Nhật Bản đang hạ thấp mối nguy hiểm của nước Fukushima đối với sức khỏe con người?

SCMP
(ĐTTCO) - Các nhóm môi trường vô cùng phẫn nộ trước quyết định của Nhật Bản thải hơn một triệu tấn nước bị ô nhiễm từ nhà máy hạt nhân Fukushima Daiichi ra Thái Bình Dương, đang cáo buộc chính phủ đã hạ thấp mức độ nguy hiểm thực sự của nước đối với sức khỏe con người.

Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Dai-ichi. Ảnh: Giovanni Verlini/IAEA

Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Dai-ichi. Ảnh: Giovanni Verlini/IAEA

Sau cuộc họp nội các tại Tokyo vào sáng 13-4, Thủ tướng Yoshihide Suga đã tuyên bố rằng: “Việc thải bỏ các vùng nước đã qua xử lý là vấn đề không thể tránh khỏi đối với việc ngừng vận hành nhà máy Fukushima Daiichi.”

Ông cho biết nước sẽ được xả ra Thái Bình Dương “trong khi đảm bảo rằng các tiêu chuẩn an toàn được xóa với biên độ rộng và các bước đi vững chắc được thực hiện để ngăn chặn thiệt hại về danh tiếng” cho ngành thủy sản địa phương.

Các ngư dân vô cùng không hài lòng với quyết định này, mà họ đã phản đối từ lâu với lý do rằng nó sẽ hủy hoại một ngành công nghiệp vốn đang phải vật lộn để khắc phục nhận thức rằng sản phẩm đánh bắt của họ không an toàn cho con người kể từ trận động đất và sóng thần năm 2011 gây ra một cuộc khủng hoảng ở nhà máy điện hạt nhân.

Hầu hết lượng nước mà Nhật Bản có kế hoạch thải ra đã được sử dụng sau thảm họa tan chảy để làm mát các lò phản ứng của nhà máy. Chính phủ Nhật Bản cho rằng, sau khi xử lý, nước hiện có thể an toàn để thải ra ngoài nhưng các tuyên bố của nó đã gây ra sự hoài nghi rộng rãi.

Hiroshi Kishi, người đứng đầu liên đoàn hợp tác xã nghề cá quốc gia, cho biết quyết định này là “cực kỳ đáng tiếc” và “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.

Quyết định của thủ tướng Suga cũng bị chỉ trích bởi một số nước láng giềng gần gũi của Nhật Bản, bao gồm cả Hàn Quốc và Trung Quốc, và các tổ chức lo ngại về tác động đối với môi trường và cư dân ở phía đông bắc Nhật Bản và xa hơn nữa.

Hideyuki Ban, đồng giám đốc Trung tâm Thông tin Hạt nhân Công dân có trụ sở tại Tokyo, cho biết: “Chính phủ đã nhiều lần hành động trái với lời hứa rằng họ sẽ không thực hiện bất kỳ hành động nào mà không có sự hiểu biết của tất cả những người có liên quan. Đó là một hành động khiến chúng tôi mất niềm tin vào lời hứa của chính phủ không chỉ cho hiện tại mà còn cho tương lai.”

Ông Ban cho biết các quốc gia đã cấm nhập khẩu hải sản và các sản phẩm khác từ phía đông bắc Nhật Bản sẽ tăng cường các quy định đó và các quốc gia khác có thể đưa ra các giới hạn tương tự, điều này sẽ giáng một đòn khác vào ngành thủy sản, nông nghiệp và du lịch địa phương.

Ông cũng chỉ ra rằng năm chuyên gia của Liên Hợp Quốc, bao gồm Báo cáo viên đặc biệt về chất độc và nhân quyền và Báo cáo viên đặc biệt về quyền sức khỏe thể chất và tinh thần, đã đưa ra một tuyên bố gần đây nhất vào 11-3 năm nay nói rằng xả nước bị ô nhiễm vào Thái Bình Dương sẽ làm tăng rủi ro sức khỏe trong tương lai cho trẻ em và vi phạm nhân quyền.

Shaun Burnie, chuyên gia hạt nhân cấp cao của Tổ chức Hòa bình xanh, cho biết chính phủ Nhật Bản và Công ty Điện lực Tokyo (Tepco), nhà điều hành nhà máy Fukushima, vẫn chưa cho phép phân tích độc lập về các hạt nhân phóng xạ đang gây ô nhiễm nước, mặc dù một Tepco bị rò rỉ tài liệu đã chỉ ra rằng phần lớn nước được lưu trữ tại khu vực này đã bị ô nhiễm nhiều nguyên tố phóng xạ, bao gồm iốt, ruthenium, rhodium, antimon, tellurium, coban và stronti-90.

