HOA KỲ -

Cuộc chiến ngân sách ở Đồi Capitol

Chưa bao giờ vấn đề ngân sách lại gây chia rẽ các nhà làm luật ở đồi Capitol (trụ sở quốc hội) như hiện nay. Ngày 15-4 Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua dự luật ngân sách năm 2012, nhưng có thể nói đó chỉ là dự luật ngân sách của đảng Cộng hòa - phe đa số ở Hạ viện - vì tất cả đại biểu Đảng Dân chủ đều bỏ phiếu chống. Dự kiến, Thượng viện - nơi đảng Dân chủ kiểm soát- sẽ công bố một bản dự toán ngân sách khác hơn nhiều trong những tuần tới.

Không nghe Tổng thống

Chưa bao giờ vấn đề ngân sách lại gây chia rẽ các nhà làm luật ở đồi Capitol (trụ sở quốc hội) như hiện nay. Ngày 15-4 Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua dự luật ngân sách năm 2012, nhưng có thể nói đó chỉ là dự luật ngân sách của đảng Cộng hòa - phe đa số ở Hạ viện - vì tất cả đại biểu Đảng Dân chủ đều bỏ phiếu chống. Dự kiến, Thượng viện - nơi đảng Dân chủ kiểm soát- sẽ công bố một bản dự toán ngân sách khác hơn nhiều trong những tuần tới.

Cuộc chiến ngân sách ở Đồi Capitol ảnh 1

Chủ tịch CBO Paul Ryan cho rằng kế hoạch
ngân sách vẫn chưa cắt giảm đúng mức.

Kế hoạch ngân sách vừa được Hạ viện Hoa Kỳ thông qua hoàn toàn khác biệt với đề xuất của Tổng thống Barack Obama đưa ra trước đó khi đặt mục tiêu cắt giảm khoảng 6.200 tỷ USD chi tiêu liên bang trong vòng 10 năm, trong đó bao gồm cả những cắt giảm dài hạn gây tranh cãi về chương trình y tế dành cho người già và người nghèo.

Trước đó một ngày, lưỡng viện Hoa Kỳ cũng thông qua một kế hoạch ngân sách tách biệt cho năm tài khóa 2011, theo đó sẽ cắt giảm 38,5 tỷ USD chi tiêu công trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 9 tới. Việc thông qua kế hoạch năm 2011 được các chuyên gia nhận định là “chỉ báo” một cuộc đấu đá gay cấn đến giờ chót.

Dù được thông qua nhưng dự luật này đã bị đông đảo thành viên đảng Cộng hòa và Dân chủ phản đối ở cả Hạ viện và Thượng viện. Những người phản đối thuộc phe Cộng hòa cho rằng con số cắt giảm nói trên chưa đủ. Trong khi đó, phe Dân chủ lo ngại việc cắt giảm này sẽ ảnh hưởng đến người có thu nhập thấp ở Hoa Kỳ.

Hôm 14-4, ông Obama đề xuất một kế hoạch ngân sách, theo đó chỉ cắt giảm 4.000 tỷ USD trong vòng 12 năm. Tổng thống Obama và các thành viên đảng Dân chủ cũng nhiều lần cảnh báo các nghị sĩ Cộng hòa không nên cắt giảm ngân sách y tế dành cho người già và người nghèo, thay vào đó nên tăng thuế đánh vào người giàu.

Kế hoạch mang tên “Con đường đến Thịnh vượng” của Chủ tịch Ủy ban Ngân sách, ông Paul Ryan, đưa ra sẽ có hiệu lực kể từ ngày 1-10 tới nếu được Thượng viện thông qua và Tổng thống ký thành luật. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khả năng “Con đường đến thịnh vượng” đi qua Thượng viện trót lọt là điều khó xảy ra, vì Thượng viện hiện nay do đảng Dân chủ chiếm đa số.

Các Thống đốc phản đối

Bất đồng lớn nhất trong kế hoạch ngân sách năm tài khóa 2012 là việc cắt giảm các chương trình y tế và an sinh cho người già và người nghèo. Hiện nay, Nhà Trắng và chính quyền các tiểu bang cùng giám sát và chịu trách nhiệm ngân sách cho Medicaid - chương trình bảo hiểm y tế cho người già và người nghèo.

Nhưng theo kế hoạch của Chủ tịch Ryan, chính quyền liên bang sẽ chuyển các khoản tiền này thông qua trợ cấp, trong khi chính quyền tiểu bang sẽ nắm quyền quyết định sử dụng chúng như thế nào. Ý đồ của sự thay đổi này là các tiểu bang có thể sử dụng ngân sách trên hiệu quả hơn và cho phép giảm chi tiêu tổng thể.

Tuy nhiên, các Thống đốc thuộc đảng Dân chủ ở 16 tiểu bang, cũng như ở Virgin Islands, đều gửi thư phản đối việc thay đổi chương trình Medicaid đến các lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện. Trong thư, họ bày tỏ sự ủng hộ đối với việc linh hoạt và cải thiện quỹ Medicaid, nhưng tin rằng kế hoạch của Ryan sẽ chuyển hết chi phí và rủi ro cho các tiểu bang. “Sự chuyển giao chi phí như vậy sẽ cắt giảm nghiêm trọng khả năng cung cấp dịch vụ y tế của chúng tôi cho công dân” - các Thống đốc viết.

Trong khi đó, các quan chức Lầu Năm Góc cũng cảnh báo Chính phủ về chủ trương cắt giảm ngân sách quốc phòng theo kế hoạch ngân sách năm 2011 và 2012, cho rằng việc cắt giảm có thể khiến hoạt động quân sự của Hoa Kỳ bị thu hẹp trên phạm vi toàn cầu.

Một ước tính của Văn phòng ngân sách Quốc hội (CBO) do ông Paul Ryan đứng đầu cho rằng kế hoạch ngân sách năm 2011 thật ra vẫn còn quá nương tay, vì chỉ giảm được 352 triệu USD thâm hụt ngân sách, ít hơn 1% so với con số 38,5 tỷ USD mà Chính phủ và các nhà làm luật cho rằng sẽ tiết kiệm được.

CBO cho biết khi so sánh tỷ lệ chi tiêu hiện tại, kế hoạch chi tiêu trong dự toán ngân sách năm 2011 chỉ cắt giảm được 352 triệu USD các khoản chi tiêu phi quân sự. Theo đó, việc cắt giảm tức thời 8 tỷ USD đối với các chương trình trong nước sẽ bị vô hiệu hóa bởi việc gia tăng các chi tiêu quốc phòng.

Lôi kéo Phố Wall

Cuộc chiến ngân sách ở Hoa Kỳ không chỉ là các kế hoạch ngân sách của từng năm, mà còn xoay quanh vấn đề trần nợ công. Bộ trưởng Bộ Tài chính Tim Geithner vừa cảnh báo nền kinh tế lớn nhất hành tinh có thể rơi vào cảnh vỡ nợ nếu Quốc hội không thông qua việc nâng trần nợ công - dự báo kịch trần trước ngày 16-5.

Tờ Financial Times (FT) còn cho rằng để tạo áp lực buộc đảng Cộng hòa nâng trần nợ công, Chính phủ Obama đã cố lôi kéo các nhà điều hành ở Phố Wall về phía mình. Ông Geithner lãnh đạo một chiến dịch thúc ép những CEO tên tuổi như Vikram Pandit của Citigroup, Jamie Dimon của JPMorgan, Brian Moynihan của Bank of America và nhiều nhà điều hành các công ty tài chính, bảo hiểm hàng đầu đưa ra các nhận định về “nguy cơ nếu không nâng trần nợ”.

Trong khi đó, các lãnh đạo ở Đồi Capiol, trong đó có Thượng nghị sĩ New York Chuck Schumer, khuyến khích các nhà điều hành lên tiếng chỉ trích việc trì hoãn bỏ phiếu nâng trần nợ. FT cũng cho rằng Chính phủ kêu gọi các nhà điều hành liên hệ với các lãnh đạo Cộng hòa để bày tỏ quan ngại khi trần nợ công không tăng kịp thời.

“Chúng tôi đang khuyến khích mọi người trong thị trường tài chính giảng giải cho các đảng viên Cộng hòa, đặc biệt những thành viên mới, về nguy cơ của việc không tăng trần nợ” - một quan chức chính phủ giấu tên được FT trích lời.

VĂN CƯỜNG (Tổng hợp)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sinh viên Trung Quốc ngày càng gay gắt trước sự bất bình đẳng

Sinh viên Trung Quốc ngày càng gay gắt trước sự bất bình đẳng

(ĐTTCO) - Vào tháng 5, một nhóm thanh niên Trung Quốc, nhiều người trong số họ là những sinh viên mới tốt nghiệp đại học, đã bắt đầu một câu lạc bộ trên nền tảng truyền thông xã hội Trung Quốc Douban có tên là “Five”, phát âm gần giống với “Feiwu” hay kẻ thua cuộc trong tiếng Quan Thoại.

Hồ sơ

Nhân vật