Thủ tục phá sản TCTD theo Luật Phá sản 2014

Ngày 19-6-2014, Quốc hội đã thông qua Luật Phá sản năm 2014 (Luật PS 2014) và có hiệu lực từ 1-1-2015, thay thế Luật PS 2004. Luật PS 2014 có nhiều nội dung mới, đặc biệt đối với các tổ chức tín dụng (TCTD).

 Thủ tục phá sản TCTD theo Luật Phá sản 2014 ảnh 1
TCTD là một loại doanh nghiệp đặc biệt, thể hiện các đặc điểm, bao gồm: nội dung hoạt động (hoạt động với tư cách là một trung gian tài chính trong nền kinh tế); cách thức hoạt động (có thể có rất nhiều tài khoản phục vụ cho hoạt động của mình và đồng thời phải quản lý một số lượng tài khoản hết sức lớn của khách hàng); khả năng tác động của sự đổ vỡ của một TCTD đến nền kinh tế (diễn ra nhanh, ảnh hưởng rộng và tác động lâu dài).

Việc thành lập, hoạt động và chấm dứt (phá sản) của các TCTD được quy định mang tính đặc thù trong Luật Các TCTD, Luật Bảo hiểm tiền gửi và các văn bản pháp luật có liên quan khác. Trong khi đó, Luật Các TCTD quy định về phá sản TCTD, tại Điều 155 dẫn chiếu một cách chung chung đến pháp luật về phá sản. Hơn nữa, việc phục hồi đối với TCTD được áp dụng theo thủ tục kiểm soát đặc biệt của NHNN trước khi tiến hành thủ tục phá sản.

Do vậy, Luật PS 2014 đã giành một chương riêng (Chương VIII), từ Điều 97 đến Điều 104 quy định về thủ tục phá sản đối với TCTD. Đây là quy định hoàn toàn mới so với quy định của Luật PS 2004. Điều 99 Luật PS 2014, quy định: “Tòa án nhân dân thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản TCTD khi đã có văn bản chấm dứt kiểm soát đặc biệt, hoặc văn bản chấm dứt áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp phục hồi khả năng thanh toán của NHNN mà TCTD vẫn mất khả năng thanh toán”. Việc tuyên bố phá sản TCTD được quy định theo Điều 104 Luật PS 2014.

Theo đó, “Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản lập xong danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ, bảng kê tài sản của TCTD, Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố TCTD phá sản. Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này”. Hiện nay, Tòa án nhân dân tối cao đang gấp rút lấy ý kiến góp ý để sớm ban hành văn bản hướng dẫn quan trọng này.

Điều 100 Luật PS 2014, quy định: “TCTD được vay đặc biệt của NHNN, TCTD khác theo quy định của Luật Các TCTD mà bị tuyên bố phá sản phải hoàn trả khoản vay đặc biệt này cho NHNN, TCTD khác trước khi thực hiện phân chia tài sản theo quy định tại Điều 101 của luật này”.

Khoản vay đặc biệt là khoản vay được NHNN hoặc TCTD khác cho TCTD mất khả năng thanh toán vay nhằm sử dụng trong quá trình giải quyết phá sản, phục hồi hoạt động kinh doanh. Theo quy định của Luật Các TCTD năm 2010, TCTD được vay đặc biệt của NHNN và các TCTD khác trong các trường hợp: (1) TCTD lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả, đe dọa đến sự ổn định của hệ thống các TCTD; (2) TCTD có nguy cơ mất khả năng chi trả do các sự cố nghiêm trọng khác.

Khoản vay đặc biệt được ưu tiên hoàn trả trước tất cả các khoản nợ khác, kể cả các khoản nợ có tài sản bảo đảm của TCTD hoặc được chuyển đổi thành phần vốn góp, vốn cổ phần tại TCTD liên quan quy định về kiểm soát đặc biệt tại Điều 149 Luật Các TCTD.

Như vậy, để phù hợp và thống nhất với tinh thần quy định của Luật Các TCTD và đảm bảo những đặc thù trong phá sản các TCTD, Luật PS 2014 bổ sung quy định về hoàn trả khoản vay đặc biệt tại Điều 100. Quy định này nhằm đảm bảo tính ổn định, an toàn trong hoạt động của các NH.

Bởi hệ thống các NH hoạt động liên quan chặt chẽ và có thể gây ảnh hưởng dây chuyền đến nhau. Do đó, quy định này góp phần chặn đứng những cuộc phá sản dây chuyền có thể dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống các NH có liên quan đến nhau, gây ảnh hưởng đến nền kinh tế chung của đất nước.

Luật gia NGUYỄN VĂN KHÔI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dồn cổ tức tăng vốn điều lệ

Dồn cổ tức tăng vốn điều lệ

(ĐTTCO) - Hiện nay còn 14 tổ chức tín dụng (TCTD) chưa áp dụng Thông tư 41/2016/TT của NHNN về tỷ lệ an toàn vốn theo phương pháp tiêu chuẩn của Basel II (hiệu lực từ 1-1-2020). Vì thế, việc tăng vốn điều lệ (VĐL) đang làm nóng ĐHCĐ nhiều nhà băng.

Vàng - ngoại tệ