Iran thề sẽ làm giàu uranium lên mức cao nhất từ trước đến nay

Bloomberg
(ĐTTCO) - Iran tuyên bố sẽ tăng cường làm giàu uranium để gần đạt cấp độ vũ khí để trả đũa vụ tấn công vào một trong những cơ sở nguyên tử hàng đầu của nước này, khiến các cường quốc lớn trong cuộc đàm phán về ngăn chặn hoạt động hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo sẽ được nối lại vào cuối tuần này.

Ảnh: SURFIRAN

Ảnh: SURFIRAN

Tehran cho biết lần đầu tiên họ sẽ bắt đầu sản xuất uranium làm giàu cao - được tinh chế đến 60% so với mức 20% hiện tại - từ hôm 14-4 để phản ứng với vụ phá hoại địa điểm hạt nhân Natanz của họ vào cuối tuần, mà họ đã đổ lỗi cho Israel và được gọi là một hành động “khủng bố hạt nhân”.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế đã được thông báo về động thái này, Press TV dẫn lời Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Abbas Araghchi. Ông cho biết 1.000 máy ly tâm mới sẽ được bổ sung vào cơ sở bị hư hỏng của Natanz, đồng thời nói thêm rằng vật liệu tinh khiết sẽ được sử dụng cho các mục đích y tế.

Nhưng việc nâng mức lên 60% có nghĩa là kho dự trữ của Iran có thể nhanh chóng được làm giàu hơn nữa lên 90% đồng vị uranium-235, ngưỡng sản xuất vũ khí. Cho đến nay, Tehran chỉ ngừng sản xuất vật liệu làm giàu 20% - được coi là có độ giàu thấp do được sử dụng trong các lò phản ứng nghiên cứu và năng lượng - và phủ nhận ý định sản xuất đầu đạn nguyên tử.

Động thái này làm tăng lợi nhuận cho vòng đàm phán tiếp theo tại Vienna, sẽ có sự tham gia của các bên còn lại trong thỏa thuận hạt nhân mang tính bước ngoặt năm 2015, bao gồm Iran, Trung Quốc, Nga và ba quốc gia châu Âu. Các cuộc đàm phán nhằm mục đích cho phép Mỹ quay trở lại thỏa thuận mà tổng thống khi đó là Donald Trump đã từ bỏ vào năm 2018, khiến Iran vượt qua các giới hạn áp đặt đối với hoạt động làm giàu của mình.

Cho đến nay, vẫn chưa có thỏa thuận nào về việc điều đó sẽ xảy ra như thế nào, sau khi cả Washington và Tehran đều ra dấu hiệu bên kia phải di chuyển trước. Pháp lên án hành động của Iran, gọi đó là một “sự phát triển nghiêm trọng”.

Các cuộc họp của Áo diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở nơi sản xuất năng lượng Vịnh Ba Tư, nơi Iran và các nhóm ủy nhiệm đã bị Mỹ và đồng minh đổ lỗi cho các cuộc tấn công vào tàu chở dầu và các cơ sở năng lượng của Ả Rập Xê Út. Iran cũng cáo buộc Israel nhắm mục tiêu vào việc vận chuyển và giết các nhà khoa học nguyên tử nổi tiếng của Iran.

Ngoài ra còn có một loạt các cuộc tấn công rõ ràng là ăn miếng trả miếng trên biển liên quan đến các tàu của Israel và Iran. Vụ việc mới nhất đến vào 13-4, theo kênh truyền hình Al Arabiya do Ả Rập Xê-út hậu thuẫn. Họ báo cáo rằng một con tàu thuộc sở hữu của Israel đã bị “hư hỏng nhẹ” sau khi bị trúng tên lửa của Iran ở Biển Ả Rập, nhưng không cho biết làm thế nào họ có được thông tin.

Chính phủ Israel phản đối thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và không muốn Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran mà không có thỏa thuận mới đề cập đến tên lửa đạn đạo và các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực đã chiến đấu với Israel.

Vào 13-4, khi các nhà ngoại giao chuẩn bị gặp nhau tại Vienna, Quốc hội Iran đã đưa ra sự không chắc chắn mới, cho biết rằng quốc gia này sẽ cần tới sáu tháng để đảm bảo rằng họ được hưởng lợi từ việc dỡ bỏ các hình phạt của Mỹ trước khi trở lại tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận.

Việc loại bỏ các biện pháp trừng phạt “nên mang lại lợi ích kinh tế” và sẽ yêu cầu “xác minh tỉ mỉ không thể thực hiện trong vòng vài giờ hoặc vài ngày, nhưng ít nhất là trong ba đến sáu tháng”, dịch vụ tin tức ICANA của hội đồng bảo thủ thống trị.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã nhấn mạnh rằng Iran cần được đảm bảo rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ gây ra những hậu quả thiết thực cho nền kinh tế sau khi hiệp ước năm 2015 không thực hiện được khoản đầu tư và khả năng tiếp cận ngân hàng quốc tế mà nước này đã hứa.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Giải mã “khủng hoảng Credit Suisse”

(ĐTTCO) - Ngân hàng lớn thứ hai Thụy Sĩ Credit Suisse đã bị rung chuyển bởi những khoản lỗ giao dịch lớn nhất hơn 1 thập niên khi đầu tư vào 2 quỹ: Quỹ Archegos, lên tới 4,7 tỷ USD và 10 tỷ USD quỹ tài chính liên kết với Quỹ Greensill. Vì đâu đại gia ngân hàng nổi tiếng toàn cầu này lại liên tiếp gánh chịu những thất bại như vậy?

Nhân vật