Lưu ý khi chăm sóc người hen suyễn tại nhà

(ĐTTCO) -Việc điều trị tại nhà đóng vai trò then chốt trong kiểm soát hen cho người bệnh. Chính vì thế khi chăm sóc tại nhà cần hết sức lưu ý để tránh mắc phải những sai lầm đáng tiếc gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. 
4-5% dân số mắc bệnh hen suyễn
Theo số liệu năm 2020 của Tổ chức Phòng chống hen toàn cầu (GINA), trên thế giới có khoảng 358 triệu người mắc hen suyễn. Tại Việt Nam, tỷ lệ người bệnh hen chiếm khoảng 4-5% dân số, số lượng trẻ em mắc bệnh nhiều hơn so với người lớn. Theo một số nghiên cứu, tần suất mắc hen suyễn ở trẻ 13-14 tuổi Việt Nam khoảng 14,8%, đứng thứ 4 trên thế giới.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, mỗi ngày có hơn 50 lượt người bệnh đến khám vì hen. Mỗi năm, phòng khám Hen - COPD có khoảng 12.000 lượt khám. Trong đó, khoảng 50% người bệnh tái khám với tình trạng bệnh tương đối ổn định, 50% người bệnh đến khám lần đầu với các triệu chứng ho kéo dài, khò khè và khó thở. 
Hen suyễn là một bệnh mạn tính đòi hỏi phải điều trị lâu dài, phần lớn thời gian điều trị diễn ra tại nhà thông qua việc người bệnh sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, chủ động tránh các yếu tố bất lợi cho bệnh và xử lý các cơn hen cấp nhẹ nếu xảy ra. Do vậy, bệnh hen có được kiểm soát tốt hay không, tình trạng cấp cứu hay tử vong có xảy ra hay không, phụ thuộc rất lớn vào việc tuân thủ điều trị tại nhà của người bệnh. Có thể nói, việc điều trị tại nhà đóng vai trò then chốt trong kiểm soát hen cho người bệnh.
Lưu ý khi chăm sóc người hen suyễn tại nhà ảnh 1 Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, trên thực tế đã có không ít người bệnh phải nhập viện cấp cứu vì không tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ khi tự chăm sóc tại nhà. Không sử dụng thuốc theo toa của bác sĩ, sử dụng thuốc cắt cơn thường xuyên mà không dùng thuốc dự phòng, tự ý ngưng thuốc, không tránh các loại thực phẩm hoặc các yếu tố môi trường có thể gây hại… là những sai lầm thường gặp ở người bệnh hen suyễn. Những sai lầm này có thể khiến người bệnh nhanh chóng lên cơn hen cấp, khó thở nặng phải nhập viện cấp cứu. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, thậm chí khó thở dẫn đến tử vong.

