Siết giao dịch ngoại hối

Hôm qua 21-3, NHNN ban hành Thông tư 07 quy định về việc giảm trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh NH nước ngoài từ 30% xuống không quá 20% vốn tự có. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 2-5, cùng với thời điểm hiệu lực của Thông tư 03 siết lại đối tượng được vay ngoại tệ, sẽ làm không ít NHTM giảm cơ hội kinh doanh trên thị trường ngoại tệ.

Siết găm giữ đầu cơ

Siết giao dịch ngoại hối ảnh 1

Theo Thông tư 07, tổng trạng thái ngoại tệ âm hoặc dương cuối ngày của các TCTD không vượt qua 20% vốn tự có. Các chi nhánh NH nước ngoài tại Việt Nam có vốn tự có từ 25 triệu USD trở xuống được phép áp dụng mức giới hạn tổng trạng thái ngoại tệ dương hoặc âm cuối ngày quy ra USD không được vượt quá 5 triệu USD.

Về phương pháp tính ngoại tệ, Thông tư quy định trạng thái ngoại tệ của TCTD được xác định trên cơ sở số dư của các tài khoản có liên quan đến hoạt động kinh doanh ngoại tệ, bao gồm tài khoản mua, bán ngoại tệ trao ngay, kỳ hạn, quyền chọn, tương lai (nếu có). Trạng thái ngoại tệ phát sinh do thực hiện các giao dịch phái sinh tiền tệ khác có liên quan cũng được báo cáo vào trạng thái ngoại tệ.

Theo đó, chậm nhất 14 giờ  của ngày làm việc, TCTD gửi báo cáo trạng thái ngoại tệ của ngày liền kề trước đó về NHNN. Việc điều chỉnh này được thực hiện sau một thời gian khá dài Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo và NHNN đã lấy ý kiến dự thảo nhiều lần. Có thể thấy quy định mới này nhằm hạn chế khả năng các NH đầu cơ ngoại tệ, thao túng, chuyển đổi vốn trong hệ thống gây bất lợi cho tỷ giá, giúp NHNN tăng cường sức mạnh quản lý ngoại hối.

Trước đây có thời điểm nhiều NHTM nhỏ bán âm quá mức trạng thái được phép để giải quyết thanh khoản tiền đồng hoặc găm giữ ngoại tệ trên trạng thái lớn để đầu cơ làm giá nhằm trục lợi. Nhiều NHTM không kinh doanh vàng nhưng có nguồn ngoại tệ lớn đã “làm giá” đẩy tỷ giá giao dịch thực trên thị trường liên NH vượt trần tỷ giá chính thức của NHNN.

Nay việc thu hẹp lại trạng thái chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhất định đến hoạt động kinh doanh ngoại tệ của các NHTM. Tuy nhiên, theo ông Lê Quang Trung, Phó Tổng giám đốc VIB, việc giảm trạng thái ngoại tệ thời điểm này không ảnh hưởng đến hoạt động ngoại hối của các NHTM. Tùy theo từng thời điểm các NHTM sẽ cân đối để đưa ra mức dương và âm trạng thái ngoại tệ nhằm bảo đảm thanh khoản và hạn chế rủi ro.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng thời điểm này có nhiều cơ sở để tỷ giá không biến động quá mạnh nên khả năng găm giữ ngoại tệ của các NHTM cũng giảm. Hơn nữa, hiện nay vốn điều lệ của nhiều NHTM rất lớn, tỷ lệ 20% sẽ có nhiều NHTM không sử dụng hết. Như vậy, việc giảm trạng thái ngoại tệ sẽ góp phần ổn định tỷ giá hơn, khi các NHTM mua được ngoại tệ nhưng chưa có nhu cầu sử dụng sẽ bán lại cho NHNN, góp phần ổn định thị trường ngoại hối.

Lo mất khách từ Thông tư 03

 Nếu giới hạn trạng thái ngoại hối xuống 20%, NHNN sẽ kiểm soát được các giao dịch ngoại hối của các NHTM, qua đó giảm được tình trạng đô la hóa. Việc thu hẹp đối tượng cho vay ngoại tệ theo Thông tư 03 còn giúp tăng trưởng tín dụng ngoại tệ phù hợp khả năng huy động, chuyển dần thị trường ngoại hối sang cơ chế giao dịch mua bán, thay vì giao dịch gửi vay.

Tuy nhiên, trao đổi với ĐTTC, nhiều NHTM cho biết tháng 5 tới thực hiện siết lại hoạt động tín dụng ngoại tệ sẽ khó tăng trưởng tín dụng và có nguy cơ mất khách hàng tốt. Bởi với đơn vị nhập khẩu đảm bảo có nguồn thu ngoại tệ hiện nay chỉ có ưu tiên xăng dầu, phân bón còn doanh nghiệp khác khó có thể đảm bảo nguồn thu ngoại tệ do chủ yếu gia công hàng xuất khẩu.

Trước đây các doanh nghiệp xuất khẩu có thể vay ngoại tệ rồi bán lại cho NH sẽ giúp giảm cầu ngoại tệ tăng đột biến vào thời điểm mùa vụ. Thí dụ, doanh nghiệp có 1 lô hàng xuất trị giá 110.000 USD, doanh nghiệp vay 100.000 USD và bán số tiền này cho NH, tức NH tăng được nguồn cung USD trên thị trường mua bán, khi xuất khẩu về doanh nghiệp trả lại USD cho NH.

Nhưng nếu xuất khẩu vay tiền đồng buộc doanh nghiệp phải suy nghĩ về tỷ giá và không loại trừ tìm cách găm lại ngoại tệ. Dự kiến năm nay tỷ giá 3%/năm, với xuất khẩu hiện nay doanh nghiệp có thể vay USD lãi suất 6%/năm, chênh lệch lãi suất được hưởng 7,5-9%/năm và doanh nghiệp sẽ được lợi lãi suất khi vay ngoại tệ.

Nhưng nếu doanh nghiệp phải vay tiền đồng lãi suất thấp nhất 14%/năm, trừ đi 6%/năm vay ngoại tệ, doanh nghiệp vẫn bị thiệt khi chênh lệch tỷ giá mà họ được hưởng chỉ 3%/năm. Vì thế, không loại trừ tháng 5 tới nhiều khách hàng xuất nhập khẩu tốt của NHTM nội địa sẽ chuyển qua NH nước ngoài có lợi thế vốn ngoại tệ rẻ.

THIÊN NGÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

HDBank tiên phong triển khai lên Basel III

(ĐTTCO) - HDBank (HoSE: HDB) triển khai việc nâng cấp áp dụng tiêu chuẩn Basel II lên Basel III. Đến nay, Ngân hàng đã áp dụng 2 chỉ số LCR –- Tỷ lệ đảm bảo khả năng thanh khoản (Liquidity Coveragre Ratio) và NSFR – Hệ số quỹ bình ổn ròng (Net Stable Fund Ratio) của Basel III. Hơn thế, chỉ số NSFR đã đạt tới 150%, cao hơn so với mức tối thiếu 100%.

Vàng - ngoại tệ

Vàng rơi khỏi ngưỡng 1.800USD/ounce

(ĐTTCO) – Chỉ trong vòng 24 giờ, vàng đã mất gần 100USD sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) báo hiệu lạm phát cao hơn và cập nhật các dự báo cho thấy khả năng sẽ có 2 đợt tăng lãi suất sớm nhất vào năm 2023.