FED giảm lãi suất không ảnh hưởng lãi suất VNĐ

(ĐTTCO) - Nhiều ngân hàng trung ương (NHTW) trên thế giới đã có động thái nới lỏng tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thị trường cũng tin rằng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) sẽ giảm lãi suất trong phiên họp cuối tháng 7. Việc nới lỏng tiền tệ của các quốc gia liệu có dẫn đến thay đổi chính sách tiền tệ ở Việt Nam? 

Không tác động đến chính sách tiền tệ
Lãi suất của các NHTW có xu hướng rất khác nhau, phụ thuộc vào yếu tố kinh tế và tiền tệ của quốc gia đó, không hoặc ít phụ thuộc vào xu hướng lãi suất của FED. Thí dụ, NHTW châu Âu (ECB) duy trì lãi suất thấp, trong khi FED liên tục nâng lãi suất từ 2015. Liên minh châu Âu (EU) tăng trưởng chậm với hàng loạt cuộc khủng hoảng là lý do khiến ECB phải giữ lãi suất thấp và mua trái phiếu để kích thích kinh tế. Ngoài ECB, trong giai đoạn 2015-2018 khi FED nâng lãi suất, nhiều NHTW khác cũng giảm lãi suất như Nhật Bản, Brazil, Ấn Độ, Hungari, Indonesia…
FED giảm lãi suất không  ảnh hưởng lãi suất VNĐ ảnh 1 NHNN Việt Nam điều hành lãi suất tương đối độc lập với xu hướng tăng lãi suất của FED
Lãi suất điều hành của FED và NHNN Việt Nam
Việt Nam cũng duy trì chính sách tiền tệ độc lập với xu hướng của FED. Trong thời gian FED tăng lãi suất, lãi suất OMO của NHNN ổn định xu hướng đi ngang, thậm chí giảm nhẹ. Lãi suất tín phiếu (công cụ hút tiền, ngược với OMO) biến động lên xuống liên tục không nghiêng về xu hướng nào.
FED giảm lãi suất không  ảnh hưởng lãi suất VNĐ ảnh 2 Công cụ điều tiết thanh khoản OMO – Tín phiếu trong tương quan với lãi suất thị trường
Với mục tiêu vừa ổn định vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng, chính sách tiền tệ của Việt Nam trong nhiều năm qua luôn linh hoạt, nghiêng về hướng thắt chặt khi rủi ro lạm phát, tỷ giá tăng, và nghiêng về nới lỏng khi các rủi ro này giảm. 
Kể từ năm 2015, rủi ro lạm phát đã giảm đáng kể nên chính sách tiền tệ tập trung nhiều hơn vào kiểm soát tỷ giá. Thực tế ở một số thời điểm như tháng 11-2016 (ông Donald Trump thắng cử), tháng 7-2018 (chiến tranh thương mại Mỹ - Trung bắt đầu), tháng 5-2019 (chiến tranh thương mại Mỹ - Trung căng thẳng) khi tỷ giá nổi sóng, NHNN đã phải tăng lãi suất tín phiếu để hút tiền, nhưng ngay sau khi tỷ giá ổn định NHNN đã bơm tiền trở lại để giảm lãi suất.
FED giảm lãi suất không  ảnh hưởng lãi suất VNĐ ảnh 3 Diễn biến đồng CNY, VND và chỉ số DXY từ 1-6-2018
Vì các lý do trên, việc FED giảm lãi suất trong tháng 7 sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp đến việc điều hành lãi suất của NHNN. Tuy nhiên, khả năng lãi suất giảm ở Việt Nam trong thời gian tới là do nhiều nguyên nhân.
 Lãi suất sẽ giảm trong nửa cuối năm 2019
Nhu cầu giảm lãi suất của Việt Nam luôn cao để giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và Nhà nước, hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế. Cùng thuộc công cụ tiền tệ, chính sách tín dụng và chính sách lãi suất hiện tại đang đi theo 2 chiều khác nhau. Trong khi tín dụng bị siết dần (mục tiêu tăng trưởng tín dụng giảm dần qua các năm), lãi suất lại giảm. Chính sách tín dụng đang nhất quán với kế hoạch tái cơ cấu hệ thống NH. Những NH có chất lượng tốt, đạt chuẩn Basel II mới được nâng hạn mức tín dụng. 
FED giảm lãi suất không  ảnh hưởng lãi suất VNĐ ảnh 4 Chênh lệch lãi suất ON với diễn biến tỷ giá. 
Ngược lại, NH không tốt hoặc trong giai đoạn tái cơ cấu chỉ được giao chỉ tiêu thấp, thậm chí giảm tín dụng. Dòng tín dụng cũng được hướng đến các lĩnh vực ưu tiên (nông nghiệp, công nghệ, xuất khẩu…) và hạn chế cho lĩnh vực rủi ro (bất động sản, chứng khoán), nên với mức tăng trưởng tín dụng 12-14% vẫn đảm bảo tăng trưởng kinh tế ở mức 7-8%. Vì vậy, tăng trưởng tín dụng giảm dần không có nghĩa thắt chặt tiền tệ, mà liên quan đến chiến lược lớn hơn là đảm bảo an toàn hệ thống, tăng hiệu quả tín dụng và phát triển thị trường vốn.
Lãi suất, dù là lãi suất cho vay tín dụng hay trái phiếu chính phủ, đều phải giảm khi có cơ hội. Mặt bằng lãi suất cho vay của Việt Nam hiện tại đang cao so với các nước trong khu vực và thế giới, ảnh hưởng đến giá thành, năng lực cạnh tranh và cả sức cầu nội địa.
FED giảm lãi suất không  ảnh hưởng lãi suất VNĐ ảnh 5 FED và ECB theo đuổi 2 xu hướng lãi suất hoàn toàn trái ngược nhau.
Sở dĩ Việt Nam có mặt bằng lãi suất cao là do phải ổn định lạm phát và tỷ giá nên khi áp lực lạm phát và tỷ giá giảm, thì ngay lập tức NHNN sẽ bơm thanh khoản để giảm lãi suất. Gần đây nhất là tháng 6, khi tỷ giá hạ nhiệt, NHNN đã ngưng hút tín phiếu kết hợp với giảm lãi suất tín phiếu để bơm tiền ngược lại hệ thống. Nhờ vậy, lãi suất OMO, lãi suất trái phiếu chính phủ giảm ở cả thứ cấp và sơ cấp.
Trong thời gian tới, áp lực tỷ giá sẽ nhẹ bớt do 3 nguyên nhân chính. Thứ nhất, thời gian ngưng chiến Mỹ - Trung trong năm 2018 kéo dài 5 tháng nên cũng có thể kỳ vọng thời gian ngưng chiến năm 2019 kéo dài ít nhất trong khoảng thời gian này.
Đàm phán thương mại và các biện pháp mạnh của NH Nhân dân Trung Quốc (PBOC) để bình ổn đồng NDT đã và sẽ giữ đồng tiền này ổn định, từ đó giảm áp lực tâm lý lên VNĐ. 
Thứ hai, ở trong nước dòng tiền đầu tư nước ngoài qua giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các thương vụ mua bán, sáp nhập lớn như VinGroup và mới đây là BIDV, đã liên tiếp tăng nguồn cung ngoại tệ. 
Thứ ba, thặng dư thương mại 7 tháng đạt 1,2 tỷ USD và cán cân thương mại sẽ tiếp tục nghiêng về thặng dư do khối FDI gia tăng xuất khẩu.
Từ các diễn biến trên, có thể khẳng định việc FED giảm lãi suất không trực tiếp ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của Việt Nam, mà gián tiếp giúp hạ lãi suất VNĐ nhờ sự ổn định của tỷ giá. Bất kỳ thời điểm nào tỷ giá căng thẳng do đàm phán thương mại Mỹ - Trung đổ vỡ hoặc xuất hiện nhân tố mới thì dù FED đang trong lộ trình giảm lãi suất, lãi suất đồng Việt Nam vẫn có thể tăng trở lại.
-------------
(*) Giám đốc Phân tích và Tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán SSI
  FED giảm lãi suất sẽ không trực tiếp mà gián tiếp giúp VNĐ ổn định thông qua sự ổn định của đồng NDT. Kết hợp với các yếu tố nội tại trong nước, tỷ giá ổn định là cơ hội để giảm lãi suất VNĐ. 

Nguyễn Đức Hùng Linh (*)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Huy động cao, cho vay thấp,  tiền chảy vào đâu?

Huy động cao, cho vay thấp, tiền chảy vào đâu?

(ĐTTCO) - Tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế tại thời điểm 24-9-2019 chỉ đạt mức 8,64%, thấp nhất trong vòng 4 năm gần đây, trong khi huy động vốn tăng cao hơn, đạt 9,03%. Đầu vào tăng cao hơn đầu ra nhưng cuộc đua huy động vẫn nóng, các nhà băng không ngừng tăng lãi suất các kỳ hạn dài, đặt ra câu hỏi dòng tiền NH đang chảy đi đâu?

Ngân hàng

Vàng - ngoại tệ

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019