Một nghiên cứu của tờ báo Kahoko Shinpo đã xác nhận rằng mức độ iốt-129 và ruthenium-106 vượt quá mức chấp nhận được ở 45 trong số 84 mẫu được thu thập vào năm 2017. Iốt-129 có chu kỳ bán rã 15,7 triệu năm và có thể gây ung thư tuyến giáp , trong khi ruthenium-106 được tạo ra bởi quá trình phân hạch hạt nhân và liều lượng cao có thể gây độc hoặc gây ung thư khi ăn vào.

Tepco sau đó xác nhận rằng mức strontium-90 cao hơn 100 lần so với mức cho phép hợp pháp trong gần 65.000 tấn nước đã được xử lý và cao hơn 20.000 lần so với mức an toàn do chính phủ quy định trong một số bể chứa tại khu vực này.

Chuyên gia Burnie cho biết chính phủ Nhật Bản đã “rất hiệu quả” trong việc tập trung tranh luận về nước bị ô nhiễm về sự hiện diện của tritium, chất ít gây hại hơn các nuclide khác và không đề cập đến các chất gây ô nhiễm khác.

Ông nói rằng câu chuyện đó đã được hỗ trợ bởi các phương tiện truyền thông Nhật Bản, nơi phần lớn đã chọn chấp nhận các tuyên bố của chính phủ bằng mệnh giá.

“Họ đã cố gắng tập trung vào triti, vẫn còn là một vấn đề, nhưng 72% lượng nước hiện đang được lưu trữ trong các bể chứa tại địa điểm - tức là khoảng 800.000 mét khối nước - vẫn phải qua ALPS Quy trình [Hệ thống xử lý chất lỏng tiên tiến] vì họ không thể đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết để xả thải.”

Dữ liệu từ Tepco về 2.000 mét khối nước cho thấy mức độ thấp hơn của stronti, iốt-129 và các chất gây ô nhiễm khác, nhưng những chất này vẫn cao hơn nhiều so với mức “không thể phát hiện” đã được hứa trước đây trước khi chính phủ xả nước.

Ông Burnie cho biết vẫn còn “những bất ổn lớn” xung quanh địa điểm Fukushima. Ông cho biết kinh nghiệm trước đây của ông về việc phóng điện từ các nhà máy hạt nhân khác cho thấy sẽ có mức carbon-14 và tecneti, cả hai đều có thể tích tụ nhanh chóng trong các dạng sống. Tuy nhiên, cả Tepco hay chính phủ Nhật Bản đều không đề cập đến.

Ông Burnie cũng bác bỏ quyết định đóng dấu cao su của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, nói rằng: “IAEA tất nhiên sẽ thông qua quyết định này và đưa ra lý do khoa học vì chức năng của nó là thúc đẩy năng lượng hạt nhân.”

“Tôi chưa bao giờ thấy một vụ xả thải nào mà IAEA không thích trong suốt 60 năm hoạt động của tổ chức này. Không có gì ngạc nhiên khi họ được đưa vào để cung cấp vỏ bọc cho chính phủ Nhật Bản, nhưng họ chỉ xác nhận những gì ngành công nghiệp này muốn làm, vì vậy họ không thể được coi là một quan sát viên trung lập.”

Tepco trước đây đã nhấn mạnh rằng nước phải được xử lý vì địa điểm này đang thiếu không gian cho các bể chứa, nhưng một số nhà phê bình cho rằng điều này là khó khăn, vì nhiều ha đất nông nghiệp xung quanh không thể được sử dụng qua nhiều thế hệ vì nó bị ô nhiễm bởi bức xạ từ tai nạn tại nhà máy, trong khi không gian trong chu vi của nhà máy cũng được dành để lưu trữ các mảnh vụn nhiên liệu nóng chảy sau khi nó được thu hồi từ ba lò phản ứng bị tan chảy.

Ông Burnie nói rằng thủ tục đó sẽ không xảy ra trong nhiều năm và có thể không bao giờ đạt được.

Ông nói: “Đây là cốt lõi của vấn đề. Toàn bộ khung thời gian để loại bỏ nhiên liệu nóng chảy - mà họ cho rằng sẽ xảy ra từ năm 2040 đến năm 2050 - hoàn toàn là tưởng tượng. Nó hoàn toàn vô nghĩa. Và trong thời gian chờ đợi, chúng sẽ tích tụ hơn 450.000 tấn nước.”

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật