Hoa Kỳ - Lạm phát ngầm

Vật giá leo thang đang khiến người Hoa Kỳ điêu đứng hơn nhiều so với ước tính của Chính phủ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Chính phủ trong tháng 1 cho thấy “lạm phát chính” - gồm giá của tất cả các mặt hàng trừ lương thực và năng lượng - chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm ngoái. Chỉ số này không bao hàm những “đau đớn” do vật giá leo thang đang đè nặng lên các hộ gia đình. Thực tế, nhiều nhà kinh tế tin lạm phát thực phải ở mức từ 8-9%.

Những nhân tố bị phớt lờ

Nhưng những gì lạm phát chính không bao hàm là những tác động nguy hiểm của lạm phát ngầm, một loại lạm phát không được phản ảnh trong các dữ liệu chính thức nhưng có thể kéo lùi nền kinh tế vốn đang phục hồi rất yếu ớt. Lạm phát ngầm dưới hình thức giá lương thực và năng lượng leo thang đang đâm thẳng vào ví tiền và tài khoản tiết kiệm của người dân.

Các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ loại chi phí của 2 nhóm hàng thiết yếu này ra khỏi dữ liệu cấu thành chỉ số lạm phát chính, vì cho rằng đó là những hàng hóa dễ biến động và lạm phát chính thể hiện tốt hơn xu hướng lạm phát. Nhưng giá các mặt hàng này đang leo thang nhanh chóng. Chỉ số giá tháng 1 tại Hoa Kỳ tăng 1,6% so với năm ngoái, trong đó năng lượng và lương thực chiếm tới 2/3 của việc tăng lạm phát.

Chỉ số giá lương thực tăng 1,8% trong 12 tháng qua, trong khi giá năng lượng tăng 7,3%, đặc biệt giá xăng tăng 13,4%. “Quan ngại chung của thế giới hiện nay là lạm phát giá hàng hóa. Và người tiêu dùng Hoa Kỳ đang cảm nhận những tác động từ vật giá leo thang. Hơn 12% thu nhập sau thuế của các hộ gia đình được chi tiêu cho năng lượng và thực phẩm” - theo nhân định của Credit Suisse Group AG.

Hoa Kỳ - Lạm phát ngầm ảnh 1

Nguyên liệu đầu vào cao đã đẩy giá bán lẻ nhiều mặt hàng tăng.

Giá hàng hóa cao hơn đã đẩy giá bán lẻ nhiều mặt hàng lương thực. Chỉ số giá lương thực tại Hoa Kỳ tăng mạnh nhất 2 năm hồi tháng 1 khi tăng 0,7%. Một trong những loại hàng hóa tăng mạnh nhất là ngô, tăng tới mức cao nhất 30 tháng vào tháng 1. Vì ngô là thức ăn chính của nhiều loại gia súc, giá ngô tăng kéo giá các loại thịt tăng theo. Thịt lợn tăng 12% so với năm ngoái, thịt bò tăng 6% và thịt gia cầm tăng 2%.

Giá lúa mì cũng tăng mạnh và giá  cà phê hạt tăng tới 77%. Giá hàng hóa tăng không chỉ ảnh hưởng giá lương thực. Giá bông tương lai tăng tới 92% trong năm 2010 do lũ lụt ở Pakistan và mưa lớn ở Trung Quốc. Giá bông tăng kéo theo giá quần áo và các loại khăn. Giá bán lẻ quần jean dự báo tăng 4,3% trong năm nay, trong khi áo sơ mi tăng 2,4%, áo thun tăng 1,8%. Lạm phát cũng tác động đến giá thuê nhà.

Các nhà phát triển bất động sản dự báo giá thuê nhà trong năm nay sẽ tăng 2 con số. Những ông chủ nhà máy ở Hoa Kỳ cũng cảm nhận được sự leo thang của giá cả. Giá nguyên liệu thô hồi tháng 1 tăng chạm mức cao nhất kể từ tháng 7-2008.

Người tiêu dùng chịu trận

Báo cáo cho biết trong tháng 2 giá lương thực tăng 2,8% so với năm ngoái, trong khi giá xăng tăng tới 19,2%. Theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Chính phủ, giá các mặt hàng tăng 2,1% nhưng nhiều chuyên gia tin rằng lạm phát thực phải gần 8% hoặc cao hơn. “Những nghiên cứu của tôi cho thấy lạm phát thật ra đang ở giữa mức 9-12% mà tất cả chúng ta đều cảm nhận được khi chi tiêu hàng ngày. Chẳng hạn, bộ xếp hình Lego của con tôi cách nay vài tháng có giá 22USD, nay đã tăng lên 33USD” - Giám đốc Chiến lược đầu tư Keith Fitz-Gerald của Money Morning, nói.

