Kế hoạch Cơ sở Hạ tầng Lớn của Mỹ sẽ là một ‘quả bom nợ’ khổng lồ?

National Interest
(ĐTTCO) - Vài ngày sau khi gói giải cứu 1,9 nghìn tỷ đô la của Tổng thống Joe Biden được thông qua, các đảng viên Đảng Dân chủ đang xây dựng một sáng kiến chi tiêu lớn khác có khả năng nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của quốc gia và đầu tư hàng tỷ USD vào các dự án mới như internet băng thông rộng.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi

Ông Biden có khả năng sẽ xem trước kế hoạch này trong một phiên họp chung của Quốc hội vào tháng 4, và đề nghị các nhà lập pháp soạn thảo và sửa đổi dự luật vài tháng trước kỳ nghỉ tháng 8, theo Reuters.

Mặc dù các chi tiết cụ thể của gói này còn mơ hồ, nhưng nó có thể sẽ bao gồm các điều khoản nhằm đạt được các mục tiêu lớn hơn đối với biến đổi khí hậu, phản ánh kế hoạch cơ sở hạ tầng và khí hậu trị giá 2 nghìn tỷ đô la do Biden đề xuất trong chiến dịch tranh cử của ông.

Đề xuất về cơ sở hạ tầng và khí hậu của tân Tổng thống đã vạch ra các mục tiêu bao gồm đạt được ngành điện không ô nhiễm carbon vào năm 2035, nâng cấp 4 triệu tòa nhà và chống phong hóa cho 2 triệu ngôi nhà trong vòng 4 năm, xây dựng 1,5 triệu ngôi nhà bền vững, mở rộng internet băng thông rộng cho mọi người Mỹ và đầu tư vào 500.000 trạm sạc xe điện.

Sáng kiến cũng nhằm tạo ra hàng triệu việc làm trong các ngành liên quan như nông nghiệp, năng lượng sạch và sản xuất ô tô.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã thúc đẩy các chủ tịch ủy ban Dân chủ tại Quốc hội vào tuần trước để bắt đầu làm việc với đảng Cộng hòa về một "gói cơ sở hạ tầng lớn, táo bạo và mang tính chuyển đổi".

Mặc dù Đảng Cộng hòa ủng hộ chi tiêu rộng rãi cho cơ sở hạ tầng, nhưng hầu hết đều lo ngại về mức giá tổng thể của gói thầu sẽ làm tăng mức nợ quốc gia đáng báo động và việc Đảng Dân chủ thúc đẩy đưa các mục về khí hậu vào một sáng kiến chi tiêu lớn.

“Nợ quốc gia sẽ phụ thuộc vào các yếu tố doanh thu cũng như chi tiêu. Tất nhiên, Quốc hội về cơ bản có hai lựa chọn: vay tiền hoặc tăng thuế”, Stan Veuger, một học giả thường trú về nghiên cứu chính sách kinh tế tại Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ, cho biết.

Veuger nói thêm rằng tỷ lệ nợ do công chúng nắm giữ trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP), hiện ở mức 99,37%, có thể lên tới 110% vào cuối năm tài chính 2021.

Ông lưu ý rằng nó sẽ tiếp tục tăng theo luật hiện hành, “nhưng nếu chúng ta bổ sung thêm 2 nghìn tỷ USD từ hóa đơn cơ sở hạ tầng bằng cách vay toàn bộ số tiền, nó sẽ tăng lên dưới 120% một chút”.

Theo tiêu chuẩn lịch sử, mức đó là rất cao, nhưng lãi suất ở mức thấp trong lịch sử, khiến cho việc trả lãi hàng năm vừa phải hơn.

“Vấn đề là tỷ lệ có thể tăng lên và tỷ lệ nợ trên GDP sẽ tăng đáng kể trong vài thập kỷ tới nếu chúng ta tiếp tục con đường hiện tại. Cả hai yếu tố đó sẽ dẫn đến sự gia tăng đáng kể trong các khoản thanh toán lãi suất”, Veuger nói.

Trong khi nợ quốc gia ngày càng tăng là một vấn đề chưa rõ ràng, một số nhà kinh tế đã chỉ ra rằng lãi suất vay vốn thấp trong lịch sử và đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng có xu hướng mang lại tỷ suất sinh lợi cao.

“Điều quan trọng không phải là nợ mà là quy mô chi trả lãi vay so với GDP. Vì lãi suất quá thấp, bất kỳ khoản đầu tư nào làm tăng GDP đáng kể đều đáng giá. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng có tỷ suất lợi nhuận cao và vì vậy nó nên được thực hiện”, Jonathan Gruber, cựu cố vấn kỹ thuật của Chính quyền Obama và là một nhà kinh tế tại Viện Công nghệ Massachusetts, cho biết.

Các nghị sĩ hàng đầu của đảng Dân chủ đã đề xuất loại bỏ các đợt cắt giảm thuế năm 2017 của cựu Tổng thống Donald Trump hoặc thực hiện chính sách thuế cứng đối với người giàu để giúp tài trợ cho gói tài trợ, những động thái có thể sẽ bị đảng Cộng hòa từ chối.

Hiện chưa rõ Biden và Đảng Dân chủ sẽ làm gì để tìm cách tài trợ cho cơ sở hạ tầng và kế hoạch năng lượng sạch vì trọng tâm được nhắm mục tiêu nhiều hơn vào việc phát triển một gói lưỡng đảng mà không cần điều chỉnh ngân sách.

Vinh Trang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Lạm phát toàn cầu sẵn sàng… tăng

Lạm phát toàn cầu sẵn sàng… tăng

(ĐTTCO)-Từ khi khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 xảy ra, các nền kinh tế lớn như Mỹ và EU triển khai và duy trì chính sách nới nỏng tiền tệ (Quantitative Easing) và duy trì lãi suất thấp (hiện tượng Zero Lower Bound) trong suốt một thời gian dài, khiến hầu như không ai để ý đến chỉ số này nữa. 

Hồ sơ

Nguy cơ khủng hoảng tịch thu nhà ở Mỹ

(ĐTTCO) - Đại dịch đã làm lộ diện các lỗ hổng hiện có trong mạng lưới an sinh của Mỹ. Trong đó nhà ở sẽ trở nên phức tạp hơn nữa nếu nạn dịch kéo dài làm hàng triệu người mất nhà ngay sau khi mất việc làm. Bởi kể từ năm 2000, hầu hết những người mua nhà đều trả bằng thu nhập thực tế.

Nhân vật

Tony Xu - Kỳ lân ngành giao đồ ăn nhanh

(ĐTTCO) - Sau 8 năm thành lập, ứng dụng giao đồ ăn nhanh DoorDash tại Mỹ bất ngờ tăng lợi nhuận mạnh trong năm 2020. Số lượng đơn hàng tăng vọt bởi nhu cầu cao của khách hàng trong đại dịch. Đến cuối tháng 12-2020, DoorDash chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán New York và tiếp tục phát triển cho đến thời điểm hiện tại. Thành quả này là sự ghi nhận nỗ lực của một trong những nhà sáng lập DoorDash, CEO Tony Xu.