Hoa Kỳ - Đối mặt vỡ nợ công

Trong số báo trước, ĐTTC đã có bài phân tích lạm phát ngầm đang đe dọa đến sự phát triển của nền kinh tế lớn nhất hành tinh Hoa Kỳ. Trong bối cảnh này, Chính phủ của ông Obama lại cho biết nợ công của Hoa Kỳ sẽ kịch trần trước ngày 16-5 tới, đồng thời kêu gọi Quốc hội nhanh chóng nâng trần nợ công để giúp Chính phủ không bị vỡ nợ.

Nợ kịch trần

“Vỡ nợ sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng hơn nhiều so với cuộc khủng hoảng vừa qua. Và Hoa Kỳ vỡ nợ là điều đến nay chưa ai dám nghĩ tới” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Hoa Kỳ Timothy Geithner viết trong lá thư gửi đến các nhà làm luật. Thư của Geithner là lời cảnh báo mới nhất cho các nhà làm luật, dù vẫn còn nhiều trở ngại trong việc nâng trần nợ.

Hoa Kỳ - Đối mặt vỡ nợ công ảnh 1

Thành viên YAL UCI dựng đồng hồ nợ công để cảnh tỉnh người dân.

Dự báo của Chính phủ Hoa Kỳ hôm 4-4 có biên độ thời gian hẹp hơn so với dự báo trước, vốn ước tính nợ công Hoa Kỳ sẽ kịch trần 14.294 tỷ USD trong khoản thời gian từ ngày 15-4 đến 31-5. Ngày chính xác tùy thuộc vào sức khỏe của nền kinh tế, tiền thu thuế và nhiều yếu tố khác.

Nếu sau ngày 16-5 Quốc hội không có động thái gì, Bộ Tài chính buộc phải tiến hành những bước đi để trì hoãn việc kịch trần tới ngày 8-7, như bán bớt một số tài sản của bộ, chuộc lại các danh mục đầu tư trong các quỹ hưu trí công dân và hoãn đầu tư vào quỹ bình ổn hối đoái.

Ngoài ra, Chính phủ buộc phải tăng lãi suất và ngừng hoặc trì hoãn thanh toán cho quân đội, cũng như người về hưu và nhiều người lao động trong các lĩnh vực khác. “Quốc hội càng trì hoãn hành động, càng gia tăng nguy cơ các nhà đầu tư mất niềm tin vào khả năng thực hiện các cam kết và nghĩa vụ” - ông Geithner nói.

Trong vòng 10 năm qua, Hoa Kỳ đã 10 lần tăng trần nợ công, lần mới nhất vào tháng 2-2010. Tính đến ngày 5-4, nợ công ở Hoa Kỳ là 14.270 tỷ USD, chỉ cách mức trần 24 tỷ USD, theo Cục Nợ công Hoa Kỳ (BPD). Trong tháng 3, nợ công Hoa Kỳ tăng thêm 97 tỷ USD, tức mỗi giờ phát sinh thêm 130 triệu USD tiền nợ.

Nguy cơ đóng cửa Chính phủ

Trong khi đó, Nhà Trắng đang đối diện nguy cơ phải đóng cửa lần đầu tiên kể từ giữa thập niên 90 của thế kỷ trước vào tối 8-4 tới do những bất đồng giữa các thành viên Quốc hội xoay quanh kế hoạch ngân sách. “Họ chỉ chăm chăm bảo vệ ý kiến của bên họ. Nếu việc đóng cửa Chính phủ diễn ra, tình hình sẽ càng phức tạp. Hàng nghìn nhân công phải tạm thời bị sa thải và các hợp đồng của Chính phủ bị hủy” - Jim Dinegar, Chủ tịch Nghiệp đoàn Greater Washington, nói.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs ước tính việc đóng cửa sẽ rút 8 tỷ USD/tuần ra khỏi nền kinh tế và điều này sẽ tạo ra hệ quả vô cùng nghiêm trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang hồi phục yếu ớt. Việc đóng cửa, nếu có, nhiều khả năng chỉ kéo dài vài ngày, nhờ đó giảm nhẹ tác động đến nền kinh tế nhưng sẽ là một cuộc khủng hoảng niềm tin tiêu dùng và kinh doanh, vốn đã tổn hại nặng nề do giá năng lượng và lương thực tăng cao.

Cho đến nay Nhà Trắng đã chuẩn bị tinh thần sẵn sàng cho việc đóng cửa, hướng dẫn các lãnh đạo bộ, ngành, cơ quan cách chia sẻ kế hoạch với các nhân sự cốt cán để việc đóng cửa diễn ra suôn sẻ. Nhân lực của Chính phủ vào khoảng 4,4 triệu người, nhiều người trong số này sẽ tiếp tục công việc, vì các ngành của họ được xem là “tối quan trọng”, như nhân sự quân đội, điều khiển không lưu, cai ngục... Những ngành không thực sự cần thiết sẽ đóng cửa, chẳng hạn các công viên quốc gia, dù việc này sẽ gây tổn hại cho ngành du lịch.

Cảnh báo của IMF

Trong phúc trình ngày 4-4, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cảnh báo người dân Hoa Kỳ sẽ phải đóng thuế nặng hơn để có thể tiếp tục giữ nền tài chính quốc gia khỏi sụp đổ. “Hoa Kỳ đang đối mặt một tình huống tài chính mong manh do sự kết hợp giữa thâm hụt cao, dân số già và các chương trình an sinh do Chính phủ trợ cấp tăng nhanh” - IMF viết. Các nhà kinh tế của IMF phân tích dựa trên mức nợ công và thâm hụt lớn của Hoa Kỳ hiện nay, cho thấy Chính phủ đang ngày càng gặp khó khăn, đặc biệt khi các chương trình an sinh và bảo hiểm y tế mở rộng quá nhanh chóng.

 “Đó là một trong những hệ thống tốn kém nhất thế giới” - phúc trình viết. Dựa trên phân tích này, IMF cho rằng người Hoa Kỳ phải đóng thuế nhiều hơn, Chính phủ phải cắt chi tiêu cho những người từ 45-65 tuổi và những người thừa hưởng trực tiếp của họ. “Chính phủ phải lập tức cắt giảm 35% chi tiêu cho an sinh xã hội. Một sự trì hoãn chỉ khiến tốn kém thêm” - theo IMF.

Sinh viên biểu tình

Các thành viên của Hội Thanh niên tự do tại UC Irvine (YAL UCI) cho biết sẽ tổ chức biểu tình để lên án tình trạng nợ công nặng nề của Chính phủ. Hôm 5-4, YAL UCI đã cho dựng một đồng hồ dài 12,2m để diễn tả khoản nợ khổng lồ của quốc gia. “Chúng tôi đang cố gắng phơi bày thông tin này vì đó là một vấn đề quan trọng và sẽ ảnh hưởng đến tất cả chúng ta” - Chủ tịch hội Matt Eggleton nói.

Trong tuần này, các thành viên của YAL trên toàn Hoa Kỳ thực hiện tuần hành động “Cụ thể hóa nợ công”. Ở trước sảnh đường chính của YAL UCI, sinh viên từ 10 câu lạc bộ thành viên yêu cầu ngân sách quận 48 phải nghiêm túc với vấn đề này và phải hành động để giảm nợ công.

 “Chúng tôiï chọn Campbell vì ông đại diện cho Irvine trong Quốc hội. Chính quyền liên bang in tiền ngày càng nhiều hơn, trong khi Quốc hội tiếp tục tăng trần nợ. Điều này khiến chúng ta sẽ phải trả giá rất đắt. Cuối cùng, nền kinh tế phá sản và chúng ta phải làm việc nhiều hơn nhưng thu nhập ít hơn” - Eggleton nói.

VĂN CƯỜNG (Tổng hợp)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga - Thấy vậy mà không phải vậy

(ĐTTCO) - Khác với các ứng cử viên cùng chặng đua, tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga là con trai của một nông dân trồng dâu tây, người từng bị xem là “một nhà lãnh đạo không có nhiều hứa hẹn” từ các phương tiện truyền thông quốc tế, Tiến sĩ Lim Tai Wei từ Viện Đông Á nói.