Chủ tịch Trung Quốc cam kết tăng gấp đôi quy mô nền kinh tế vào năm 2035

SCMP
(ĐTTCO) - Các nhà kinh tế cho biết Trung Quốc sẽ cần phải cải cách các chính sách thuế, phúc lợi và lao động nếu nước này muốn thống trị tình trạng bất bình đẳng và tạo ra “sự thịnh vượng chung” cho tất cả mọi người vào năm 2035. Nhưng liệu ông có thể kiềm chế bất bình đẳng?

 Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 qua liên kết video ở Bắc Kinh hôm 21-11. Ảnh: Xinhua

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 qua liên kết video ở Bắc Kinh hôm 21-11. Ảnh: Xinhua

Quy mô nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2035

Sau hội nghị lần thứ năm của Ủy ban Trung ương vào cuối tháng 10, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết việc tăng gấp đôi quy mô nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2035 là trong tầm tay, nhưng đất nước phải phân phối thành quả phát triển một cách công bằng hơn.

Khi vạch ra tầm nhìn 15 năm của mình đối với Trung Quốc, ông Tập cho biết đất nước “phải đạt được tiến bộ đáng kể hướng tới thịnh vượng chung theo cách đáng chú ý hơn”, cho thấy sự tập trung mới vào việc giải quyết chênh lệch giàu nghèo của đất nước trong những năm tới.

Cựu lãnh đạo Đặng Tiểu Bình cho biết mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Trung Quốc là đạt được sự thịnh vượng chung cho tất cả mọi người, mặc dù đó vẫn là một tầm nhìn xa.

Tốc độ phát triển nhanh chóng của Trung Quốc trong bốn thập kỷ qua đã nâng cao mức sống trên toàn quốc - kéo hàng chục triệu người thoát khỏi đói nghèo - nhưng nó cũng đồng thời với việc gia tăng bất bình đẳng.

“Rất khó để đạt được mục tiêu cuối cùng là thịnh vượng chung, nhưng ít nhất Trung Quốc quyết tâm đạt được những tiến bộ rõ ràng hơn”, Li Xunlei, nhà kinh tế trưởng của công ty môi giới Zhongtai Securities, viết trong một ghi chú được công bố hôm 21-11.

Ông Li cho biết Trung Quốc sẽ cần phải tăng số lượng người có thu nhập trung bình và mở rộng phạm vi bao phủ dịch vụ xã hội cơ bản để thu hẹp khoảng cách về mức sống.

Các nhà phân tích đồng ý rằng ông Tập sẽ phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn để kiềm chế bất bình đẳng, vốn ngày càng gia tăng khi Trung Quốc chuyển đổi từ một quốc gia nghèo nàn, chủ yếu là nông thôn thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Bất bình đẳng chưa có dấu hiệu giảm

Trung Quốc là quê hương của khoảng 4 trên 10 tỷ phú trên thế giới, với 36 tỷ phú mới từ tháng 1 đến tháng 7, theo báo cáo tỷ phú mới nhất do ngân hàng đầu tư UBS và công ty kế toán PwC công bố vào tháng trước.

Tổng tài sản của 415 tỷ phú Trung Quốc vào khoảng 1,68 nghìn tỷ USD, gần bằng tổng sản phẩm quốc nội của Nga và tương đương với nền kinh tế lớn thứ 11 thế giới nếu nó là một thực thể kinh tế.

Sức mạnh chi tiêu của giới giàu có nhất Trung Quốc đã khiến quốc gia này trở thành thỏi nam châm thu hút các thương hiệu xa xỉ toàn cầu. Theo ước tính của McKinsey & Company, người tiêu dùng Trung Quốc sẽ chiếm khoảng một nửa chi tiêu toàn cầu cho các thương hiệu cao cấp trong năm nay, tăng từ 37% vào năm 2019.

Tuy nhiên, 600 triệu dân số trong 1,4 tỷ dân của Trung Quốc vẫn kiếm được thu nhập trung bình hàng tháng từ 1.000 nhân dân tệ (150 USD) trở xuống, Thủ tướng Lý Khắc Cường cho biết vào tháng 5.

Các nhà phân tích cho biết, mặc dù rất ít người trong nước có nguy cơ không có thức ăn, quần áo hoặc nơi ở cơ bản, nhưng sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc kể từ những năm 1980 đã tạo ra khoảng cách giàu nghèo chưa từng có trong lịch sử hiện đại của nước này.

Hệ số Gini của Trung Quốc, một thước đo bất bình đẳng thu nhập, đứng ở mức 0,465 vào năm ngoái, một mức giảm nhỏ so với 0,468 vào năm 2018, theo thống kê chính thức. Hệ số dao động từ 0 đến 1, với con số càng cao thì sự bất bình đẳng càng lớn.

Mức 0,4 thường được coi là vạch đỏ cho sự bất bình đẳng. Khoảng cách giàu nghèo của Trung Quốc gần với mức của Hoa Kỳ, đã ghi nhận chỉ số 0,481 vào năm 2019 và cao hơn nhiều so với Nhật Bản hoặc Hàn Quốc.

Theo các số liệu gần đây nhất từ Cơ sở dữ liệu về bất bình đẳng thế giới, 50% dân số Trung Quốc thuộc nhóm dưới cùng sở hữu 14% thu nhập quốc dân vào năm 2015, bằng với tỷ lệ của 1% cao nhất.

