Lưu ý khi chăm sóc người hen suyễn tại nhà

(ĐTTCO) -Việc điều trị tại nhà đóng vai trò then chốt trong kiểm soát hen cho người bệnh. Chính vì thế khi chăm sóc tại nhà cần hết sức lưu ý để tránh mắc phải những sai lầm đáng tiếc gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. 
4-5% dân số mắc bệnh hen suyễn
Theo số liệu năm 2020 của Tổ chức Phòng chống hen toàn cầu (GINA), trên thế giới có khoảng 358 triệu người mắc hen suyễn. Tại Việt Nam, tỷ lệ người bệnh hen chiếm khoảng 4-5% dân số, số lượng trẻ em mắc bệnh nhiều hơn so với người lớn. Theo một số nghiên cứu, tần suất mắc hen suyễn ở trẻ 13-14 tuổi Việt Nam khoảng 14,8%, đứng thứ 4 trên thế giới.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, mỗi ngày có hơn 50 lượt người bệnh đến khám vì hen. Mỗi năm, phòng khám Hen - COPD có khoảng 12.000 lượt khám. Trong đó, khoảng 50% người bệnh tái khám với tình trạng bệnh tương đối ổn định, 50% người bệnh đến khám lần đầu với các triệu chứng ho kéo dài, khò khè và khó thở. 
Hen suyễn là một bệnh mạn tính đòi hỏi phải điều trị lâu dài, phần lớn thời gian điều trị diễn ra tại nhà thông qua việc người bệnh sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, chủ động tránh các yếu tố bất lợi cho bệnh và xử lý các cơn hen cấp nhẹ nếu xảy ra. Do vậy, bệnh hen có được kiểm soát tốt hay không, tình trạng cấp cứu hay tử vong có xảy ra hay không, phụ thuộc rất lớn vào việc tuân thủ điều trị tại nhà của người bệnh. Có thể nói, việc điều trị tại nhà đóng vai trò then chốt trong kiểm soát hen cho người bệnh.
Lưu ý khi chăm sóc người hen suyễn tại nhà ảnh 1 Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, trên thực tế đã có không ít người bệnh phải nhập viện cấp cứu vì không tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ khi tự chăm sóc tại nhà. Không sử dụng thuốc theo toa của bác sĩ, sử dụng thuốc cắt cơn thường xuyên mà không dùng thuốc dự phòng, tự ý ngưng thuốc, không tránh các loại thực phẩm hoặc các yếu tố môi trường có thể gây hại… là những sai lầm thường gặp ở người bệnh hen suyễn. Những sai lầm này có thể khiến người bệnh nhanh chóng lên cơn hen cấp, khó thở nặng phải nhập viện cấp cứu. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, thậm chí khó thở dẫn đến tử vong.

Điều trị, theo dõi sức khỏe thường xuyên
Mới đây, phòng khám Hen - COPD Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận điều trị cho người bệnh N.T.C.V., 56 tuổi, ngụ tại quận Bình Thạnh, TPHCM. Bà V. được chẩn đoán mắc hen phế quản kèm theo viêm mũi dị ứng và chàm nhiều năm nay. Từ khi được chẩn đoán, bà V. dùng thuốc thường xuyên và tái khám định kỳ nên tình trạng hen được kiểm soát tương đối tốt qua các lần thăm khám.
Với cơ địa dị ứng, bà V. được bác sĩ khuyên không ăn các loại thức ăn như tôm, một số loại cá nước mặn và mực. Tuy nhiên trong một lần ăn uống gần đây, bà thấy sức khỏe của mình ổn nên đã thử ăn món rau trộn cá ngừ (một loại cá nước mặn). Sau khi ăn vài giờ, bà lên cơn khó thở nặng và phải đi khám.
Các bác sĩ đã nhanh chóng cho thở oxy, phun khí dung dãn phế quản, sử dụng các thuốc cấp cứu khác và theo dõi tình trạng sức khỏe. Do đi khám kịp thời nên người bệnh được xử lý cấp cứu nhanh chóng, hiệu quả. Sau 6 giờ theo dõi, người bệnh khỏe hoàn toàn, được xuất viện để điều trị ngoại trú và hẹn tái khám sau 3 ngày. 
Một trường hợp khác, em N.V.B., 14 tuổi, ngụ tại quận Gò Vấp vừa phải đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng ho nhiều, khó thở và khò khè. Tại phòng khám Hen - COPD, các bác sĩ cho biết em B. bị hen phế quản cấp. Cách đây 1 năm, em B. được chẩn đoán mắc hen suyễn và điều trị tại địa phương. Hơn 2 tháng nay, thấy sức khỏe của em ổn, bố mẹ cho em ngưng dùng thuốc kê theo toa mỗi ngày của bác sĩ vì sợ dùng nhiều sẽ bị tác dụng phụ.
Sau 2 tuần ngưng thuốc, em B. bị khó thở hơn, cơ thể mệt mỏi phải xin nghỉ học. Gia đình em B. thấy vậy liền lấy thuốc dự phòng cho em dùng nhưng triệu chứng không giảm. Sau đó, em B. ho nhiều và khó thở nặng phải nhập viện cấp cứu. Ngay sau khi nhập viện, em B. được cho thở oxy, phun khí dung thuốc dãn đường thở, tiêm thuốc corticoid. Sau cấp cứu, em phải nằm viện thêm 3 ngày để điều trị và theo dõi sức khỏe. Các bác sĩ cho biết, nguyên nhân khiến tình trạng của em B. diễn tiến xấu hơn do tự ý ngưng thuốc, đến khi triệu chứng trở nặng lại chỉ uống thuốc dự phòng mà không biết cách sử dụng thuốc cắt cơn hen đúng lúc.
Vì vậy, trong quá trình điều trị bệnh hen, nếu người bệnh ho thành tràng dài, khò khè và khó thở cần nhận biết đây là các triệu chứng cho thấy người bệnh có thể bị lên cơn hen cấp. Khi đó cần dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ để làm dứt hoặc giảm các triệu chứng, nên lặp lại thuốc cắt cơn mỗi 15-20 phút nếu triệu chứng chưa giảm.
Khi đã dùng thuốc cắt cơn 3 lần (trong vòng 1 giờ) mà triệu chứng không được cải thiện (hoặc nặng hơn sau 1-2 lần cắt cơn đầu tiên), phải nhanh chóng liên hệ bác sĩ điều trị và đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Trên đường di chuyển nên tiếp tục sử dụng thuốc cắt cơn mỗi 15-20 phút cho đến khi triệu chứng giảm đáng kể hoặc khi đến được cơ sở y tế. 

