu nói: “Xây dựng công suất mới là quá đắt. Các công ty ngang hàng như Novatek Microelectronics Corp, cũng có trụ sở tại Đài Loan, cũng có những hạn chế tương tự.”

Sự thiếu hụt đó đang thể hiện khi giá màn hình LCD tăng đột biến. Giá màn hình LCD 50 inch cho TV đã tăng gấp đôi trong khoảng thời gian từ 1-2020 đến tháng 3 này. Matthew Kanterman của Bloomberg Intelligence dự đoán rằng giá màn hình LCD sẽ tiếp tục tăng ít nhất là cho đến quý III. Ông cho biết “sự thiếu hụt nghiêm trọng” các chip điều khiển màn hình.

Làm trầm trọng thêm tình hình là thiếu kính. Các nhà sản xuất kính lớn đã báo cáo các vụ tai nạn tại địa điểm sản xuất của họ, bao gồm sự cố mất điện tại nhà máy của Nippon Electric Glass Co vào tháng 12 và một vụ nổ tại nhà máy của AGC Fine Techno Hàn Quốc vào tháng 1. Yoshio Tamura, người đồng sáng lập DSCC, cho biết việc sản xuất có thể sẽ vẫn bị hạn chế ít nhất là đến mùa hè năm nay.

Vào 1-4, I-O Data Device Inc., một nhà sản xuất thiết bị ngoại vi máy tính lớn của Nhật Bản, đã tăng giá trung bình 26 màn hình LCD của họ lên 5.000 yên, mức tăng lớn nhất kể từ khi họ bắt đầu bán màn hình cách đây hai thập kỷ. Một phát ngôn viên cho biết công ty không thể kiếm được bất kỳ lợi nhuận nào nếu không có sự gia tăng do chi phí linh kiện tăng.

Tất cả những điều này đã mang lại lợi ích cho hoạt động kinh doanh của Himax. Doanh số bán hàng đang tăng mạnh và giá cổ phiếu của nó đã tăng gấp ba lần kể từ tháng 11.

Nhưng Giám đốc điều hành không ăn mừng. Toàn bộ hoạt động kinh doanh của ông được xây dựng dựa trên việc cung cấp cho khách hàng những gì họ muốn, vì vậy việc ông không thể đáp ứng yêu cầu của họ vào thời điểm quan trọng như vậy thật là khó chịu. Ông không mong đợi sự sụp đổ, đặc biệt là đối với các bộ phận ô tô, sẽ sớm kết thúc bất cứ lúc nào.

“Chúng tôi vẫn chưa đến được vị trí có thể nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm.” 

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Lạm phát toàn cầu sẵn sàng… tăng

Lạm phát toàn cầu sẵn sàng… tăng

(ĐTTCO)-Từ khi khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 xảy ra, các nền kinh tế lớn như Mỹ và EU triển khai và duy trì chính sách nới nỏng tiền tệ (Quantitative Easing) và duy trì lãi suất thấp (hiện tượng Zero Lower Bound) trong suốt một thời gian dài, khiến hầu như không ai để ý đến chỉ số này nữa. 

Hồ sơ

Nguy cơ khủng hoảng tịch thu nhà ở Mỹ

(ĐTTCO) - Đại dịch đã làm lộ diện các lỗ hổng hiện có trong mạng lưới an sinh của Mỹ. Trong đó nhà ở sẽ trở nên phức tạp hơn nữa nếu nạn dịch kéo dài làm hàng triệu người mất nhà ngay sau khi mất việc làm. Bởi kể từ năm 2000, hầu hết những người mua nhà đều trả bằng thu nhập thực tế.

Nhân vật

Tony Xu - Kỳ lân ngành giao đồ ăn nhanh

(ĐTTCO) - Sau 8 năm thành lập, ứng dụng giao đồ ăn nhanh DoorDash tại Mỹ bất ngờ tăng lợi nhuận mạnh trong năm 2020. Số lượng đơn hàng tăng vọt bởi nhu cầu cao của khách hàng trong đại dịch. Đến cuối tháng 12-2020, DoorDash chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán New York và tiếp tục phát triển cho đến thời điểm hiện tại. Thành quả này là sự ghi nhận nỗ lực của một trong những nhà sáng lập DoorDash, CEO Tony Xu.