Điều trị, theo dõi sức khỏe thường xuyên
Mới đây, phòng khám Hen - COPD Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận điều trị cho người bệnh N.T.C.V., 56 tuổi, ngụ tại quận Bình Thạnh, TPHCM. Bà V. được chẩn đoán mắc hen phế quản kèm theo viêm mũi dị ứng và chàm nhiều năm nay. Từ khi được chẩn đoán, bà V. dùng thuốc thường xuyên và tái khám định kỳ nên tình trạng hen được kiểm soát tương đối tốt qua các lần thăm khám.
Với cơ địa dị ứng, bà V. được bác sĩ khuyên không ăn các loại thức ăn như tôm, một số loại cá nước mặn và mực. Tuy nhiên trong một lần ăn uống gần đây, bà thấy sức khỏe của mình ổn nên đã thử ăn món rau trộn cá ngừ (một loại cá nước mặn). Sau khi ăn vài giờ, bà lên cơn khó thở nặng và phải đi khám.
Các bác sĩ đã nhanh chóng cho thở oxy, phun khí dung dãn phế quản, sử dụng các thuốc cấp cứu khác và theo dõi tình trạng sức khỏe. Do đi khám kịp thời nên người bệnh được xử lý cấp cứu nhanh chóng, hiệu quả. Sau 6 giờ theo dõi, người bệnh khỏe hoàn toàn, được xuất viện để điều trị ngoại trú và hẹn tái khám sau 3 ngày. 
Một trường hợp khác, em N.V.B., 14 tuổi, ngụ tại quận Gò Vấp vừa phải đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng ho nhiều, khó thở và khò khè. Tại phòng khám Hen - COPD, các bác sĩ cho biết em B. bị hen phế quản cấp. Cách đây 1 năm, em B. được chẩn đoán mắc hen suyễn và điều trị tại địa phương. Hơn 2 tháng nay, thấy sức khỏe của em ổn, bố mẹ cho em ngưng dùng thuốc kê theo toa mỗi ngày của bác sĩ vì sợ dùng nhiều sẽ bị tác dụng phụ.
Sau 2 tuần ngưng thuốc, em B. bị khó thở hơn, cơ thể mệt mỏi phải xin nghỉ học. Gia đình em B. thấy vậy liền lấy thuốc dự phòng cho em dùng nhưng triệu chứng không giảm. Sau đó, em B. ho nhiều và khó thở nặng phải nhập viện cấp cứu. Ngay sau khi nhập viện, em B. được cho thở oxy, phun khí dung thuốc dãn đường thở, tiêm thuốc corticoid. Sau cấp cứu, em phải nằm viện thêm 3 ngày để điều trị và theo dõi sức khỏe. Các bác sĩ cho biết, nguyên nhân khiến tình trạng của em B. diễn tiến xấu hơn do tự ý ngưng thuốc, đến khi triệu chứng trở nặng lại chỉ uống thuốc dự phòng mà không biết cách sử dụng thuốc cắt cơn hen đúng lúc.
Vì vậy, trong quá trình điều trị bệnh hen, nếu người bệnh ho thành tràng dài, khò khè và khó thở cần nhận biết đây là các triệu chứng cho thấy người bệnh có thể bị lên cơn hen cấp. Khi đó cần dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ để làm dứt hoặc giảm các triệu chứng, nên lặp lại thuốc cắt cơn mỗi 15-20 phút nếu triệu chứng chưa giảm.
Khi đã dùng thuốc cắt cơn 3 lần (trong vòng 1 giờ) mà triệu chứng không được cải thiện (hoặc nặng hơn sau 1-2 lần cắt cơn đầu tiên), phải nhanh chóng liên hệ bác sĩ điều trị và đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Trên đường di chuyển nên tiếp tục sử dụng thuốc cắt cơn mỗi 15-20 phút cho đến khi triệu chứng giảm đáng kể hoặc khi đến được cơ sở y tế. 

TS.BS Nguyễn Như Vinh, Trưởng khoa Thăm dò chức năng hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bác sĩ chăm sóc cho bệnh nhân sau khi cấp cứu thành công

Cứu sống cụ ông 86 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp

(ĐTTCO) - Sáng 18-5, BS CK2 Phạm Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết, vừa cứu sống cụ ông 86 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, có biến chứng ngưng tim 30 phút. 

Công nghệ

Cơ hội lớn của 5G

(ĐTTCO) - Dù đã công bố thử nghiệm thành công nhưng các nhà mạng ở Việt Nam vẫn chưa có kế hoạch triển khai mạng 5G trên thực tế. Trong khi đó, hãng Ericsson đưa ra dự báo có 2,6 tỷ thuê bao 5G vào năm 2025 nhưng do dịch Covid-19 xảy ra, số thuê bao dự kiến còn tăng thêm 200 triệu… 

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Ẩm thực

Ăn sáng cùng Rex

(ĐTTCO) - Trở lại hoạt động sau thời gian tạm thời gián đoạn thực hiện chỉ thị của Chính phủ về giãn cách xã hội, Khách sạn Rex Sài Gòn triển khai chương trình khuyến mại chào đón và tri ân khách hàng trong suốt thời gian vừa qua đã luôn chờ đợi và quay trở lại ủng hộ khách sạn. 

Du lịch

Kiến nghị kéo dài nghỉ hè để phục hồi du lịch nội địa

(ĐTTCO)-Ngày 21-5, tại Hà Nội, Tổng cục Du lịch phối hợp cùng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân và Hội đồng Tư vấn du lịch (TAB) tổ chức hội nghị “Giải pháp thúc đẩy du lịch nội địa và phục hồi du lịch quốc tế hậu Covid-19”.

Mua sắm

Ví đựng namecard nhỏ xinh

(ĐTTCO) - Một chiếc ví nhỏ nhắn để đựng namecard là một vật dụng cần thiết trong các cuộc gặp gỡ trực tiếp với đối tác và khách hàng. Hãy cùng chọn chiếc ví yêu thích.