Thỏa thuận thuế G7 là 'điểm khởi đầu' trên con đường cải cách toàn cầu

Financial Times
(ĐTTCO) - Thỏa thuận hiện phải được mở rộng với G20 và trong số 139 quốc gia tham gia vào các cuộc đàm phán của OECD.

Các bộ trưởng và quan chức tại các cuộc đàm phán G7. © Stefan Rousseau / Pool via AP

Các bộ trưởng và quan chức tại các cuộc đàm phán G7. © Stefan Rousseau / Pool via AP

Thỏa thuận thuế được các quốc gia tiên tiến hàng đầu thế giới nhất trí vào cuối tuần này là bằng chứng thực chất đầu tiên cho thấy mối quan hệ hợp tác quốc tế đã hồi sinh kể từ khi Tổng thống Joe Biden đưa Mỹ trở lại bàn đàm phán.

Tuy nhiên, vẫn còn một con đường dài phía trước trước khi nó có thể được thực hiện.

Thỏa thuận này nhằm mục đích đóng lại những kẽ hở mà các công ty đa quốc gia đã khai thác để giảm hóa đơn thuế, đảm bảo họ phải trả nhiều tiền hơn ở các quốc gia nơi họ hoạt động.

Các bộ trưởng G7 ủng hộ tỷ lệ tối thiểu toàn cầu ít nhất 15% và đồng ý rằng các quốc gia phải có quyền đánh thuế một tỷ lệ nhất định đối với lợi nhuận của các công ty đa quốc gia lớn nhất, có lợi nhất tại các địa điểm mà nó được tạo ra.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điều chưa được quyết định trong các cuộc đàm phán toàn cầu quy mô lớn hơn đang được tiến hành giữa 139 quốc gia tại OECD ở Paris. Rào cản đầu tiên mà hiệp định G7 phải đối mặt là giành được sự ủng hộ của nhóm các quốc gia G20, nhóm sẽ nhóm họp tại Venice vào tháng tới.

Trong khi OECD ước tính các đề xuất có thể tạo ra thêm 50 tỷ - 80 tỷ USD doanh thu thuế mỗi năm, số tiền thực tế huy động được sẽ rất khác nhau tùy thuộc vào các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận toàn cầu cuối cùng.

Hai yếu tố sẽ có tác động cụ thể: tỷ lệ quy định mức tối thiểu bất kỳ và liệu các quốc gia thực hiện mức tối thiểu có thể đánh vào doanh thu tạo ra ở các quốc gia không áp dụng mức tối thiểu hay không. Quy mô của tác động tổng thể đặc biệt nhạy cảm đối với điểm thứ hai, được gọi là “sự pha trộn theo khu vực pháp lý” hoặc “các khoản phụ cấp theo quốc gia”.

Các tổ chức phi chính phủ chỉ trích mức tối thiểu 15% là quá thấp; Tổ chức tư vấn IPPR của Anh cho biết nó “sẽ không đủ để kết thúc cuộc đua xuống đáy”.

Nhưng Gabriel Zucman, một nhà kinh tế học tại Đại học California, Berkeley nổi tiếng với công trình nghiên cứu về các thiên đường thuế, đã tweet rằng thỏa thuận này là "lịch sử, không đầy đủ nhưng đầy hứa hẹn" - bởi vì mặc dù 15% là quá thấp, nhưng không có trở ngại nào để đạt được một tỷ lệ cao hơn.

Các bộ trưởng và quan chức tại các cuộc đàm phán G7 đã rất nỗ lực để nhấn mạnh thỏa thuận của họ không có nghĩa là thế giới đã đồng ý những thay đổi đối với thuế quốc tế, chưa nói đến việc liệu kế hoạch cuối cùng sẽ thành công. Thay vào đó, họ coi đó là một nỗ lực đầy tham vọng nhằm tạo động lực cho các cuộc đàm phán toàn cầu.

Điều đó đã được các nước khác thừa nhận. Bộ trưởng tài chính Ireland Paschal Donohoe đã tham gia cùng các bộ trưởng G7 ở London, mặc dù ông đã bảo vệ tỷ lệ 12,5% của đất nước mình.

Các cuộc đàm phán toàn cầu phải dung hòa các ưu tiên cạnh tranh của các quốc gia trên hai yếu tố, được gọi là “trụ cột”.

Điều đầu tiên, quan trọng nhất đối với Vương quốc Anh, Pháp và Ý, là tìm cách đảm bảo các công ty lớn nhất thế giới - đặc biệt là những gã khổng lồ kỹ thuật số của Hoa Kỳ như Facebook, Google và Apple - nộp thuế nhiều hơn ở quốc gia của họ ngay cả khi họ có ít sự hiện diện thực tế ở đó.

Rishi Sunak, thủ tướng Vương quốc Anh, cho biết hiệp định G7 đảm bảo “các công ty phù hợp nộp thuế đúng nơi, đúng chỗ”, đó là "trụ cột thứ nhất".

Ngược lại, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen đã không đề cập đến điều này trong các nhận xét chuẩn bị của mình, tập trung vào "trụ cột thứ hai": tỷ lệ tối thiểu toàn cầu “ít nhất 15%”. Điều này sẽ tạo ra nhiều doanh thu hơn cho chính phủ liên bang ở Washington.

Trụ cột một vấp phải sự phản đối gay gắt ở Washington. Pháp, Ý và Anh từ chối bãi bỏ thuế kỹ thuật số của riêng họ cho đến khi Hoa Kỳ thông qua luật liên quan. Bộ trưởng Tài chính Canada Chrystia Freeland cho biết sau khi thỏa thuận G7 được công bố, rằng đất nước của bà cũng có ý định thúc đẩy việc áp dụng thuế kỹ thuật số.

Ngoài những vấn đề nguyên tắc này, vẫn còn nhiều câu hỏi kỹ thuật chưa được giải đáp có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với hiệu quả thực tế của một thỏa thuận cuối cùng - bao gồm cả những công ty nào sẽ thuộc phạm vi của nó và cách xác định cơ sở thuế.

Riêng một số bộ trưởng cho biết sự cấp thiết phải thực hiện một thỏa thuận tại G7 là để chứng minh rằng các nước giàu vẫn quan trọng, trong nỗ lực để cho thế giới thấy rằng thế kỷ 21 sẽ không bị chi phối bởi các quy tắc do Trung Quốc đặt ra.

Các bộ trưởng cho biết phương Tây đang tìm cách giành lại quyền kiểm soát chương trình nghị sự toàn cầu bằng cách đạt được các thỏa thuận trong các lĩnh vực chính sách gây tranh cãi sau 4 năm của chính quyền Trump.

Vĩnh Cẩm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật