VAMC tạo cú hích, tăng niềm tin

Nghị định thành lập Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (TCTD) Việt Nam (VAMC) của NHNN vừa được Chính phủ thông qua, đã có nhiều quan điểm trái chiều từ kỳ vọng lẫn nghi ngại về hiệu quả xử lý nợ xấu của VAMC. Xoay quanh vấn đề này, TS. TRƯƠNG VĂN PHƯỚC (ảnh), Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), cho biết:

Tình hình nợ xấu bùng phát thời gian qua đã là mối quan ngại lớn trong đời sống kinh tế - xã hội nước ta. Các TCTD đã nỗ lực tự thân nhiều để xử lý bước đầu khối nợ xấu đó. Tuy nhiên, cần một cú hích mạnh từ một thể chế nhà nước (như VAMC chẳng hạn) nợ xấu mới có cơ may được xử lý nhanh và hiệu quả. Đương nhiên, VAMC khó giải quyết triệt để tình hình nợ xấu ở nước ta, mà phải cần nhiều giải pháp tổng hợp khác nữa.

Không mua nợ xấu từ tín chấp là hợp lý

PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, VAMC chỉ mua những khoản nợ nếu đáp ứng 5 điều kiện như nợ có tài sản thế chấp, con nợ còn "sống"… Ông nghĩ sao khi có ý kiến cho rằng VAMC đang chọn lọc những cái tốt nhất trong cái xấu nhất và liệu VAMC có giải quyết được những khó khăn thực sự về nợ xấu ở các TCTD?

VAMC tạo cú hích, tăng niềm tin ảnh 1

- TS. TRƯƠNG VĂN PHƯỚC: - Yếu tố căn bản nhất trong xử lý rủi ro tín dụng là tài sản đảm bảo, nên phải lựa chọn rủi ro phù hợp với khẩu vị của từng TCTD. Khi cấp phát tín dụng cho khách hàng bằng hình thức tín chấp, có nghĩa rằng ngay từ đầu TCTD đã mặc nhiên chấp nhận tổn thất nếu xảy ra rủi ro.

Cho nên không mua nợ xấu từ các khoản nợ tín chấp là hợp lý. Các doanh nghiệp có con nợ sắp phá sản, giải thể cũng thuộc diện không nên mua bán nợ xấu, cần phải xử lý theo trình tự và giải pháp khác. 5 điều kiện đối với các khoản nợ xấu được VAMC mua theo quy định của Nghị định là thỏa đáng.

Những khó khăn thực sự của các TCTD có nợ xấu là gì? Tôi có thể nêu một số khó khăn cơ bản. Trước hết, nợ xấu làm cho các chỉ tiêu tài chính bị xấu đi, tác động đến niềm tin của khách hàng, nhất là tác động đến tâm lý người gửi tiền.

Hoạt động tín dụng chắc chắn phải co cụm lại vì tâm lý ngán ngại rủi ro, đồng thời khách hàng có nợ xấu cũng khó vay thêm được. Kế đến là vấn đề thanh khoản như là một hệ quả tất yếu từ nợ xấu… VAMC chắc chắn sẽ giải quyết được một phần cơ bản những khó khăn trên.

Chẳng hạn các chỉ số tài chính sau khi mua bán nợ xấu sẽ tốt hơn nhiều, lợi nhuận tăng lên do không phải trích lập rủi ro nhiều như trước, trái phiếu đặc biệt nhận từ VAMC có thể vay vốn từ NHNN với một chi phí tương đối thấp để tăng thanh khoản.

- Ông nghĩ sao khi nhiều doanh nghiệp vẫn lo rằng việc thành lập VAMC chỉ giải quyết nợ cho các NHTM chứ không giải quyết nợ cho doanh nghiệp?

- Tôi cho rằng giải quyết nợ cho các TCTD về cơ bản là giải quyết nợ xấu cho doanh nghiệp. Vì sao? Bởi vì sau khi mua bán một khoản nợ xấu cụ thể của doanh nghiệp cho VAMC, doanh nghiệp đó hết nợ xấu tại TCTD.

Nhờ đó doanh nghiệp có thể tiếp cận được nguồn vốn mới thông qua một phương án sản xuất kinh doanh mới có hiệu quả. Đây là điều kiện để giúp doanh nghiệp có thể khắc phục hậu quả từ những phương án sản xuất kinh doanh kém hiệu quả trước đây đã gây ra nợ xấu, từ đó phục hồi dần hoạt động.

NH thoát nạn, doanh nghiệp ăn theo

- Nhưng bản chất của VAMC khi xử lý nợ xấu là chuyển nợ NHTM sang VAMC chứ không mua đứt bán đoạn. Vậy sau 5 năm không xử lý được nợ xấu các TCTD sẽ vẫn gánh nợ xấu như trước đây?

- Đúng là các khoản nợ xấu không được mua đứt bán đoạn mà theo phương thức mua bán có kỳ hạn trong 5 năm. Giá trị khoản nợ xấu thí dụ là 10 tỷ đồng, TCTD được VAMC thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt có mệnh giá 10 tỷ đồng.

Mỗi năm TCTD phải trích lập dự phòng 20% giá trị trái phiếu tương ứng 2 tỷ đồng đưa vào chi phí. Sau 5 năm, TCTD đã trích lập toàn bộ 10 tỷ đồng nợ xấu này đưa vào chi phí rồi.

Cứ cho là trong 5 năm đó, VAMC và các TCTD liên quan không xử lý được tài sản thông qua mua bán nợ xấu hoặc không thu được một khoản tiền trả nợ từ doanh nghiệp, tài sản đó sau này có thể đem phát mãi để tạo thành nguồn thu bù đắp chi phí đã trích lập trước đây. Cho nên sau 5 năm với cơ chế này nợ xấu tất yếu được xử lý.

- Theo ông, để VAMC hoạt động hiệu quả, cần cơ chế gì khác nữa để tạo nên một thị trường mua bán nợ xấu sôi động?

- Cũng cần phải chờ xem NHNN có những thông tư hướng dẫn việc thực hiện Nghị định này như thế nào. Nhưng tôi đã có thể hình dung cơ chế phối hợp giữa VAMC và TCTD là hết sức quan trọng trong việc mua bán xử lý nợ xấu. Chẳng hạn, VAMC cùng với TCTD cơ cấu lại khoản nợ để hỗ trợ khách hàng vay về kỳ hạn trả nợ, thời gian trả nợ, điều chỉnh giảm lãi suất…

Ngoài ra VAMC có thể xem xét đầu tư, cung cấp tài chính để hỗ trợ khách hàng vay xử lý khó khăn tài chính tạm thời và phục hồi sản xuất kinh doanh, thực hiện bảo lãnh cho khách hàng vay vốn… Còn thị trường mua bán nợ xấu theo nghĩa phải có rất nhiều chủ thể khác tham gia, chắc còn phải chờ đợi nhiều chính sách mới nữa.

- VAMC ra đời như vậy có quá muộn không? Là TCTD, ông kỳ vọng VAMC có thể tác động gì đến thị trường tiền tệ và nền kinh tế thời gian tới?

- Cũng phải thấy rằng thời gian qua có rất nhiều ý kiến khác nhau về việc có nên ra đời VAMC như thế hay không. Nhưng để tạo được sự đồng thuận của xã hội trước khi ra một văn bản quy phạm pháp luật có vẻ như một tập quán làm luật ở nước ta.

Do vậy tôi nghĩ là không muộn. Vấn đề là việc chuẩn bị cần phải chu đáo để thực hiện có hiệu quả. Tôi có rất nhiều kỳ vọng nếu công ty này hoạt động hiệu quả sẽ có chuyển biến mạnh đến thị trường tiền tệ và nền kinh tế nước ta. Vì tác động tâm lý của nợ xấu vừa qua quá lớn đến niềm tin của thị trường.

Thiếu niềm tin sức cầu của nền kinh tế sao tăng lên được. Chỉ số lạm phát mấy tháng qua suy giảm là do niềm tin suy giảm. Cơ chế hoạt động của VAMC đảm bảo xác lập từng bước niềm tin trong thị trường tiền tệ, từ đó tạo sự lan tỏa trong đời sống kinh tế - xã hội nước ta.

- Xin cảm ơn TS.

Mai Thảo  (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ đông phát biểu gay gắt tại ĐHCĐ Eximbank.

Eximbank lại bất ổn

(ĐTTCO)-Ngày 25-6, Eximbank bất ngờ thông báo thay Chủ tịch HĐQT. Cụ thể, ông Cao Xuân Ninh đã gửi đơn từ nhiệm Chủ tịch HĐQT và được chấp thuận. Ông Yasuhiro Saitoh, Phó Chủ tịch HĐQT, đã được bổ nhiệm thay ông Ninh đảm nhiệm chức danh chủ tịch. Việc thay đổi chủ tịch HĐQT đã một lần nữa làm nóng lại những vấn đề bất ổn trong nội bộ và trong vấn đề quản trị điều hành của NH này.

Ngân hàng

SCB xây 20 nhà cho gia đình chính sách khó khăn tại Long An

(ĐTTCO) -  Phát huy truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, đồng thời hưởng ứng phát động của UBND tỉnh Long An, Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đã tài trợ 1,2 tỷ đồng để xây dựng 20 nhà ở cho gia đình chính sách khó khăn tại tỉnh Long An.

Vàng - ngoại tệ