Làm gì để khơi thông tín dụng?

Phối hợp tìm hướng bơm vốn

Hiện nay lãi suất không còn là rào cản đối với khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp (DN) mà do tổng cầu chưa phục hồi, nhiều DN vẫn vướng nợ quá hạn, hàng tồn cao. Vì vậy, NH và DN phải tăng cường phối hợp trao đổi để tìm ra hướng giải quyết tốt nhất.

Theo thống kê của NHNN, đến ngày 21-8, tín dụng toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đối với nền kinh tế tăng 4,33% so với cuối năm 2013, trong đó huy động vốn tăng 8,12%, thanh khoản của các TCTD tiếp tục được đảm bảo và dư thừa. Điều này cho thấy khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế rất yếu. Có 3 rào cản ảnh hưởng đến việc hấp thụ vốn trong thời gian qua.

Thứ nhất, quy mô của đa số DN trong nước nhỏ, sản xuất bằng công nghệ lạc hậu, khả năng điều hành quản trị yếu cộng với những khó khăn của thị trường, đã khiến đầu ra hạn chế làm nhiều DN kiệt quệ. Hiện nay rất nhiều DN vi phạm nguyên tắc vay vốn của NH, hiệu quả sử dụng dòng vốn vay yếu cộng với nợ quá hạn chưa giải quyết được. Trong khi đó những DN tốt hơn, có điều kiện vay vốn lại không mặn mà vay vì e ngại lợi nhuận làm ra chỉ ngang bằng lãi suất.

Thứ hai, các NHTM dù rất muốn thúc đẩy tín dụng tăng trưởng nhưng vẫn phải đề phòng nợ xấu, dẫn đến tình trạng nhiều DN có phương án kinh doanh tốt nhưng do vướng nợ quá hạn nên khó tiếp cận được nguồn vốn. Thứ ba, thời gian qua các chính sách tiện tệ, tài khóa, chính sách hỗ trợ DN đã được ban hành để tháo gỡ khó khăn, nhưng quá trình phối hợp thực hiện chưa đạt hiệu quả cao cũng gây ảnh hưởng đến tâm lý tiếp cận tín dụng để mở rộng sản xuất của DN. Tuy nhiên, vấn đề tiếp cận vốn sẽ được giải quyết nếu sức mua tăng trưởng trở lại. Ngược lại, sức mua không chuyển biến, DN sẽ không dám vay vì hiệu quả sản xuất kinh doanh không cao, càng vay nhiều, tồn kho càng cao, không tiêu thụ được, dễ dẫn đến phát sinh thêm nợ xấu.

Thời gian qua, do tín dụng chưa khởi sắc, các NH đã đầu tư vào trái phiếu chính phủ. Đây là một cách để NH tháo gỡ khó khăn, bởi nguồn vốn huy động từ dân không cho vay được, NH sẽ khó tồn tại. Tuy nhiên, vai trò của các NHTM khi huy động vốn không phải để đầu tư vào trái phiếu, mà nhiệm vụ chính là đẩy mạnh tín dụng, cung cấp vốn cho nền kinh tế, tạo điều kiện để DN hoạt động tốt, tạo công ăn việc làm cho người lao động, từ đó tạo ra sức mua của thị trường.

Vì vậy, lãi suất trái phiếu chính phủ nên được điều chỉnh phù hợp để dòng vốn NH không quá tập trung vào lĩnh vực này và có điều kiện chảy ra nền kinh tế. Để giải bài toán tăng trưởng tín dụng, giải pháp chủ yếu là kích thích tổng cầu, tăng sức mua. Khi tổng cầu tăng lên sẽ giúp hàng hóa lưu thông, kích thích DN tiếp tục sản xuất kinh doanh, mở rộng đầu ra. Nhưng để thúc đẩy sức mua, các chính sách tài khóa, tiền tệ, chính sách hỗ trợ DN cần được thực hiện nhịp nhàng hơn.

Chẳng hạn, cải cách hành chính theo hướng giảm bớt thời gian giải quyết các thủ tục hành chính; miễn giảm thuế; tháo gỡ điểm nghẽn của các gói tín dụng ưu đãi lãi suất người mua nhà; đẩy mạnh tín dụng cho DN trong 5 lĩnh vực ưu tiên… Đặc biệt, trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, hiện nay nhu cầu vốn rất cao nhưng cho vay còn hạn chế. Theo đó, NHTM có thể tính toán triển khai các gói tín dụng cho vay liên hoàn từ sản xuất, thu hoạch đến tiêu thụ theo hướng cho vay từng khâu, sau khi thu nợ khâu trước tiếp tục cho vay khâu sau.

Phối hợp tìm hướng bơm vốn ảnh 1

Khách hàng giao dịch tại NH. Ảnh: LONG THANH

Gần đây, để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, NHNN đã khuyến khích các NHTM cho vay tín chấp. Thực tế, đây là nghiệp vụ tín dụng NH nào cũng có. Tuy nhiên, tín dụng tín chấp chỉ cung cấp cho những DN có năng lực tài chính tốt, lợi nhuận thu về từ sản xuất kinh doanh cao. Nhưng hiện nay những DN như vậy không nhiều. Trong bối cảnh hiện nay, bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước, NH và DN phải chủ động làm nhiều việc hơn nữa.

Cụ thể, 2 bên cần ngồi lại với nhau để bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn. Nếu NH không chủ động tiếp cận, tìm hiểu khó khăn để hỗ trợ, chỉ chờ DN tự xử lý, khi nào DN phục hồi mới bơm vốn, sