Lợi ích từ RCEP không giúp Trung Quốc bù đắp tác động thương chiến

SCMP
(ĐTTCO) - Các nghiên cứu cho thấy dù Trung Quốc có thể tuyên bố một chiến thắng mang tính biểu tượng trong việc ký kết thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới khi đối mặt với việc Hoa Kỳ không quan tâm đến chủ nghĩa đa phương, nhưng các lợi ích kinh tế trực tiếp sẽ không đáng kể.

15 nước kí hiệp định RCEP, Ấn Độ không tham gia. Ảnh:NHK

15 nước kí hiệp định RCEP, Ấn Độ không tham gia. Ảnh:NHK

Hiệp định thương mại do Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean) khởi xướng vào năm 2012 nhưng thường được coi là một đối trọng do Trung Quốc đứng đầu trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), bao gồm gần một phần ba dân số thế giới và Tổng sản phẩm trong nước (GDP).

Tuy nhiên, mặc dù tư cách thành viên của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) sẽ tăng dần vào GDP của Trung Quốc, nhưng sẽ không đủ để loại bỏ thiệt hại của cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ, nghiên cứu cho thấy.

Vào tháng 6, các nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE) phát hiện ra rằng RCEP, một thỏa thuận thương mại mất 7 năm để đàm phán, sẽ tăng thêm 0,4% vào thu nhập thực tế của Trung Quốc vào năm 2030, trong khi chiến tranh thương mại sẽ cắt giảm 1,1%, nếu sự thù địch hiện tại vẫn tiếp tục.

Một nghiên cứu được thực hiện vào năm ngoái bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland và Bộ Tài chính Indonesia cho thấy RCEP sẽ chỉ bổ sung 0,08% vào nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2030. Trong cùng thời gian, chiến tranh thương mại sẽ cắt 0,32% GDP của nước này.

Renuka Mahadevan, phó giáo sư tại Đại học Queensland, người đồng tác giả báo cáo năm 2019, cho biết do đại dịch covid-19 gây ra cho nền kinh tế khu vực, lợi ích của RCEP có thể rõ ràng hơn đối với các bên ký kết, vì tăng trưởng đến từ một cơ sở thấp hơn.

Tuy nhiên, bà cho biết các con số này chỉ là “một phần của câu chuyện” đối với Trung Quốc, nơi mà thỏa thuận mang lại nhiều lợi ích hơn là tăng trưởng biên.

“Tôi nghĩ nó sẽ giúp Trung Quốc rất nhiều. Nó sẽ khiến Trung Quốc hội nhập hơn nhiều với phần còn lại của châu Á, và chúng ta cần xem xét những gì có thể tạo ra trong dài hạn”, bà Mahadevan đề cập cụ thể đến dòng đầu tư xung quanh châu Á.

Nghiên cứu của PIIE cho thấy “Trung Quốc đã sẵn sàng trở thành nước hưởng lợi lớn nhất từ RCEP” với chiêu bài hiện tại, không bao gồm Ấn Độ.

Tuy nhiên, các tác giả Peter Petri và Michael Plummer dự đoán thỏa thuận sẽ không bù đắp được thiệt hại do chiến tranh thương mại và sự chuyển hướng thương mại do đối thủ CPTPP gây ra, đặc biệt là đối với các nhà sản xuất hạng nhẹ và tiên tiến.

Một lần nữa, họ lại ám chỉ đến những động cơ thầm kín để Trung Quốc đạt được thỏa thuận này.

“Tuy nhiên, thậm chí còn quan trọng hơn cả thành quả kinh tế, có thể là tác động của việc khu vực Đông Á đối với triển vọng dẫn đầu của Trung Quốc trong khu vực. Các hiệp định CPTPP và RCEP15, không có Hoa Kỳ và Ấn Độ, sẽ loại bỏ các ảnh hưởng cân bằng mạnh mẽ trong việc xác định các chính sách kinh tế ở Đông Á” họ viết và nói thêm rằng khu vực thương mại châu Á có thể trở thành mục tiêu mà Trung Quốc tập trung hơn.

Các nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (CASS) do Bắc Kinh hậu thuẫn tỏ ra lạc quan hơn một chút về triển vọng của RCEP đối với nền kinh tế Trung Quốc, ước tính rằng trong 10 năm, nó sẽ thêm 0,22% vào tăng trưởng GDP thực và 11,4% vào tổng xuất khẩu của Trung Quốc, nếu lộ trình tự do hóa thương mại diễn ra theo kế hoạch.

Shen Minghui và Li Tianguo viết trong báo cáo của CASS: “RCEP sẽ không chỉ cải thiện môi trường ngoại thương mà còn cung cấp động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Trung Quốc.”

Liang Yixin, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Phát triển Công nghiệp Thông tin Trung Quốc, trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, ước tính hiệp định thương mại sẽ bổ sung 0,04% vào sản lượng kinh tế vào năm 2025, hoặc là 1,95% vào tăng trưởng xuất khẩu.

Nick Marro, trưởng nhóm thương mại toàn cầu tại Economist Intelligence Unit, cho biết trong khi tác động đối với nền kinh tế châu Á rộng lớn hơn có thể là “nhẹ”, “có một số động lực thương mại và thuế quan đáng quan tâm đối với Đông Bắc Á”.

“Chúng tôi đang chứng kiến lần đầu tiên Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc xích lại gần nhau theo một hiệp định thương mại tự do. Ông Marro nói rằng những thị trường này sẽ có sức nặng hơn một chút đối với ý nghĩa kinh tế của thỏa thuận.”

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Kinh tế hậu Covid: Bài học từ Nhật Bản

(ĐTTCO) - Khi các nền kinh tế trên thế giới vật lộn để phục hồi sau tác động của đại dịch Covid-19: tăng trưởng thấp và lãi suất cực thấp. Vậy bài học nào có thể rút ra từ Nhật Bản, đất nước từng chiến đấu với những xu hướng này trong hàng thập niên?

Nhân vật

Brian Hannasch: Tham vọng nhà bán lẻ lớn nhất

(ĐTTCO) - Từ 11 cửa hàng tiện lợi tại Canada, chỉ sau 10 năm, Tập đoàn Alimentation Couche-Tard sở hữu chuỗi cửa hàng tiện lợi của Circle K đã có 15.000 cửa hàng trên khắp Canada, Mỹ, châu Âu, México, Nhật Bản, Trung Quốc… Có được thành công này là nhờ CEO Brian Hannasch với chiến lược M&A và chia sẻ nhượng quyền thương hiệu.