Điều gì sẽ xảy ra trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Joe Biden trên cương vị tổng thống?

AFP
(ĐTTCO) - Tổng thống Joe Biden sẽ chiến đấu với điều mà ông gọi là trận chiến “xác định” cho nền dân chủ trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông, gặp gỡ các đồng minh hàng đầu của Mỹ ở châu Âu trước hội nghị thượng đỉnh phức tạp với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Chương trình nghị sự bận rộn - với các hội nghị thượng đỉnh G7, NATO và Liên minh châu Âu trước khi ngồi xuống với TT Putin ở Geneva - sẽ chứng kiến ông Biden phất cờ cho một phương Tây mà ông nhìn thấy ở "điểm uốn".

"Đây là một câu hỏi xác định thời đại của chúng ta," ông Biden đã viết trên tờ The Washington Post trước chuyến đi của mình.

“Liệu các liên minh và thể chế dân chủ đã định hình rất nhiều từ thế kỷ trước có chứng minh được năng lực của họ trước các mối đe dọa và đối thủ thời hiện đại không? Tôi tin rằng câu trả lời là có. Và tuần này ở châu Âu, chúng tôi có cơ hội để chứng minh điều đó.”

Màn chào hàng của ông Biden đánh dấu sự quay trở lại thế giới quan truyền thống của Mỹ sau bốn năm mà Donald Trump “tán tỉnh” những kẻ chuyên quyền và tái chế chủ nghĩa đa phương như một từ ngữ không trong sạch.

Ông Biden gặp gỡ các đối tác G7 - Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản - từ ngày 11  đến ngày 13 tháng 6 tại một khu nghỉ mát bên bờ biển ở tây nam nước Anh, sau đó thăm Nữ hoàng Elizabeth tại Lâu đài Windsor.

Từ đó, ông bay đến Brussels tới Nato vào 14-6 và cuộc họp của EU vào ngày 15, trước khi đến gặp TT Putin, người mà ông Biden gần đây đã gọi là "kẻ giết người", ở Thụy Sĩ.

Vũ đạo đó - cho đến nay là lịch trình dày đặc nhất kể từ khi người đàn ông 78 tuổi nhậm chức - được thiết kế để gửi một thông điệp rõ ràng tới TT Putin: ông Biden sẽ đại diện cho một khối dân chủ, không chỉ Mỹ.

Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan nói: “Ông sẽ bước vào cuộc họp này với gió sau lưng.”

Cựu tổng thống Trump lập luận rằng Mỹ không thể đủ khả năng để trở thành cảnh sát của thế giới, một lập trường theo chủ nghĩa biệt lập phổ biến với các cử tri của ông.

Nhưng khi thế giới thoát khỏi thảm họa Covid-19, ông Biden đang định vị Mỹ là trung tâm để chia sẻ vaccine và đảm bảo phục hồi kinh tế. Ông đã tái tham gia các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran và giành lại quyền lãnh đạo đối với cuộc khủng hoảng khí hậu của hành tinh.

"Nước Mỹ đã trở lại", câu thần chú của ông Biden. Ngoại trưởng Antony Blinken nói với Axios rằng giải pháp thay thế là Trung Quốc tiếp quản hay thậm chí là "hỗn loạn".

Vẫn còn quay cuồng với cú sốc từ ông Trump, các đối tác châu Âu có thể nhìn vào lời thề của ông Biden với sự hoài nghi.

Tháng trước đã có xích mích khi Washington ngăn chặn nỗ lực của Pháp tại Liên Hợp Quốc nhằm yêu cầu ngừng bắn giữa Israel và Hamas ở Gaza. Việc ông Biden tăng cường quyên góp vaccine trên khắp thế giới cũng theo sau những gì mà các nhà phê bình coi là tích trữ trong một thời gian dài.

Cuộc gặp của ông Biden bên lề Nato với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hứa hẹn sẽ đặc biệt gay cấn.

Ông Biden đã khiến ông Erdogan khó chịu bằng cách nêu bật nhân quyền thảm khốc của Thổ Nhĩ Kỳ và công nhận tội ác diệt chủng của Đế chế Ottoman đối với người Armenia. Washington có nguy cơ “mất đi một người bạn quý giá,” ông Erdogan đã cảnh báo.

Trong ba hội nghị thượng đỉnh đầu tiên, ông Biden ít nhất có thể được đảm bảo về một khán giả thân thiện. Không quá nhiều ở Geneva.

Ông Blinken cho biết mục tiêu chính của Nhà Trắng với Nga không ngoài việc làm cho các mối quan hệ “ổn định hơn”.

Nhà Trắng coi việc gia hạn hiệp ước vũ khí hạt nhân START mới vào tháng 2 là một ví dụ về nơi có thể thực hiện công việc kinh doanh. Ông Biden cũng cần Điện Kremlin đạt được tiến bộ với Iran, quốc gia thân cận với Nga.

Tuy nhiên, danh sách những căng thẳng còn dài hơn rất nhiều.

Ông Biden đổ lỗi cho Nga về vụ tấn công mạng SolarWinds lớn, can thiệp bầu cử và ít nhất là chứa chấp tội phạm đứng sau các cuộc tấn công bằng ransomware nhằm vào đường ống dẫn nhiên liệu quan trọng của Colonial và công ty con của Mỹ của gã khổng lồ đóng gói thịt Brazil JBS.

Ông Biden cũng sẽ gây ấn tượng với ông Putin về thanh kiếm dao động ở biên giới Ukraine, việc cầm tù đối thủ Alexei Navalny, và sự ủng hộ của ông đối với Alexander Lukashenko, người Belarus mạnh mẽ đã buộc một máy bay Ryanair hạ cánh ở Minsk, sau đó bắt giữ một đối thủ trên chuyến bay.

Sullivan cho biết hội nghị thượng đỉnh Putin đang diễn ra "không phải bất chấp sự khác biệt của các nước chúng ta" mà là "vì sự khác biệt của các nước chúng ta".

Dmitry Suslov, giáo sư tại Đại học HSE của Moscow, cho biết kỳ vọng của Nga cũng thấp tương tự.

Ông nói: “Chúng ta không nên mong đợi bất kỳ loại thiết lập lại Mỹ-Nga nào. Các mối quan hệ sẽ vẫn đối đầu."

Đối với tất cả các cuộc nói chuyện cứng rắn của mình, ông Biden phải đối mặt với những hạn chế, như được minh họa trong quyết định của Mỹ về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm ngăn chặn đường ống Nord Stream 2, hiện được thiết lập để cung cấp khí đốt tự nhiên của Nga.

Tuy nhiên, cuộc gặp Biden-Putin diễn ra, nó khó có thể kết thúc với phong độ mà ông Trump đã thể hiện vào năm 2018 sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Điện Kremlin ở Helsinki.

Ông Trump đã gây sốc ngay cả với những người trung thành với Đảng Cộng hòa của mình khi nói rằng ông tin Putin hơn các cơ quan tình báo Mỹ của chính ông rằng Nga đã không can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016.

Lần này, ý tưởng về một cuộc họp báo chung Biden-Putin đã được đưa ra.

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói: “Tôi biết rằng chúng tôi sẽ làm cho Tổng thống Biden có mặt. Tôi chắc chắn hy vọng những người đồng cấp Nga của tôi sẽ khiến Tổng thống Putin có mặt”.

Lịch trình chuyến đi

Ngày 9-6: Ông Biden và phu nhân, khởi hành vào buổi sáng từ Washington. Điểm dừng đầu tiên của họ tại Anh sẽ là tại Royal Air Force Mildenhall để chào đón các nhân viên của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ đóng tại đó. Mildenhall là nơi đặt Cánh tiếp nhiên liệu trên không số 100, cánh tiếp nhiên liệu thường trực duy nhất của Không quân Hoa Kỳ tại nhà hát châu Âu.

Ngày 10-6: Ông Biden sẽ gặp Thủ tướng Anh Boris Johnson tại Cornwall, địa điểm diễn ra hội nghị thượng đỉnh G7, nhằm tái khẳng định mối quan hệ đặc biệt giữa Mỹ và Anh.

Ngày 11-6: Ông Biden sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 trong ba ngày, để làm việc về các ưu tiên chính sách của Mỹ như kinh tế và sự thống nhất của các đồng minh.

Ngày 12-6: Ông Biden sẽ tham dự thêm các cuộc họp thượng đỉnh G7 tại Cornwall và có các cuộc gặp song phương với các nhà lãnh đạo G7.

Ngày 13-6: Ông Biden sẽ kết thúc các cuộc họp của mình tại hội nghị thượng đỉnh G7. Sau đó, nhà Biden sẽ gặp Nữ hoàng Elizabeth của Anh tại Lâu đài Windsor. Sau đó, ông Biden sẽ đến Brussels để nghỉ đêm.

Ngày 14-6: Ông Biden sẽ gặp các nhà lãnh đạo Nato và có cuộc gặp riêng với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan.

Ngày 15-6: Ông Biden sẽ tổ chức thêm các cuộc họp của Nato và sau đó bay đến Geneva trong đêm.

Ngày 16-6: Ông Biden sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên của họ kể từ khi Biden trở thành tổng thống.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật