Doanh nghiệp châu Âu ở Trung Quốc than phiền về một "bãi mìn chính trị"

SCMP
(ĐTTCO) - Các công ty nước ngoài ở Trung Quốc đang phải đàm phán về một “bãi mìn chính trị” do mối quan hệ căng thẳng của Bắc Kinh với Brussels và Washington, một hiệp hội kinh doanh hàng đầu châu Âu cho biết hôm 10-09.

Joerg Wuttke, chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc Ảnh: EPA/ROLEX DELA PENA

Joerg Wuttke, chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc Ảnh: EPA/ROLEX DELA PENA

Trong báo cáo quan điểm hàng năm của mình, Phòng Thương mại Liên minh Châu Âu tại Trung Quốc cho biết các công ty lo ngại về mối đe dọa trả đũa của Bắc Kinh do các mâu thuẫn chính trị với chính phủ quốc gia của họ. Tình hình càng trở nên khó khăn hơn do các chính trị gia nước ngoài kêu gọi lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc về các vấn đề như Tân Cương, Hồng Kông và Covid-19 cũng như các lệnh trừng phạt liên quan của Mỹ đối với các cá nhân và thực thể Trung Quốc.

Điều này cho thấy có nguy cơ xảy ra một vòng xoáy đi xuống dài hạn trong quan hệ giữa Trung Quốc và châu Âu, “có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến các công ty châu Âu”.

“Các công ty đang phải điều hướng một bãi mìn chính trị trong một cuộc khủng hoảng sức khỏe với tỷ lệ thực sự áp đảo, và tình hình này đang trở nên bấp bênh hơn, với những tiếng nói bị cô lập trước đây có ý định gieo rắc sự bất mãn chính trị dần dần được xây dựng thành một điệp khúc”

Joerg Wuttke, chủ tịch hội đồng đã nói: “Đột nhiên, chúng tôi thấy mình không chỉ ở trong một tình huống tế nhị như thường lệ, mà giờ đây chúng tôi còn gặp phải một tình huống tế nhị trên sân nhà nơi các nghị sĩ, dư luận, chính phủ, các tổ chức phi chính phủ đang chất vấn chúng tôi tại sao chúng tôi lại hoạt động một quốc gia mà họ làm được A, B, C, D”

Ông nói rằng mặc dù “mọi người đều làm bài tập về nhà của họ để đảm bảo không có lao động cưỡng bức” ở Tân Cương, nhưng giờ đây “không còn muốn đầu tư vào các dự án mới [ở đó]… vì nó độc hại về mặt chính trị”.

Ông cũng cảnh báo về tác động bất lợi có thể xảy ra đối với các nhà sản xuất nước ngoài ở Trung Quốc nếu Hoa Kỳ tiếp tục hạn chế xuất khẩu các thành phần công nghệ cao và trao đổi nghiên cứu, đồng thời duy trì các biện pháp trừng phạt đối với các ngân hàng Trung Quốc.

“Câu chuyện tách bạch [Hoa Kỳ-Trung Quốc] được cho là chứng minh rằng ngay cả khi Châu Âu không thay đổi chính sách của mình, thì việc chúng ta dựa vào các sản phẩm, dịch vụ và hệ thống của Hoa Kỳ thực sự có thể có tác động đáng kể đến cách chúng ta kinh doanh ở đây,” ông Wuttke nói.

Báo cáo thường niên cho biết việc các công ty châu Âu bị gián đoạn hoạt động đột ngột là hoàn toàn hợp lý nếu họ trở thành mục tiêu cho sự tức giận của Bắc Kinh về các bình luận và hành động của chính phủ nước ngoài liên quan đến các vấn đề như luật an ninh quốc gia ở Hồng Kông, điều tra về nguồn gốc của Covid-19 hoặc các chuyến thăm của các quan chức châu Âu tới Đài Loan.

Những động thái đó khuyến nghị Bắc Kinh “phi chính trị hóa môi trường kinh doanh và giảm leo thang ngoại giao chiến binh sói (wolf warrior diplomacy)” - mô tả một phong cách ngoại giao hiếu chiến được các nhà ngoại giao Trung Quốc áp dụng trong thế kỷ 21.

Ông Wuttke cho biết tình hình đã trở nên phức tạp hơn do việc tẩy chay các sản phẩm và đầu tư của Trung Quốc vào Ấn Độ, do các cuộc đụng độ ở biên giới của họ và bất kỳ sự tách rời nào nữa có thể đe dọa chuỗi cung ứng cho ngành công nghiệp hóa chất và dược phẩm.

Tuy nhiên, bất chấp những trở ngại chính trị và sự gián đoạn do đại dịch toàn cầu gây ra, các công ty châu Âu cam kết ở lại Trung Quốc và “sẵn sàng đóng vai trò là chất xúc tác chuyển đổi” để giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước, báo cáo cho biết.

Là người chỉ trích lâu dài về sự chậm chạp của Trung Quốc trong việc cải cách và mở cửa thị trường trước sự cạnh tranh của nước ngoài, hội đồng cho biết Bắc Kinh đang “đấm dưới sức nặng” và nên biến các kế hoạch cải cách của mình thành hiện thực để “giải phóng một lượng lớn tiềm năng chưa được khai thác”.

“Trung Quốc của năm 2020 dường như mua vào một cách suy nghĩ khác, tiếp cận thị trường không được coi là một quyền, mà thay vào đó là một đặc quyền được mở rộng hoặc loại bỏ khỏi một số khu vực nhất định, tùy thuộc vào bất kỳ bộ phận nào của nền kinh tế Các nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn đầu tư nước ngoài”.

Tuy nhiên, một thỏa thuận đầu tư “mạnh mẽ và ràng buộc” giữa Trung Quốc và EU, với các cam kết đáng kể về mở cửa, cạnh tranh bình đẳng và minh bạch trợ cấp, sẽ giúp bù đắp những khó khăn cho Bắc Kinh.

Các cuộc đàm phán cho một thỏa thuận như vậy đã diễn ra từ năm 2013 nhưng gần đây lại được tiếp tục trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Bắc Kinh và Washington. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị tổ chức hội nghị thượng đỉnh trực tuyến với các nhà lãnh đạo EU vào 14-09.

Một trong những trở ngại chính đối với EU là đối xử ưu đãi mà Bắc Kinh dành cho các doanh nghiệp nhà nước của họ, cũng như các vấn đề như bảo hộ lao động và liên đoàn công nhân.

Ông Wuttke cho biết bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải được Nghị viện châu Âu chấp nhận.

“Vẫn còn khá nhiều khoảng cách về điều kiện an toàn sinh học, ICT và điều kiện lao động phải đạt được. Tôi có thể tưởng tượng điều đó sẽ gây đau đớn cho Trung Quốc, nhưng chúng tôi cần sự cam kết của họ” ông nói.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga - Thấy vậy mà không phải vậy

(ĐTTCO) - Khác với các ứng cử viên cùng chặng đua, tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga là con trai của một nông dân trồng dâu tây, người từng bị xem là “một nhà lãnh đạo không có nhiều hứa hẹn” từ các phương tiện truyền thông quốc tế, Tiến sĩ Lim Tai Wei từ Viện Đông Á nói.