Làm gì để khơi thông tín dụng?

Thay đổi cách nhìn doanh nghiệp nhỏ

Để khơi thông được dòng chảy tín dụng, hỗ trợ vốn doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, phía NHTM cần có sự chủ động, đồng thời các doanh nghiệp phải minh bạch thông tin hoạt động. 

Về vốn kinh doanh, hiện nay lãi suất NH không còn là áp lực quá lớn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, do lo ngại rủi ro sẽ làm nợ xấu tăng cao, các NH không mặn mà đẩy mạnh vốn cho vay đối với doanh nghiệp đang vướng nợ xấu. Về phía doanh nghiệp, cái khó hiện nay là tồn kho tăng, hết tài sản đảm bảo và có nợ xấu nên không thể tiếp cận được vốn.

Trong khi đó, quỹ bảo lãnh tín dụng của Việt Nam còn quá mỏng. Thực tế, đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, để tiếp cận với quỹ bảo lãnh tín dụng là điều hết sức khó khăn, dù nhu cầu vốn của những doanh nghiệp này cho đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh rất lớn. Ở Việt Nam quỹ bảo lãnh tín dụng đã được thành lập nhiều và tiếp tục sửa đổi, nhưng kết quả đạt được rất hạn chế, nguyên nhân do không có độ dày về vốn. Nhưng theo tôi, vấn đề quan trọng hơn trong việc bảo lãnh tín dụng là năng lực và tính minh bạch, cũng như rủi ro và hiệu quả trong quá trình bảo lãnh ở mức có thể chấp nhận được.

Theo đó, không chỉ Nhà nước mà các tổ chức tư nhân cũng có thể tham gia thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng để hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp. Với các NHTM hiện nay, theo tôi cũng cần có sự thay đổi về cách nhìn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, bởi đây chính là thị trường và lợi nhuận của mình.

Ở nhiều nước trên thế giới, các NH thường có tổ chức xếp hạng tín nhiệm riêng của mình đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Qua đó, NH có thể tăng cung ứng vốn cho doanh nghiệp bằng cách cho vay tín chấp, cho vay bằng dòng tiền, cho vay theo tài sản thế chấp… ở mức độ nào dựa vào việc đánh giá tín nhiệm này. Đồng thời, ngoài các tổ chức tín nhiệm đánh giá về doanh nghiệp của NHTM, còn có các tổ chức đánh giá tín nhiệm của Chính phủ để NH có cơ sở cho vay.

Tất nhiên, phía doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng phải nỗ lực rất nhiều để khắc phục những khó khăn. Trong khi đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt hiện nay về năng lực viết báo cáo và lên kế hoạch thực hiện dự án còn yếu kém. Thêm vào đó, tính minh bạch trong các báo cáo kết quả cũng như sổ sách kế toán chưa xây dựng được niềm tin cho NH.

Đây chính là lý do vì sao các NHTM hiện nay ngại đẩy mạnh cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, kể cả với tín dụng thế chấp. Như vậy, để kỳ vọng tín dụng tín chấp tăng trưởng theo chủ trương của NHNN đưa ra là rất khó, nhất là đối với khách hàng doanh nghiệp nhỏ. Đặc biệt, trước tình hình nợ xấu của ngành NH tiếp tục tăng trong bối cảnh hàng hóa doanh nghiệp không bán ra được, sẽ khiến khó khăn của doanh nghiệp thêm chồng chất.

Thay đổi cách nhìn doanh nghiệp nhỏ ảnh 1

Tư vấn khách hàng vay vốn tại HDBank. Ảnh: LONG THANH

Doanh nghiệp Việt Nam vốn cần cù, chịu khó và thông minh. Nhưng cũng chính do bản tính cần cù, thông minh và thích ứng cao nên nhiều khi ý chí, nghị lực của doanh nghiệp lại dành cho những điều ngắn hạn trước mắt. Hay nói cách khác, tư tưởng của các doanh nghiệp có khi quá tự tin nên thường thiếu tầm nhìn dài hạn, chiến lược, hành động, quy củ.

Đáng chú ý, trong bối cảnh kinh tế thế giới đang bất định, Việt Nam ngày càng mở rộng thị trường, việc phải ứng phó với những diễn biến bất thường và nắm bắt thông tin kinh tế thế giới là điều hết sức cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Chúng ta có thể nhìn thấy được điều này qua các thế hệ doanh nhân từng thời kỳ.

Trong đó các thế hệ doanh nhân trẻ của Việt Nam, nhất là với thế hệ thứ ba đã có những thay đổi và khác biệt so với thế hệ thứ nhất. Đồng thời, sự ứng phó với các bất định của thị trường, kinh tế cũng khác hơn. Điều này cho thấy nền tảng và cơ hội để doanh nghiệp phát triển không chỉ là bầu trời và môi trường kinh doanh, mà cũng cần có sự thích ứng và đối phó với những bất định mới.

TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