Mặt tối của cuộc đàn áp cho vay tư nhân tại Trung Quốc

SCMP
(ĐTTCO) - Luo Wenjun được biết đến bởi các thành viên trong cộng đồng kinh doanh ở thành phố Kim Hoa, một trung tâm thương mại quốc tế. Khi họ bị mắc kẹt trong hệ thống ngân hàng của Trung Quốc và cần tiền mặt nhanh chóng, bà đã ở đó để cho vay từ túi của mình.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Nhưng Luo, người kiếm được hũ vàng đầu tiên từ lĩnh vực dệt may và bất động sản, đã bị sa vào lưới của chiến dịch trấn áp tội phạm có tổ chức kéo dài ba năm, nơi bà sống mòn mỏi khi vụ án của mình tiếp tục đưa qua các tòa án.

Cuộc đàn áp đã chứng kiến 54.000 người bị truy tố kể từ khi bắt đầu năm 2018 - gần gấp 12 lần con số trong ba năm trước khi chiến dịch bắt đầu - theo báo cáo hàng năm của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, được công bố trong tháng này.

Khi công bố kết quả, công tố viên hàng đầu Zhang Jun khuyến cáo nên thận trọng với việc sử dụng thủ tục hình sự trong các tranh chấp dân sự. Nhưng Zhang đã đưa ra quan điểm rằng cần phải có những hình phạt nghiêm khắc đối với hành vi “mắc nợ” - theo các tuyên bố chính thức, chủ yếu đề cập đến các khoản vay dễ dàng dành cho sinh viên đại học, các gia đình có thế chấp và các nhóm kém khá giả khác.

Trước khi bị bắt vào năm 2019 như một phần của chiến dịch toàn quốc chống lại “thế lực đen và tà ác” - biệt ngữ chính thức của tội phạm có tổ chức - Luo, 55 tuổi, đã có hàng trăm khách hàng, bao gồm cả các quan chức chính quyền địa phương cần các khoản vay cho doanh nghiệp do gia đình họ điều hành.

“Bạn không thể làm gì nếu các khoản vay không được trả lại đúng hạn. Kiện là biện pháp cuối cùng vì một vụ kiện có thể phá sản một con nợ và bạn sẽ không lấy lại được tiền” - Luo nhớ lại đã gọi rất nhiều cuộc điện thoại cho khách hàng, hầu hết là những doanh nhân quyền lực với hàng trăm nhân viên.

Với việc được đào tạo từ pháp lý, con gái của Luo cho rằng việc tuân thủ thuế là rủi ro lớn nhất mà mẹ bà có thể gặp phải. bà và những người còn lại trong gia đình đã rất sốc khi Luo bị bắt vì cho vay, nhiều khoản đã được công nhận là hợp pháp trong các vụ kiện dân sự trước đây.

Luo bị kết tội lừa đảo và bị kết án tù chung thân, bị tịch thu toàn bộ tài sản - bao gồm cả tài sản mua trước khi bà tham gia kinh doanh cho vay vào năm 2007. Bản án được đưa ra vào tháng 11 - khi các tỉnh đua nhau hoàn thành đường dây trấn áp tội phạm có tổ chức vào cuối năm.

Tại tỉnh Chiết Giang, nơi Luo sinh sống, 11 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,7 tỷ USD) tài sản liên quan đến tội phạm đã bị tịch thu vào năm ngoái, theo một thông báo của chính quyền tỉnh vào tháng 10.

Luo chỉ là một trong nhiều người cho vay tư nhân tạo nên thị trường cho vay phi ngân hàng rộng lớn của đất nước, có tổng giá trị ước tính khoảng 3,4 nghìn tỷ nhân dân tệ, theo dữ liệu được Moody’s công bố vào đầu năm nay.

Theo ước tính năm 2018 của Yi Gang, chủ tịch Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ của Trung Quốc - chiếm 80% việc làm của cả nước - thu được tới 40% tài chính từ thị trường cho vay tư nhân.

Tang Dajie, nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu Doanh nghiệp Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết: “Thị trường cho vay tư nhân đã tạo ra một nền kinh tế năng động và có thể đổi mới cơ bản. Các tổ chức tài chính chính thức không thể tiếp cận các mao mạch của nền kinh tế.”

Các quan chức công khai thừa nhận rằng quy mô của khu vực cho vay tư nhân đã nhấn mạnh sự bất lực của ngành ngân hàng nhà nước độc quyền của Trung Quốc trong việc tài trợ cho các doanh nghiệp thiếu tiền mặt của đất nước.

Trong khi khu vực tư nhân “đói” tiền mặt của Trung Quốc vẫn gặp khó khăn trong việc tài trợ cho sự tăng trưởng, Bắc Kinh đang phải chịu áp lực to lớn trong việc giảm bớt nợ của khu vực.

Nợ của Trung Quốc trong khu vực tư nhân cao hơn nhiều so với nhiều nền kinh tế phát triển. Tổng tín dụng dành cho khu vực phi tài chính tư nhân là 224% GDP trong quý III-2020, theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế có trụ sở tại Basel. Con số này so với 162% ở Hoa Kỳ và 176% ở khu vực đồng EUR.

Bắc Kinh đã có những nỗ lực lẻ tẻ để bảo vệ hệ thống tín dụng tư nhân. Vào năm 1997, tòa án cấp cao nhất của Trung Quốc đã đặt ra mức trần lãi suất đối với các khoản vay tư nhân, sẽ được thực thi bởi các tòa án cấp dưới, nhằm cung cấp một số biện pháp bảo vệ pháp lý cho những người cho vay.

Và kể từ năm 2013, Tòa án Nhân dân Tối cao đã công khai tên của những con nợ được các tòa án dân sự công nhận, cấm họ lên các chuyến bay và tàu cao tốc.

Nhưng trong trường hợp của Luo, các phán quyết thành công tại tòa án dân sự chống lại một số con nợ của bà đã chứng tỏ không có biện pháp bảo vệ nào. Ngay cả những người có tên đã được thêm vào trang web quốc gia về “những người mất uy tín” vì mặc định thanh toán của họ cho Lou, đã trở thành “nạn nhân” của gian lận trong vụ kiện chống lại bà.

“Đó là một bữa tiệc cho những kẻ vỡ nợ”, luật sư Wang Zhaofeng của Luo đồng thời cho biết thêm rằng ông đã chứng kiến những trường hợp tương tự trên khắp đất nước.

“Nó sẽ làm sụp đổ toàn bộ thị trường tín dụng tư nhân.”

Một trong những con nợ của Luo, nữ doanh nhân Wang Lingmei, nói với tòa án rằng bà đã được cảnh sát địa phương tiếp cận, người đề nghị bà làm chứng chống lại Luo để đổi lại khoản vay, nhưng bà từ chối.

“Tôi nói với họ rằng tôi nên trả lại số tiền mà tôi đã nợ” - bà nói trong phiên tòa.

Thật không may, sự không nhất quán trong chính sách từ lâu đã trở thành hiện thực đối với các tổ chức cho vay tư nhân, với lãi suất pháp lý tối đa cho vay tư nhân được điều chỉnh vài năm một lần trong hai thập kỷ qua.

Trong một động thái được coi là đòn giáng mạnh vào ngành công nghiệp, tỷ lệ này đã được cắt giảm mạnh vào tháng 8, từ 24% xuống còn khoảng 15%, bởi Tòa án Nhân dân Tối cao, viện dẫn gánh nặng tài chính đè lên các doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi đại dịch Covid-19.

Số phận của Luo đã bị khép lại vào năm 2019, trong năm thứ hai của cuộc đàn áp quốc gia, khi Bắc Kinh ban hành chỉ thị cho những người thực thi pháp luật địa phương hướng dẫn họ liên kết các khoản vay có vấn đề với tội phạm có tổ chức. Mục đích là tập trung vào hoạt động cho vay lừa đảo nhằm vào sinh viên đại học và người cao tuổi, mặc dù các học giả luật nổi tiếng đã cảnh báo rằng có nhiều nguy cơ bị lạm dụng.

Các nhà chức trách Chiết Giang đã bắt giữ Luo, cùng với 5 người bạn của bà và hai thành viên trong gia đình - được mô tả là người giúp việc gia đình - cũng bị kết án.

Ngoài các cáo buộc gian lận, bạn bè của Luo còn bị kết tội với các tội danh khác, phát sinh từ cuộc ẩu đả với nhân viên bảo vệ, cũng như cầm biểu ngữ thúc giục người vay thanh toán và trong một số trường hợp, còn rình rập.

Theo luật sư Wang của Luo, thông thường trong những trường hợp này, họ cũng nhắm mục tiêu vào bạn bè và gia đình, như một cách chứng minh tội phạm có tổ chức.

Các chiến thuật nhắc nhở anh về những kinh nghiệm đen tối từ các chiến dịch chống tội phạm quốc gia và khu vực trước đây, bao gồm cả cuộc trấn áp tội phạm có tổ chức khét tiếng ở Trùng Khánh vào đầu những năm 2010, khi anh trình bày một số mục tiêu của nó.

Wang nói rằng, trong phần lớn thời gian bị giam giữ của Luo, bà đã bị từ chối tiếp cận với luật sư của mình, những người đã gặp bà lần thứ hai chỉ hai ngày trước khi bà bị giao cho các công tố viên. Đến lúc đó, bà đã thực hiện hầu hết những lời thú tội cần thiết để tòa kết tội.

Anh nói: “Đây là một vụ án hình sự, không liên quan đến bí mật nhà nước, nhưng bà ấy đã bị giam giữ và đăng ký dưới một bút danh [có nghĩa là các luật sư không thể tìm thấy tên bà ấy trong hồ sơ của cơ sở giam giữ]. bà ấy cũng đã được chuyển đi giữa các cơ sở vài lần. Tôi nghĩ họ đang cố gắng ngăn cản chúng tôi xác định vị trí của bà ấy.”

Wang cho biết tòa án cũng đã làm ngơ trước lời khai của chuyên gia chung từ 5 học giả luật nổi tiếng của Trung Quốc - một số người đã cố vấn cho các cơ quan pháp lý ở cấp chính quyền trung ương - những người cho rằng việc cho vay của Luo không cấu thành gian lận.

Ngay cả phán quyết cũng xác nhận rằng hầu hết các khoản vay của Luo - tổng cộng 92 triệu nhân dân tệ - vẫn nằm trong tay các “nạn nhân” của bà, điều này có nghĩa là bà không được hưởng lợi gì cả.

Một tháng trước khi bị bắt, bạn bè của Luo đề nghị bà rời khỏi đất nước một thời gian, sau khi một trong những con nợ của bà đưa ra cáo buộc chống lại bà về các khoản vay đã được giải quyết nhiều năm trước đó tại tòa án dân sự.

Bực bội vì bị cáo buộc bởi những người mà bà tin rằng bà đã giúp đỡ một cách hào phóng, và trên tất cả là thuyết phục về sự vô tội của chính mình, Luo đã chọn ở lại. Khi bà đến đồn cảnh sát địa phương, đó là hành động của riêng bà, bà ấy không bao giờ trở lại.

Có một dấu hiệu đầy hy vọng cho Luo, trường hợp của bà đã được tiến hành thủ tục kháng cáo. Trong tháng này, ngay trước thời hạn tuyên án từ tòa phúc thẩm, tòa án tỉnh đã giao cho các công tố viên xem xét lại.

Đây là một diễn biến hiếm gặp, với hầu hết các kháng nghị chỉ được xác định trong hệ thống tòa phúc thẩm, khiến gia đình Luo hy vọng rằng có lẽ các nhà chức trách đã nhận ra tranh cãi về trường hợp của bà.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ảnh minh họa.

Cựu Giám đốc cảnh sát mạng của Trung Quốc đối mặt với điều tra tham nhũng

(ĐTTCO) - Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết cựu lãnh đạo hoạt động không gian mạng tại Bộ Công an Trung Quốc, người đã ủng hộ vai trò của “dữ liệu lớn” và các công nghệ khác trong việc trị an, đang bị cơ quan giám sát chống tham nhũng hàng đầu của nước này điều tra vì nghi ngờ “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”.

Hồ sơ

Nhân vật

Austin Russell-Tỷ phú thế hệ Millennials

(ĐTTCO) - Theo bảng xếp hạng mới nhất của Forbes, dù năm 2020 toàn cầu bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19, nhưng đây cũng là năm lập kỷ lục về số lượng tỷ phú mới với 493 cái tên lần đầu tiên xướng danh trong danh sách này. Đặc biệt có tới 106 danh sách tỷ phú mới dưới 40 tuổi. Một trong những tỷ phú tự thân mới trẻ tuổi nhất là doanh nhân Austin Russell, 26 tuổi, người Mỹ, khởi nghiệp trong ngành công nghệ xe tự lái.