Ấn Độ có là một phần trong câu chuyện tăng trưởng của châu Á nếu không có RCEP?

SCMP
(ĐTTCO) - Quyết định của 15 quốc gia châu Á vào đầu tháng này về việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), báo trước một bước tiến lớn cho hội nhập kinh tế, đã làm dấy lên một cuộc tranh luận giữa các nhà ngoại giao và học giả ở Ấn Độ về việc liệu nước này có đang bị bỏ xa khỏi tốc độ tăng trưởng của châu Á hay không vì quyết định không tham gia khối của họ.

Harmandir Sahib, hay còn gọi là Đền Vàng ở Ấn Độ

Harmandir Sahib, hay còn gọi là Đền Vàng ở Ấn Độ

Sanjaya Baru, cố vấn của cựu thủ tướng Manmohan Singh, nói với tờ The Hindu: “Ấn Độ đã nhiều lần bỏ lỡ chuyến xe buýt châu Á, mặc dù chúng tôi mong muốn được lên tàu.” Ông so sánh tình hình hiện tại với những năm 1990, khi New Delhi quyết định không tham gia Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (Apec) - một nhóm thương mại lớn khác, bao gồm 21 nước thành viên.

Quyết định không tham gia Apec đã làm chậm tốc độ cải cách kinh tế ở Ấn Độ và cũng khiến một số thành viên của nhóm cảnh giác với Ấn Độ, quốc gia mà họ cho là quá bảo hộ các ngành công nghiệp trong nước. Mặc dù lệnh cấm do Apec đưa ra về việc tiếp nhận các thành viên mới đã được dỡ bỏ vào năm 2010 và Ấn Độ đã thể hiện sẵn sàng tham gia, nhưng vẫn chưa có sự nhất trí trong khối thương mại bao gồm Ấn Độ.

RCEP, bao gồm một phần ba dân số toàn cầu và tổng GDP là 26,2 nghìn tỷ USD, có thể lớn hơn đáng kể nếu Ấn Độ - với 1,3 tỷ người và GDP khoảng 2,7 nghìn tỷ USD - là một thành viên. Nhưng Ấn Độ đã rút khỏi nhóm vào tháng 11 năm ngoái sau bảy năm đàm phán về các điều kiện trở thành thành viên của mình, cho rằng các mối quan tâm chính của họ đã không được giải quyết.

Ví dụ, Ấn Độ muốn có “quy tắc xuất xứ” chặt chẽ hơn để ngăn hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc tràn ngập thị trường nội địa và có nhiều biện pháp bảo vệ hơn cho ngành nông nghiệp của mình. Họ cũng không hài lòng với việc Trung Quốc miễn cưỡng nhượng bộ cũng như các nước châu Á khác nỗ lực dựng lên các hàng rào phi thuế quan.

Mohan Kumar, cựu quan chức ngoại giao Ấn Độ và hiện là chủ tịch của Hệ thống thông tin và nghiên cứu cho các nước đang phát triển, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại New Delhi, cho biết những nhượng bộ mà Ấn Độ tìm kiếm từ Trung Quốc có hiệu lực là “biện pháp bảo vệ” - các điều khoản cho phép áp thuế nếu có sự gia tăng hàng hóa từ Bắc Kinh.

Bất chấp nỗ lực của Nhật Bản để môi giới một thỏa thuận, điều này đã thất bại do Trung Quốc miễn cưỡng chấp nhận các điều khoản của Ấn Độ. “Chúng tôi nghĩ rằng các vấn đề [sẽ] được giải quyết cuối cùng, nhưng nó đã không xảy ra” ông Kumar nói.

Nhưng một yếu tố chính dẫn đến sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán là sự mất lòng tin ngày càng tăng của Ấn Độ đối với Trung Quốc, được thúc đẩy bởi mối quan hệ bất ổn kéo dài hàng tháng giữa hai quốc gia tại biên giới Himalaya dường như sẽ kéo dài vào một mùa đông tàn khốc.

Kể từ khi cả hai bên trở nên bế tắc trong cuộc tranh chấp tồi tệ nhất kể từ năm 1962 về đường biên giới dài 3,488 km không được đánh dấu, Ấn Độ đã tăng gấp đôi nỗ lực tăng cường sản xuất và chuỗi cung ứng trong nước, đồng thời đặt ra các hạn chế đối với nhập khẩu và đầu tư của Trung Quốc - các biện pháp sẽ đi ngược lại RCEP nếu Ấn Độ là một bên của nó.

Theo cựu bộ trưởng thương mại và công nghiệp của Ấn Độ, Anand Sharma, việc không tham gia RCEP là “một bước nhảy lùi”. Ông Sharma đã khởi xướng các cuộc đàm phán RCEP cho Ấn Độ vào năm 2012 và sự thất vọng của ông cho thấy rằng trong tương lai, các nước khác sẽ khó coi Ấn Độ là một đối tác thương mại đáng tin cậy.

Biswajit Dhar, giáo sư nghiên cứu kinh tế và lập kế hoạch tại Đại học Jawaharlal Nehru ở New Delhi, cho biết quyết định rút lui trở thành không thể tránh khỏi sau khi các ngành sản xuất, nông nghiệp và sữa quan trọng của đất nước đều chống lại tư cách thành viên, mặc dù ông nói thêm rằng Ấn Độ có thể đã xây dựng tường lửa giữa các cam kết kinh tế và chính trị với Trung Quốc.

Ông nói: “Hiện tại có thể khó khăn vì tình cảm đã hoàn toàn chống lại Trung Quốc sau các cuộc giao tranh biên giới, nhưng đó là một lựa chọn cần phải được khám phá để tiến lên.”

Các nhà lãnh đạo của Ấn Độ đã tìm cách bảo vệ quyết định không tham gia RCEP, Bộ trưởng Ngoại giao S. Jaishankar nói tại Đối thoại Deccan của Trường Kinh doanh Ấn Độ tuần trước rằng New Delhi đã cho phép các sản phẩm được trợ cấp và lợi thế sản xuất không công bằng từ nước ngoài chiếm ưu thế, mà không gọi tên cho Trung Quốc.

Ông cho biết ảnh hưởng của các hiệp định thương mại trong quá khứ đã “phi công nghiệp hóa” một số lĩnh vực trong nước, nhưng khi Ấn Độ theo đuổi trở thành một nền kinh tế tự chủ không có nghĩa là nước này đang quay lưng lại với thế giới.

Ông Jaishankar nói: “Điều chúng tôi sẽ quyết định bây giờ là liệu Ấn Độ có trở thành cường quốc công nghiệp hạng nhất hay không.”

Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Quốc hội và cựu bộ trưởng tài chính P. Chidambaram, hiện là thành viên quốc hội, nói trong một tweet rằng “Quan điểm của Jaishankar phản ánh ngôn ngữ được nói trong những năm 1970”. Ông đề cập đến thời đại mà Ấn Độ miễn cưỡng mở cửa nền kinh tế dẫn đến tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm chỉ 3,5%, trong khi tăng trưởng GDP của các quốc gia và khu vực châu Á khác - Singapore, Hồng Kông, Đài Loan và Hàn Quốc - đạt mức trung bình tỷ lệ 7% từ những năm 1960-1990.

Ấn Độ bắt đầu tự do hóa kinh tế vào năm 1991 và trong những năm sau đó, mức tăng trưởng trung bình hàng năm là 8%, được hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do mà nước này đã ký với các nước khác.

Prabhash Ranjan, trợ lý giáo sư luật cấp cao tại Đại học Nam Á ở New Delhi, lập luận: “Ấn Độ vẫn tương đối khép kín khi so sánh với các nền kinh tế lớn khác.”

Theo Ranjan, mức thuế nhập khẩu tối huệ quốc mà Ấn Độ áp dụng là 13,8%, mức cao nhất đối với bất kỳ nền kinh tế lớn nào. Nó cũng nằm trong danh mục “rất hạn chế” trên chỉ số hạn chế của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển. Ngoài ra, từ 1995-2019, Ấn Độ đã áp dụng các biện pháp chống bán phá giá 972 lần - cao nhất trên thế giới - để bảo vệ ngành sản xuất trong nước của mình.

“Bằng cách từ chối ký RCEP, Ấn Độ hiện đang thực sự ở bên lề của nền kinh tế khu vực và toàn cầu. Đề nghị của Ấn Độ trở thành một trung tâm cho chuỗi cung ứng toàn cầu thay vì Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, vì bất kỳ nhà sản xuất nào muốn trở thành một phần của chuỗi cung ứng xuất khẩu sang 15 quốc gia trong RCEP đều muốn đặt trụ sở tại một quốc gia sẽ được hưởng thuế quan ưu đãi.” - Ranjan nói với This Week in Asia.

Nhưng cựu quan chức ngoại giao Kumar lạc quan rằng thị trường nội địa rộng lớn của Ấn Độ sẽ giúp nước này tồn tại và giảm đáng kể tác động của việc không tham gia RCEP. Ông chỉ ra rằng Ấn Độ có các thị trường xuất khẩu lớn ở Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Vùng Vịnh (the Gulf), và mục tiêu của Delhi là có các hiệp định thương mại tự do với từng thị trường đó.

Ông nói: “Trong tình hình hậu đại dịch, ‘khả năng phục hồi và sự tin tưởng’ thay vì chuỗi giá trị sẽ trở nên quan trọng hơn.”

Đáng chú ý, các thành viên RCEP đã để ngỏ cánh cửa cho Ấn Độ tham gia nếu nước này mong muốn trong tương lai. Nhưng với việc New Delhi không phải là một phần của bất kỳ thỏa thuận thương mại lớn nào liên quan đến các nền kinh tế lớn khác ở châu Á, điều này sẽ bỏ đi đâu?

“Điều đó sẽ khiến Ấn Độ chìm trong giá lạnh,” cựu Ngoại trưởng Ấn Độ, Shyam Saran cho biết trong một cuộc phỏng vấn với The Hindu. Ông cũng cảnh báo: “Có giả định rằng mọi người phải đến Ấn Độ theo điều kiện của chúng tôi. Nhưng đó, theo suy nghĩ của tôi, là một đánh giá khá lạc quan.”

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Chiến tranh vùng Vịnh châm ngòi cho cuộc cách mạng quân sự của Bắc Kinh như thế nào?

(ĐTTCO) - Ngày 18-1 đánh dấu kỷ niệm 30 năm Chiến dịch Bão táp sa mạc, khi liên quân do Mỹ dẫn đầu xâm lược Iraq. Chiến tranh vùng Vịnh đã gây ra 30 năm hỗn loạn và bất ổn tại quốc gia Trung Đông hùng mạnh một thời nhưng cũng là một lời thức tỉnh đối với các nhà lãnh đạo quân sự của Trung Quốc.

Nhân vật

Carl Icahn “Ác mộng” phố Wall

(ĐTTCO) - Giới tài chính và các doanh nghiệp thường kháo nhau rằng, không phải Warren Buffet hay George Soros là cái tên khiến các doanh nghiệp e sợ, Carl Icahn và công ty đầu tư của ông mới chính là “cơn ác mộng” của họ. Với phong cách đầu tư “xé lẻ” doanh nghiệp để thu lại lợi nhuận cho cá nhân, thật không ngoa nếu gọi tỷ phú cổ phiếu Carl Icahn là gã “sói già phố Wall”.