Australia hối lộ Saddam in tiền polymer?

Một cuộc hợp tác điều tra giữa Four Corners và Fairfax Media cho thấy một công ty thuộc sở hữu của Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) đã có những nỗ lực phi pháp nhằm đạt thỏa thuận phát hành tiền polymer tại Iraq dưới thời nhà độc tài Saddam Hussein.

Các hồ sơ mật cho biết các quan chức của công ty in tiền Note Printing Australia (NPA) đã đến Iraq vào thời điểm nước này bị Liên hiệp quốc cấm vận để bàn chuyện in tiền polymer. Họ đã gặp gỡ anh vợ của ông Saddam là Arshad Yassin trong chuyến đi tới đó năm 1998.

Chiến dịch mua chuộc chính phủ Iraq khi đó được gọi là Dự án Delta, và dĩ nhiên, mục tiêu là để NPA thay tiền giấy đang lưu hành ở Iraq bằng tiền polymer. Tài liệu cho biết chính phủ của Saddam đã dành ra 65 triệu USD cho dự án tiền polymer.

Tuy nhiên, thỏa thuận giữa NBA và Iraq bị hủy, sau khi các quan chức ngoại giao Australia biết được vụ việc và cảnh báo NBA có thể khiến Australia vi phạm những luật lệ quốc tế mà nước này đã tham gia. Theo GS. David Chaikin của Đại học Sydney, cảnh báo vi phạm luật quốc tế hiển nhiên phải được đánh động đến những tầng cao nhất của RBA, tức các lãnh đạo RBA phải biết chuyện này.

Australia hối lộ Saddam in tiền polymer? ảnh 1

Nigeria cho biết đang tiến hành điều tra cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương
Chukwuma Soludo về cáo buộc nhận hối lộ in tiền polymer.

Đây không phải lần đầu tiên RBA bị cáo buộc có liên quan đến những bê bối hối lộ in tiền polymer ở NPA. Trước đó, Cảnh sát Liên bang Australia cáo buộc NPA và công ty “chị em” Securency - cũng thuộc RBA - cùng một số nhân viên đã đưa hối lộ cho các quan chức tại Nigeria, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ và Việt Nam.

Tại Nigeria, truyền thông cáo buộc cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Chukwuma Soludo nằm trong số những quan chức tình nghi đã nhận 1 triệu USD tiền hối lộ của Securency năm 2006. Tháng 10-2009, Quốc hội Nigeria tuyên bố sẽ điều tra những cáo buộc này.

Tại Indonesia, các quan chức Ngân hàng Trung ương đã bị điều tra với cáo buộ đã nhận ít nhất 1,3 triệu USD tiền hối lộ từ Securency vào năm 1999. Tại Malaysia, 3 người đã bị bắt giam vì tình nghi có dính líu đến scandal hối lộ tiền polymer, trong đó có (cựu) Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương.

Tại Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Securency đã phải hầu tòa ở London (Anh) vào ngày 20-9-2011 với cáo buộc hình sự đã đưa hối lộ cho ông Lê Đức Thúy khi ông này còn là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Một thông cáo từ Cơ quan Điều tra chống lừa đảo nghiêm trọng của Anh (SFO) cho biết ông William Lowther bị cáo buộc âm mưu hối lộ ông Lê Đức Thúy bằng cách giúp con trai ông Thúy được đi nghiên cứu cao học ở một đại học tại Anh, cũng như đài thọ chi phí ăn học cho người này (xem ĐTTC các số ngày 3-3-2011, 22-9-2011 và 23-8-2012).

Vụ bê bối hối lộ toàn cầu này của Australia được phơi bày trước công chúng lần đầu tiên nhờ Brian Hood, người làm việc cho NPA từ năm 2004. Năm 2006, ông Hood đã cảnh báo việc này với HĐQT NPA, nhưng việc đưa hối lộ vẫn tiếp diễn.

Vì vậy, năm 2007 ông Hood tiếp tục thông báo vụ việc cho cấp cao hơn, là Ric Battelino, lúc đó là Phó Thống đốc RBA. Theo lời ông Hood, khi nhận các chứng từ tố cáo của ông, ông Battelino đã hứa sẽ trình sự việc lên Thống đốc.

Tuy nhiên, trong các lần điều trần trước quốc hội gần đây, Thống đốc RBA Glenn Stevens một mực khẳng định ông không hề hay biết gì về bê bối này, cho đến khi nó được tiết lộ trong một điều tra của Fairfax năm 2009.

Cảnh sát Liên bang hiện đã trao các chứng cứ về vụ bê bối này cho Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia (ASIC). ASIC cũng cho biết đã xem xét các chứng cứ và quyết định điều tra sâu hơn. 

Vĩnh Cẩm (Theo ABC)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga - Thấy vậy mà không phải vậy

(ĐTTCO) - Khác với các ứng cử viên cùng chặng đua, tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga là con trai của một nông dân trồng dâu tây, người từng bị xem là “một nhà lãnh đạo không có nhiều hứa hẹn” từ các phương tiện truyền thông quốc tế, Tiến sĩ Lim Tai Wei từ Viện Đông Á nói.