Chỉ số giá sản xuất (PPI), phản ánh giá hàng hóa trước khi đến tay người tiêu dùng, cũng tăng vào tháng trước. Giá bán sỉ ở Hoa Kỳ trong tháng 2 tăng 1,6%, gấp đôi mức tăng hồi tháng 1 và vượt xa dự báo 0,7% của giới chuyên gia. Điều đó có nghĩa người tiêu dùng sẽ phải chứng kiến giá cả tăng mạnh trong thời gian tới, khi các nhà sản xuất và bán lẻ quyết định chuyển bớt gánh nặng sang họ.

Trong tháng 2, giá bán sỉ tăng 3,9%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11-1974 và tăng 7,3% trong 12 tháng. Giá lương thực thế giới đang ở mức cao nhất kể từ khi Liên hiệp quốc tiến hành theo dõi vào năm 1990. Năm 2008, giá lương thực từng tăng chạm kỷ lục nhưng sau đó hạ xuống. Còn lần này giới chuyên gia tin rằng giá lương thực cao sẽ tồn tại trong một thời gian dài. “Sự khác biệt lớn giữa đợt tăng giá năm 2008 và hiện nay là nhu cầu đang cao hơn nhiều. Điều đó có nghĩa giá cả sẽ khó hạ” - Joseph LaVorgna, kinh tế trưởng tại Hoa Kỳ của Deutsche Bank AG, nói.

Các công ty đang giảm lợi nhuận vì phải trả giá nguyên liệu và vận chuyển cao hơn. Họ phải tìm cách cân bằng những chi phí phát sinh, hoặc tăng giá bán sản phẩm và chấp nhận nguy cơ mất khách hàng. Các doanh nghiệp không muốn tăng giá giữa thời buổi người tiêu dùng không được xông xênh như hiện nay, nhưng họ có quá ít lựa chọn. Xu hướng chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng đang bắt đầu gia tăng.

Thí dụ, các nhà hàng của Wendy chỉ để cà chua lên sandwishes khi khách hàng yêu cầu. Starbucks Corp. và Dunkin' Donuts tăng giá cà phê gói và cà phê hộp. Kellogg Company cho biết sẽ tăng giá bột ngũ cốc từ 3-4% trong năm nay. Trong khi đó, nhà sản xuất lương thực General Mills Inc. ước tính các loại nguyên liệu nấu ăn của họ tăng hơn năm ngoái 4-5%. Người tiêu dùng Hoa Kỳ cũng sẽ chứng kiến các mặt hàng như tã Huggies và các loại quần Pull-Ups, Goodnites tăng 3-7%; các loại giấy vệ sinh Cottonelle và Scott tăng khoảng 7%.

Nhiều nhà bán lẻ thừa nhận giá cả trong những tháng tới sẽ lên, nhưng cố níu kéo khách hàng bằng việc tung ra nhiều chương trình giảm giá. Như Kohl's Corp. cho biết sẽ có nhiều chương trình giảm giá đặc biệt cho những người trên 60 tuổi, đối tượng bị giảm thu nhập lớn do lạm phát giá lương thực và năng lượng.

Trong khi đó người tiêu dùng Hoa Kỳ cũng có khá nhiều cách để tự xoay xở như tích trữ, săn hàng giảm giá hoặc giảm việc chi tiêu hàng ngày xuống mức tối thiểu. Một khảo sát công bố hồi cuối tháng 3 của America's Research Group (ARG) cho thấy khoảng 75% người dân Hoa Kỳ mua sắm ít hơn do giá nhiên liệu tăng. Người dân cũng cắt giảm việc đi ăn bên ngoài và trả giá nhiều hơn các tháng trước.

Văn Cường (Theo Money Morning)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bà Nancy Pelosi. Drew Angerer/Getty Images

Lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện đe dọa bỏ phiếu bãi nhiệm bà Pelosi

(ĐTTCO) - Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Kevin McCarthy cho biết hôm thứ Tư 25/9 rằng ông sẽ bãi nhiệm bà Nancy Pelosi khỏi chức Chủ tịch Hạ viện nếu bà cố gắng đưa ra cáo buộc luận tội Tổng thống Donald Trump chỉ để ngăn ông đề cử Thẩm pháp của Tòa án Tối cao.

Hồ sơ

Vaccine Covid-19 của Trung Quốc có hiệu quả? Nước nào sẽ nhận được chúng?

(ĐTTO) - 4 loại vaccine củaTrung Quốc đang được thử nghiệm trên người, nhưng các vấn đề về niềm tin và chi phí đe dọa việc sử dụng nó. Trung Quốc đã hứa đáp ứng nhu cầu của một số quốc gia, nhưng 'chủ nghĩa dân tộc vaccine' và các hành động thù địch với Mỹ có thể làm phức tạp thêm vấn đề.

Nhân vật