Vào thế phải sáp nhập, hợp nhất

Năm 2015 tiếp tục hứa hẹn sẽ có nhiều thương vụ sáp nhập, hợp nhất được tiến hành khi NHNN đã thông báo sẽ đẩy mạnh tái cơ cấu NH yếu kém, kể cả áp dụng biện pháp mua cổ phần bắt buộc, chỉ định sáp nhập. Mặc dù chưa biết các thương vụ được nhắc đến có hoàn tất trong vòng 1 năm hay không, xem ra trong năm nay các NH nằm trong diện hợp nhất, sáp nhập phải có kế hoạch rõ ràng và thực hiện những mục tiêu cơ bản đề ra.

Đến thời điểm bắt buộc

 Vào thế phải sáp nhập, hợp nhất ảnh 1
Những ngày cuối năm 2014 và đầu năm 2015, thông tin về việc các NHTM quốc doanh sẽ sáp nhập các NH yếu kém trở nên rầm rộ. Nhiều thông tin cho biết BIDV đã tìm hiểu và lên kế hoạch hợp tác với MHB.

Còn với Vietcombank sau khi tổ chức đại hội cổ đông bất thường vào tháng 12-2014 để thông qua chủ trương tìm kiếm và sáp nhập với một NHTM khác, đã khơi lên một làn sóng đồn đoán về việc Vietcombank sáp nhập SaigonBank. Hay thông tin cho rằng VietinBank có thể sáp nhập OceanBank hoặc PGBank. Hoặc nhiều tin đồn khác kiểu như NH A sẽ sáp nhập với NH B ngay lập tức cũng đã xuất hiện.

Việc hoàn tất thủ tục hợp nhất, sáp nhập có thể mất 1 năm hay 2 năm, vì quy trình thủ tục phải được thông qua cổ đông và thực hiện các thủ tục phải có thời gian. Nhưng trước mắt phải hoàn thành một số mục tiêu chính trong năm nay, những việc còn có thể làm tiếp một số năm nữa và phải có kế hoạch rõ ràng.

TS. Trần Du Lịch

Tin đồn ngày càng lan nhanh khiến cơ quan quản lý phải lên tiếng cho rằng, các thông tin chi tiết về những vụ sáp nhập các NH đưa ra gần đây chưa phải là thông tin chính thức và chưa có công bố kế hoạch cụ thể nào. Song mới đây, theo thông tin từ Công ty Chứng khoán TPHCM (HSC), Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã phê duyệt về mặt chủ trương SaigonBank sẽ được sáp nhập với Vietcombank. Thực tế, các NH được nhắc tên cũng đã thông báo về chủ trương sáp nhập, nhưng cho đến thời điểm này hầu hết vẫn chưa công bố chính thức đối tác.

Trong những ngày đầu năm 2015, NHNN cũng thông báo sẽ tiếp tục tái cơ cấu các NH yếu kém, kể cả áp dụng các biện pháp như mua cổ phần bắt buộc, chỉ định sáp nhập để loại bỏ và kéo giảm số lượng NH yếu kém. Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình, đây là mục tiêu đề án tái cơ cấu hệ thống NH hướng tới. Các NH nhỏ của Việt Nam có nhược điểm về khả năng quản trị, khó cạnh tranh trong những năm sắp tới nên cần phải tính đến chuyện hợp nhất, sáp nhập để tồn tại và phát triển.

Dự kiến năm 2015 sẽ có khoảng 6 thương vụ sáp nhập, hợp nhất tiếp tục được thực hiện. Bởi đây là năm cuối cùng để hoàn thành các mục tiêu đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011-2015 đặt ra. Sau 4 năm thực hiện đề án, hệ thống NH cơ bản đã ổn định, thanh khoản được cải thiện. Trong giai đoạn 2011-2013 xử lý 9 NH yếu kém cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, mục tiêu sáp nhập, hợp nhất 6-7 NH trong năm 2014 vẫn chưa thực hiện được. Vì vậy NHNN đã thể hiện quan điểm rõ ràng và tính đến việc “bắt buộc”, loại bỏ các NH yếu kém ra khỏi hệ thống trong năm 2015.

Phải hoàn thành về cơ bản mục tiêu sáp nhập

TS. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, cho rằng đề án tái cơ cấu NHTM mà NHNN thực hiện từ cuối năm 2011 đưa ra lộ trình từ 2011-2015 theo Nghị quyết Trung ương III có một nội dung rất quan trọng là thu hẹp bớt NH nhỏ, NH yếu để xây dựng một số NH mạnh. Số lượng NHTM giảm nhưng quy mô và chất lượng cạnh tranh tăng. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi NHNN thúc đẩy các NHTM sáp nhập, hợp nhất khi đây là năm cuối cùng của chương trình 5 năm.

Trước đây, NHNN có thể phải làm một số việc như giải quyết vấn đề thanh khoản, nợ xấu, nên năm 2015 phải đẩy nhanh tiến độ hợp nhất, sáp nhập để thực hiện đúng lộ trình của đề án tái cơ cấu. Theo TS. Trần Du Lịch, mục tiêu đưa ra như vậy cũng không vội vã vì đã được tính toán nhiều năm, NHNN chỉ xem xét sức khỏe của từng NH để đưa ra kế hoạch. Trước đây chủ trương NHNN để các NH tự nguyện sáp nhập hợp nhất, có thể hiện nay đã hết giai đoạn tự nguyện mà đến giai đoạn các NH lớn phải vào cuộc.

Những thông tin “úp mở” về việc đang tìm kiếm đối tác để sáp nhập cho thấy các NH hiện nay đều muốn đứng ở thế chủ động trong việc hợp nhất, sáp nhập. Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh doanh (BDI), tâm lý chung của các NH là đều muốn có được quyền quản lý tại NH sau sáp nhập, hợp nhất.

Tuy nhiên, trường hợp NH lớn sáp nhập thêm NH nhỏ khiến NH nhỏ buộc phải dựa vào NH lớn. Nhiều ý kiến cho rằng, việc các NH lớn đang có kế hoạch sáp nhập các NH nhỏ chủ yếu do chỉ định của NHNN hoặc để giải quyết các vấn đề liên quan đến quy định về tỷ lệ sở hữu theo Thông tư 36/2014/TT-NHNN từ ngày 1-2-2015. Bởi thực tế “ôm” một NH nhỏ yếu kém không phải là điều dễ chịu.

Tuy nhiên, đây là lựa chọn duy nhất vì trong bối cảnh hiện nay chỉ với khả năng của các NH lớn mới chịu nổi việc “ôm” những NH nhỏ, còn nếu các NH yếu gộp lại với nhau càng khó hơn. Các NH lớn sáp nhập NH nhỏ cũng đã chuyển thành NH cổ phần, như vậy có thể yên tâm về sự minh bạch. 

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cạnh tranh phát triển ngân hàng số

Cạnh tranh phát triển ngân hàng số

(ĐTTCO) - Phát triển dịch vụ NH số là xu hướng tất yếu, và các NH ngày càng cạnh tranh khốc liệt hơn, khi thói quen giao dịch, thanh toán của người dân bắt đầu chuyển dịch từ trực tiếp sang trực tuyến. 

Vàng - ngoại tệ