Lợi nhuận chưa tương xứng

(ĐTTCO) - Báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm 2016 cho thấy lợi nhuận của các NH tiếp tục có sự phân hóa rõ nét. Bên cạnh một vài NH lớn như VietcomBank, BIDV tiếp tục công bố lợi nhuận khủng, không ít NH nhỏ chỉ có con số lợi nhuận rất khiêm tốn so với số vốn hàng ngàn tỷ đồng. Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng đây chưa chắc là lợi nhuận thực của NH, bởi tiềm ẩn sau đó có thể là nợ xấu khó lường.

Lợi nhuận thấp, nợ xấu thấp?

Theo báo cáo tài chính quý II-2016 vừa được NHTMCP Việt Á (VietABank) công bố, thu nhập lãi thuần 6 tháng của NH đạt 373,8 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên đây không phải là một kỳ hoạt động tốt ở một số mảng, chẳng hạn hoạt động dịch vụ lỗ 2,34 tỷ đồng; kinh doanh ngoại hối lỗ gần 41 tỷ đồng; mua bán chứng khoán đầu tư lỗ 31,5 tỷ đồng.

Trong khi các ông lớn công bố lợi nhuận ngàn tỷ đồng, các nhà băng ở chiếu dưới vẫn còn ở mức khiêm tốn. Đáng chú ý không chỉ lợi nhuận thấp, mà nợ xấu của những NH này cũng thấp. Điều này không đồng nghĩa với sự an toàn vì đây là những NH đang phải chịu áp lực tăng vốn rất lớn. Do đó nhiều ý kiến đặt ra liệu nợ xấu và lợi nhuận của NH hiện nay có phản ánh đúng thực tế hay không.

Nhờ có lãi từ hoạt động khác mang về 129,5 tỷ đồng so với mức lỗ 538 triệu đồng của 6 tháng năm trước nên lợi nhuận được kéo lên. Sau khi trích lập dự phòng rủi ro tín dụng 131,8 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế của VietABank đạt mức 93,7 tỷ đồng, gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Tính đến thời điểm 30-6-2016, tổng nợ xấu của VietABank 244,3 tỷ đồng, trong đó nợ có khả năng mất vốn hơn 230 tỷ đồng, giảm 39%. Theo đó tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của VietABank cũng ở mức lý tưởng là 0,98%, giảm mạnh từ 2,26% cuối năm 2015.

NHTMCP Quốc Dân (NCB) là một trong các NH đang nỗ lực tái cấu trúc. Đầu tháng 3-2016, NHNN quyết định cho phép NCB bổ sung nhiều nội dung giấy phép hoạt động. Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 67,6 tỷ đồng, tăng 219% so với cùng kỳ năm 2015, sau khi trích lập dự phòng rủi ro và các khoản xử lý theo đề án tái cấu trúc, lợi nhuận trước thuế của NCB là 12,2 tỷ đồng, cải thiện nhiều so với 1,7 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế còn 9,5 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu của NH tính đến cuối tháng 6-2016 ở mức 2,1%, xuống dưới 3% như mục tiêu đề ra đầu năm 2016. Báo cáo của NHTMCP Bắc Á (BacABank) cũng cho thấy bị lỗ trong hoạt động kinh doanh ngoại hối 17,8 tỷ đồng và mua bán chứng khoán đầu tư 29,3 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm. Dù vậy mức lỗ này đã được cải thiện so với mức lỗ lớn của cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận thuần trước dự phòng rủi ro đạt tích cực 301 tỷ đồng, tuy nhiên chi phí dự phòng lên đến 151 tỷ đồng, kéo lợi nhuận trước thuế của NH còn 271,3 tỷ đồng và sau thuế là 219,5 tỷ đồng. Tổng nợ xấu của NH đến cuối tháng 6-2016 là 379 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 0,73% tổng dư nợ, không thay đổi so với cuối năm 2015.

Một nhà băng khác tương đương quy mô là NHTMCP An Bình (ABBank) công bố báo cáo hợp nhất quý II-2016 với lợi nhuận trước dự phòng đạt 443 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí dự phòng 316 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế của NH còn 127 tỷ đồng, giảm 28% so với cùng kỳ năm 2015. Cũng giống như các NH khác, nợ xấu của ABBank kiểm soát ở mức thấp là 2% tổng dư nợ. Cho đến nay phần lớn những NH có vốn điều lệ từ 3.000 tỷ đồng đến dưới 5.000 tỷ đồng đều chưa niêm yết, ngoại trừ NCB. NamABank, KienLongBank, OCB, VietCapitalBank vẫn chưa có báo cáo tài chính quý II-2016. Chỉ duy nhất NamABank mới hé lộ đã khống chế tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,66%, khá thấp so với thị trường hiện nay.

Lợi nhuận chưa tương xứng ảnh 1

Ảnh minh họa L.THANH

Áp lực lớn

Trong năm 2015, VietABank đã hoàn tất việc tăng vốn điều lệ từ 3.098 tỷ đồng lên 3.499 tỷ đồng. Tại ĐHCĐ thường niên 2016 tiếp tục thông qua kế hoạch tăng vốn lên 4.200 tỷ đồng bằng phương án phát hành cổ phiếu để trả cổ tức tỷ lệ 7,5%, đồng thời phát hành riêng lẻ hơn 43,7 triệu cổ phiếu. Năm 2016, NHNN phê duyệt mức tăng trưởng tín dụng cho VietABank là 25% (bao gồm cho vay, trái phiếu, bảo lãnh) nhưng tính đến cuối tháng 6-2016 cho vay khách hàng ở mức 24.934 tỷ đồng, tăng 23% so với đầu năm. Ban lãnh đạo NH đặt kế hoạch đảm bảo tỷ suất sinh lợi nhuận trước thuế trên vốn điều lệ bình quân 5,7% trong năm nay. Tuy nhiên với mức lợi nhuận trước thuế nửa năm mới gần 94 tỷ đồng, VietABank còn khá nhiều áp lực trước kế hoạch cả năm 201,4 tỷ đồng. Chưa kể tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của VietABank hiện nay vẫn ở mức thấp. Trường hợp của BacABank cũng tương tự, NH này đặt kế hoạch dư nợ tăng 15%, lợi nhuận sau thuế đạt 400 tỷ đồng. Nhưng đến nay, BacABank mới ghi nhận huy động vốn đạt 57.676 tỷ đồng, tăng 8%; cho vay khách hàng đạt 43.745 tỷ đồng, tăng 5% so với đầu năm.

Bên cạnh VietABank, hàng loạt NH cũng có kế hoạch tăng vốn điều lệ trong năm nay. Cụ thể, NamABank đặt kế hoạch tăng lên 4.000 tỷ đồng. NCB dự kiến phương án phát hành 1.000 tỷ đồng trái phiếu kèm chứng quyền, tăng vốn điều lệ lên hơn 4.000 tỷ đồng. VietCapitalBank có kế hoạch tăng vốn từ 3.000 tỷ đồng lên 4.000 tỷ đồng nhằm đáp ứng yêu cầu tái cấu trúc NH. OCB cũng tính chuyện tăng vốn từ 3.384 tỷ đồng lên 5.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó ABBank vừa được NHNN chấp thuận tăng vốn từ  4.797 tỷ đồng lên 5.320 tỷ đồng trong năm nay thông qua việc phát hành 52 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông. Trong năm 2015, việc tăng vốn của các NH khá khó khăn, một số trường hợp chỉ bán được rất ít cổ phần theo kế hoạch khiến mục tiêu tăng vốn bị phá sản. Nếu so với những ông lớn nhóm trên, khoảng cách vốn điều lệ của các NH nhỏ vẫn còn rất xa.

Trong khi đó, kế hoạch lợi nhuận cả năm nay đều được các NH cân nhắc kỹ càng nhưng nếu so với số vốn hiện nay vẫn khá khiêm tốn. Chẳng hạn, NamABank phấn đấu lợi nhuận 300 tỷ đồng, VietCapitalBank 80 tỷ đồng, OCB 450 tỷ đồng, KienLongBank 300 tỷ đồng, ABBank 214,5 tỷ đồng. Hiện nay đối với các NH nhỏ, nợ xấu thể hiện trên báo cáo tài chính không phải là mối bận tâm lớn nhất, thậm chí có NH còn cho biết không có nợ xấu để bán, nhưng xem ra hiệu quả kinh doanh vẫn chưa tương xứng với quy mô vốn hàng ngàn tỷ đồng của một nhà băng. Trong một cuộc khảo sát mới đây của CTCP Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report), có đến 100% đại diện NH phản hồi tỏ ra lạc quan với triển vọng tài chính của NH mình trong năm 2016, với 41,7% số NH đánh giá triển vọng rất khả quan và 58,3% đánh giá tương đối khả quan.

Tuy nhiên đằng sau sự lạc quan này không ít người cảm thấy nghi ngờ. Tại sao chất lượng nợ của các NH nhỏ này tốt đến vậy (nợ xấu rất thấp) mà lợi nhuận cũng chỉ ở mức rất thấp. Trong bối cảnh thị trường tiền tệ vẫn còn nhiều khó khăn, hầu hết các NH đều cẩn trọng trong kế hoạch kinh doanh và tài chính. Bởi trước đây đã có những NH bị mua lại không đồng, bị kiểm soát đặc biệt hay một vài cái tên buộc phải sáp nhập và khi thông tin thực sự về tài chính được công bố mới gây sốc. 

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ đông phát biểu gay gắt tại ĐHCĐ Eximbank.

Eximbank lại bất ổn

(ĐTTCO)-Ngày 25-6, Eximbank bất ngờ thông báo thay Chủ tịch HĐQT. Cụ thể, ông Cao Xuân Ninh đã gửi đơn từ nhiệm Chủ tịch HĐQT và được chấp thuận. Ông Yasuhiro Saitoh, Phó Chủ tịch HĐQT, đã được bổ nhiệm thay ông Ninh đảm nhiệm chức danh chủ tịch. Việc thay đổi chủ tịch HĐQT đã một lần nữa làm nóng lại những vấn đề bất ổn trong nội bộ và trong vấn đề quản trị điều hành của NH này.

Ngân hàng

HDBank 3 năm liên tiếp là “nơi làm việc tốt nhất châu Á”

(ĐTTCO) - Tối ngày 1-7, tại lễ trao giải HR Asia Awards 2020 tổ chức lần thứ 3 tại Việt Nam, 66 thương hiệu lớn đã được vinh danh là “Nơi làm việc tốt nhất châu Á”. Trong đó, HDBank là ngân hàng Việt Nam duy nhất 03 năm vinh dự nhận giải thưởng danh giá này.  

Vàng - ngoại tệ