Thị trường thẻ thanh toán: Sân chơi thẻ quốc tế

Theo Đề án đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2011-2015 của Chính phủ, đến cuối năm 2015, tỷ lệ tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 11%, tỷ lệ người dân có tài khoản tại NH lên mức 35-40% dân số và nâng số lượng người dân được tiếp cận các dịch vụ thanh toán. Theo ghi nhận, đến nay việc thanh toán không dùng tiền mặt đã có khởi sắc, nhưng chỉ mới phát triển ở mảng thẻ quốc tế.

Tiềm năng lớn

Theo thống kê của Vụ Thanh toán NHNN, tính đến cuối quý I-2014, cả nước có 68,55 triệu thẻ NH, tăng 2,34 triệu thẻ (3,5%) so với cuối 2013. Trong đó có 61,83 triệu thẻ nội địa và 6,72 triệu thẻ quốc tế, tăng lần lượt 3,27% và 6% so với cuối 2013. Nếu phân chia thẻ ghi nợ đạt 63,17 triệu thẻ, tăng 2,06 triệu thẻ so với cuối 2013; thẻ tín dụng đạt 2,52 triệu thẻ và thẻ trả trước 2,86 triệu thẻ.

Đồng thời, theo báo cáo Hội Thẻ NH Việt Nam đưa ra tại Hội nghị thường niên năm 2014 mới đây, doanh số thanh toán qua thẻ năm 2013 đạt khá ấn tượng với hơn 1,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 23,37% so với 2012 và còn nhiều tiềm năng tăng trưởng trong những năm tới.

Theo kế hoạch tổng thể phát triển thanh toán thẻ qua điểm chấp nhận thẻ (POS) giai đoạn 2014-2015 của NHNN, mục tiêu năm 2014 sẽ có 200.000 máy POS với 80 triệu giao dịch qua thẻ và cuối năm 2015 sẽ có 250.000 máy POS với 200 triệu giao dịch qua thẻ.

Trong hầu hết các báo cáo nghiên cứu, đánh giá về thị trường thẻ Việt Nam, cho đến thời điểm này các tổ chức nước ngoài vẫn đánh giá cao tiềm năng của thị trường thẻ tại Việt Nam, bởi quy mô dân số khá lớn, nhất là dân số trẻ, công nghệ thông tin đang được ứng dụng sâu và đặc biệt thương mại điện tử đã phổ biến hơn.

Hơn nữa, các tổ chức tín dụng (TCTD) của Việt Nam chỉ mới bước đầu khai thác thị trường nên tiềm năng vẫn còn rất lớn. Đó là lý do các đơn vị phát hành thẻ nước ngoài đang cạnh tranh khốc liệt để đẩy mạnh khai thác thị trường tại Việt Nam. Hiện thương hiệu Visa Card đã đạt hơn 1 triệu thẻ tại Việt Nam, MasterCard cũng cho biết tăng trưởng bình quân gần 50%/năm về số lượng phát hành thẻ tín dụng và tăng hơn 40% về doanh số thanh toán trên thẻ.

Gần đây, tổ chức thẻ JCB của Nhật Bản cũng đã bày tỏ sự quan tâm đối với thị trường Việt Nam thông qua việc bắt tay với các NHTM trong nước như VietinBank, Vietcombank, Sacombank và Eximbank để phát hành rộng rãi thẻ quốc tế JCB. Ngoài ra, các tên tuổi như American Express, UnionPay cũng đang cạnh tranh khá quyết liệt để giành thị phần tại thị trường Việt Nam.

Ngoại tấn công, nội im ắng

Theo ông Koremitsu Sannomiya, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty JCB International Co., Ltd (JCBI), năm 1991, khi tham gia vào thị trường Việt Nam, mục đích của JCBI là gia tăng các điểm chấp nhận thanh toán thẻ JCB tại các cửa hàng và nhà hàng Việt Nam để phục vụ du khách đến từ Nhật Bản.

Song khi nhìn thấy tiềm năng thị trường, JCBI đã từng bước mở rộng phát hành thẻ JCB cho người Việt Nam và đang muốn tiến sâu hơn vào thị trường này thông qua việc hợp tác với các NH trong nước. Các thương vụ hợp tác của JCBI có thể thấy dù đến sau nên để mở rộng thị phần nhanh và tốt hơn, JCBI hướng đến hợp tác với những NH lớn, có lượng khách hàng cao và mạng lưới rộng lớn.

Trước sự có mặt của “người mới”, những “khách cũ” cũng đã nhanh chóng tăng cường củng cố phát triển để chiếm thị phần. Tính đến nay, MasterCard là đơn vị liên kết với nhiều NHTM nhất trong số các tổ chức thẻ quốc tế có mặt tại Việt Nam với khoảng 26 NH.

Phía VisaCard cũng không ngừng tăng cường sức ảnh hưởng hợp tác với khoảng 13 NHTM, ngoài các loại thẻ truyền thống, VisaCard còn cùng NH phát hành thẻ đồng thương hiệu với các hãng hàng không, siêu thị để khai thác thị phần ở mảng du lịch và bán lẻ.

Trong khi các tổ chức thẻ quốc tế rất quan tâm đẩy mạnh hoạt động thanh toán chi tiêu qua máy POS hoặc qua internet banking, mobile banking thông qua việc thường xuyên triển khai các chương trình ưu đãi, khuyến mại giảm giá để khuyến khích chủ thẻ mua sắm và thanh toán qua thẻ, thì Việt Nam dù đang thực hiện Đề án đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2011-2015 nhưng thẻ nội địa mới chủ yếu được sử dụng để rút tiền mặt tại máy ATM, bởi các NH vẫn chưa chú trọng thúc đẩy thanh toán qua thẻ.

Hội Thẻ NH Việt Nam cho biết, thẻ nội địa chiếm hơn 90% nhưng thẻ quốc tế lại chiếm 80% doanh số cà thẻ tại máy POS.

Thị trường thẻ thanh toán: Sân chơi thẻ quốc tế ảnh 1

Thẻ nội chủ yếu chỉ để rút tiền mặt. Ảnh: LONG THANH

Tổng giám đốc một NHTMCP tại TPHCM chia sẻ, hiện nay nếu thanh toán bằng thẻ quốc tế, điểm chấp nhận thẻ phải trả phí dịch vụ thanh toán theo quy định cho NH khoảng 2% để phục vụ vào các khoản đầu tư máy POS và trả phí 1% cho tổ chức thẻ quốc tế.

Do vậy đã xuất hiện tình trạng nhiều điểm chấp nhận thẻ thu phí mà khách hàng phản đối như thời gian qua. Hiện các NH đã có văn bản đề nghị các điểm chấp nhận thẻ không thu phí khách hàng, nếu vi phạm sẽ rút khỏi danh sách chấp nhận thanh toán thẻ nhưng cũng rất khó tránh lặp lại tình trạng trên.

Do vậy, nhiều ý kiến đề xuất NHTM nên khuyến khích thanh toán bằng thẻ nội địa. Bởi hiện thẻ quốc tế được ưa chuộng bởi chủ thẻ có thể chi tiêu trước, trả tiền sau, nhưng các NHTM trong nước có thể ưu đãi bằng các khuyến mại như miễn giảm phí, giảm thuế kèm theo các ưu đãi dành cho chủ thẻ.

Ngoài ra, việc xây dựng mức phí giao dịch liên mạng, chuẩn công nghệ thẻ nội địa thống nhất… đã đặt ra từ những năm trước nhưng vẫn chưa được hoàn thành nên cần phải sớm tích cực thực hiện để việc cà thẻ nội địa dễ dàng hơn.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