Năm 1978, khi Trung Quốc bắt đầu cải cách kinh tế, 50% dân số dưới cùng sở hữu khoảng 27% thu nhập quốc dân - tương tự như các nước Scandinavia ngày nay.

Các chuyên gia nói gì về vấn đề này

Steve Tsang, Giám đốc Viện SOAS Trung Quốc ở London, cho biết bất bình đẳng về tài sản và thu nhập hiện tại của Trung Quốc “là mức độ nghiêm trọng nhất kể từ khi thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa [năm 1949]” và có thể đe dọa sự ổn định xã hội “nếu việc mở rộng của nền kinh tế dừng lại hoặc từ từ dừng lại ”.

Sự gia tăng nhanh chóng của bất bình đẳng ở Trung Quốc trong bốn thập kỷ qua đã khiến một số nhà quan sát như nhà kinh tế học người Pháp Thomas Piketty bối rối.

Ông Piketty viết trong cuốn sách mới nhất của mình, Capital and Ideology: “Cho rằng châu Âu đã chứng minh được khả năng đạt được thịnh vượng trong khi hạn chế bất bình đẳng, không rõ tại sao chủ nghĩa xã hội Trung Quốc nên chấp nhận mức độ bất bình đẳng ngang bằng với chủ nghĩa tư bản Mỹ.”

Mặc dù cuốn sách đầu tiên của ông, Capital in the 21, là một thành công vang dội ở Trung Quốc, nhưng cuốn sách mới nhất của ông không được xuất bản ở Trung Quốc vì ông từ chối cho phép các chương liên quan đến Trung Quốc bị kiểm duyệt.

Raymond Yeung, nhà kinh tế trưởng Đại Trung Quốc của Ngân hàng ANZ, cho biết bất bình đẳng cực đoan ở Trung Quốc không chỉ là một sự bối rối về ý thức hệ đối với Bắc Kinh, mà còn là một vấn đề kinh tế nghiêm trọng.

“Trung Quốc cần mở rộng dân số thu nhập trung bình của mình để duy trì tiêu dùng trong nước và chiến lược lưu thông kép”, ông Yeung đề cập đến chiến lược kinh tế mới của Trung Quốc được công bố vào tháng 5 nhằm dựa nhiều hơn vào tiêu dùng trong nước để tăng trưởng nhiên liệu.

Liệu có thể thu hẹp khoảng cách?

Ông Tập nhấn mạnh vào “thịnh vượng chung” có thể dẫn đến nhiều chính sách phúc lợi xã hội hơn cho các nhóm thu nhập thấp sau khi loại bỏ “nghèo tuyệt đối”, ông Yeung nói thêm.

Ông Tập dự kiến sẽ tuyên bố xóa bỏ tình trạng nghèo đói tuyệt đối vào dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 7 năm sau.

Liu Shangxi, Chủ tịch Viện Khoa học Tài khóa Trung Quốc, một tổ chức tư vấn của Bộ Tài chính, cho biết Trung Quốc sẽ cố gắng tạo ra một lĩnh vực bình đẳng về “cơ hội và dịch vụ công”, thay vì tăng thuế đối với người giàu. Thuế suất thuế thu nhập cá nhân cao nhất của Trung Quốc đã là 45%.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích vẫn nghi ngờ rằng chính phủ có thể đáp ứng đầy đủ mục tiêu thu hẹp khoảng cách giàu nghèo mà không cần cam kết cải cách lớn.

Li Shi, một giáo sư tại Đại học Chiết Giang, một chuyên gia về phân phối thu nhập, đã nói tại một diễn đàn ở Bắc Kinh vào tháng trước rằng “cải cách phân phối thu nhập là rất phức tạp và sẽ không có tiến bộ nếu không có những thay đổi quy mô lớn” trong thuế và thị trường lao động tự do hóa.

“Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng hệ thống đóng thuế và phúc lợi xã hội hiện tại đã không thể thu hẹp bất bình đẳng thu nhập. Trên thực tế, họ đã thực sự làm cho tình trạng bất bình đẳng trở nên tồi tệ hơn,” - theo bản ghi lại bài phát biểu của ông được xuất bản bởi Trường Kinh tế thuộc Đại học Renmin của Trung Quốc.

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Chiến tranh vùng Vịnh châm ngòi cho cuộc cách mạng quân sự của Bắc Kinh như thế nào?

(ĐTTCO) - Ngày 18-1 đánh dấu kỷ niệm 30 năm Chiến dịch Bão táp sa mạc, khi liên quân do Mỹ dẫn đầu xâm lược Iraq. Chiến tranh vùng Vịnh đã gây ra 30 năm hỗn loạn và bất ổn tại quốc gia Trung Đông hùng mạnh một thời nhưng cũng là một lời thức tỉnh đối với các nhà lãnh đạo quân sự của Trung Quốc.

Nhân vật

Carl Icahn “Ác mộng” phố Wall

(ĐTTCO) - Giới tài chính và các doanh nghiệp thường kháo nhau rằng, không phải Warren Buffet hay George Soros là cái tên khiến các doanh nghiệp e sợ, Carl Icahn và công ty đầu tư của ông mới chính là “cơn ác mộng” của họ. Với phong cách đầu tư “xé lẻ” doanh nghiệp để thu lại lợi nhuận cho cá nhân, thật không ngoa nếu gọi tỷ phú cổ phiếu Carl Icahn là gã “sói già phố Wall”.