TS.BS Nguyễn Như Vinh, Trưởng khoa Thăm dò chức năng hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Xử lý phù nề, vết bầm do chấn thương phần mềm

Xử lý phù nề, vết bầm do chấn thương phần mềm

(ĐTTCO) - Chấn thương phần mềm (cơ, dây chằng, gân, da và các mô bao quanh…) là chấn thương rất thường gặp do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, té ngã… Chấn thương phần mềm gây ra các triệu chứng như vết bầm, phù nề, sưng đau… 

Công nghệ

Nhiều ứng dụng thiết thực phục vụ người dân

(ĐTTCO) - Nhiều ứng dụng hỗ trợ người dân tránh kẹt xe, tránh điểm ngập nước, dễ dàng tra cứu thông tin nhà đất, y tế hoặc thông báo cho cơ quan chức năng khi có sự cố đường ống nước, đường dây điện, cây đổ... đang được các sở ngành tại TPHCM áp dụng nhằm mang lại nhiều tiện ích cho người dân.

Thú đam mê

Những set trà chiều độc hiếm live

(ĐTTCO) - Cách nay gần 400 năm, trà đã dần vượt qua rượu, cà phê về tính đại chúng để chiếm lĩnh trái tim người đàn ông phương Tây chinh phục biển cả nhờ ở tính đằm đẹ, nhẹ nhàng như người phụ nữ phương Đông. Trà ngon nhất thường hái vào vụ Xuân, và vị trà dường như càng ngon hơn khi được thưởng thức bằng những trà cụ quý hiếm và đẹp mắt.

Ẩm thực

Ngập tràn ưu đãi cùng Rex Hotel Saigon

(ĐTTCO) - Là một trong những khách sạn 5 sao hàng đầu Việt Nam, có hướng nhìn toàn cảnh phố đi bộ Nguyễn Huệ, thực khách đến khách sạn Rex Sài Gòn sẽ tận hưởng được không gian ấm cúng và sang trọng tại những hạng phòng nghỉ đa dạng cùng những món ăn đặc sắc.

Du lịch

Du lịch Việt Nam đón đầu sự phục hồi

(ĐTTCO) - Hàng loạt giải pháp để khôi phục thị trường du lịch đã được nhiều chuyên gia, doanh nghiệp đưa ra tại Diễn đàn Lữ hành toàn quốc 2021 với chủ đề “Giải pháp khôi phục và phát triển” vừa diễn ra tại TP Hải Phòng.

Mua sắm

Túi xách siêu nhỏ

(ĐTTCO) - Xu hướng túi siêu nhỏ bắt đầu rộ lên từ năm 2019. Xu hướng này được dự đoán vẫn tiếp tục thống trị trong năm mới. Với những người theo chủ nghĩa tối giản, những người chỉ muốn mang theo những thứ thiết yếu bên mình, hãy tham khảo những mẫu túi này.