NATO-Cái bóng của chính mình

(ĐTTCO) - Ngày 20-11 tới, Hội nghị Ngoại trưởng tổ chức quân sự Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và đầu tháng 12, Hội nghị thượng đỉnh của khối này sẽ diễn ra trong bối cảnh tổ chức 70 năm tuổi này đang phải đón nhận nhiều chỉ trích.

Bất đồng lợi ích

 Mới nhất, tạp chí Der Spiegel dẫn lời nghị sĩ Đức Jurgen Trittin nhận định, NATO đang trải qua một cuộc khủng hoảng hiện sinh, khiến nó trở thành “cái bóng của chính mình”.

Trước đó, tạp chí The Economis của Anh cho đăng toàn văn bài phỏng vấn Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong đó ông Macron nói: “NATO hiện giờ đang trong trạng thái chết não”.

Giới quan sát nhận định, dù bình luận của ông Macron gây sốc nhưng không hề mới. Ông Olivier Kempf, nhà nghiên cứu Quỹ Nghiên cứu chiến lược (FRS) của Pháp, cho rằng với những lời lẽ “lịch sự” hơn, Tổng thống Pháp chỉ nhắc lại những gì người đồng nhiệm Mỹ Donald Trump đã nói từ 2 năm qua: “NATO lỗi thời, phải chia sẻ gánh nặng chi phí, NATO để làm gì?”.

Một cuộc tập trận của NATO

Một cuộc tập trận của NATO

Nguyên nhân nào khiến NATO rơi vào cuộc khủng hoảng hiện nay? Nghị sĩ Trittin cho rằng vấn đề chính của NATO là sự bất đồng về lợi ích của các thành viên. Sự khác biệt giữa lợi ích chiến lược trong liên minh quân sự này có thể được thấy rõ qua sự khước từ về thỏa thuận với Iran mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đơn phương chấm dứt, khi không cần thỏa thuận trong NATO.

“Ngoài ra, những lời hứa của các quan chức châu Âu để đảm bảo thương mại cho Iran là hoàn toàn rỗng tuếch”, Nghị sĩ Trittin nói. Lợi ích khác nhau, khác biệt chiến lược giữa các thành viên sẽ dẫn đến việc NATO không còn có thể đảm bảo an ninh của mình.

Tự nắm lấy vận mệnh

 NATO được thành lập trong thời kỳ Chiến tranh lạnh. Sau đó, các khái niệm chiến lược của NATO đã được xác định lại để thích nghi dần với thế giới đương đại, như cuộc chiến chống khủng bố hoặc chống bất ổn chính trị đã trở thành những mục tiêu của liên minh...

Tuy nhiên, ông Kempf cho rằng, điều đó là chưa đủ khi mà thế giới hiện đang phải chứng kiến Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU-Brexit), ông Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ, sự trỗi dậy của Trung Quốc, cuộc khủng hoảng chính trị tại châu Âu... Vì thế, câu hỏi hiện nay là phải làm gì trước một thế giới mới?

Theo quan điểm của ông Kempf, vấn đề gia tăng đóng góp chi phí quân sự mà Tổng thống Mỹ từng yêu cầu NATO phải thực hiện chưa hẳn là điều tối quan trọng. “Câu hỏi đặt ra là vì sao chúng ta phải tập hợp với nhau. Đó mới là chủ đề thật sự. Tại sao những nước châu Âu nên hợp sức nhau mà không là với Mỹ? Ưu tiên chiến lược của Mỹ là Trung Quốc, phải chăng đó cũng là ưu tiên của chúng ta? Liệu chúng ta có nên theo Mỹ để cứu vãn liên minh hay không? Mỹ, Trung Quốc hay thậm chí các mục tiêu chiến lược khác của bản thân chúng ta đó mới chính là vấn đề nên được đặt ra”, ông Kempf nhấn mạnh.

Như vậy, khi thẳng thắn chỉ trích hiện trạng NATO, Tổng thống Pháp muốn xem xét lại mối quan hệ giữa Mỹ và châu Âu. Theo nhà phân tích Jean-Pierre Maulny, thông điệp mà nguyên thủ Pháp đưa ra rất rõ ràng: “Châu Âu phải nắm lấy vận mệnh của mình trong lĩnh vực an ninh vì nếu không, lãnh thổ sẽ không được bảo vệ và EU sẽ không có một tiếng nói trọng lượng nào trên trường quốc tế. Châu Âu không thể nào dựa dẫm mãi vào sự trợ giúp của Washington”.

Chia sẻ quan điểm trên, Nghị sĩ Trittin cho rằng, châu Âu cần phát triển chiến lược xây dựng chủ quyền bền vững, tập trung vào việc củng cố thế mạnh của mình. Trong khi đó, bà Jenny Raflik, giáo sư lịch sử đương đại về quan hệ quốc tế, Đại học Nantes, cho biết, đầu tháng 12 tới là kỳ họp thượng đỉnh khối NATO nhằm thảo luận thực sự về mối quan hệ giữa các đối tác. Theo bà Raflik, phát biểu “hơi quá lời” của Tổng thống Pháp là nhằm thúc đẩy cuộc thảo luận bên trong NATO theo hướng thích ứng với hoàn cảnh mới.

ĐỖ CAO tổng hợp

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồn Việt  ở Sydney

Hồn Việt ở Sydney

(ĐTTCO) - Sydney là một trong những trung tâm kinh tế lớn nhất của Australia được, ví như TPHCM của Việt Nam. Theo thống kê gần đây, trong số gần 300.000 người Việt định cư ở Australia, có hơn 60.000 người sinh sống ở Sydney. 

Hồ sơ

Căng thẳng Mỹ - Iran, giá dầu về đâu?

(ĐTTCO) - Ngày 9-1, sau khi căng thẳng Iran-Mỹ có dấu hiệu hạ nhiệt, các hợp đồng tương lai ở Mỹ tăng, trong khi chứng khoán châu Âu và châu Á chuyển động cùng chiều. Đồng yen và vàng giảm, giá dầu ổn định sau khi lao dốc và đồng bảng hạ giá. Vậy, về lâu dài, thị trường hàng hóa, nhất là dầu mỏ sẽ bị tác động như thế nào?

Nhân vật

CEO Steve Easterbrook - Hồi phục đế chế McDonald’s

(ĐTTCO) - CEO Steve Easterbrook của McDonald’s đã bị HĐQT bất ngờ sa thải sau khi xác định vi phạm chính sách của công ty. Gã khổng lồ thức ăn nhanh của Mỹ cho biết mặc dù đã ly dị vợ, và mối quan hệ này có sự đồng thuận của 2 phía, nhưng ông Easterbrook vẫn "vi phạm chính sách của công ty" và ông đã "phạm sai lầm và có quyết định tồi".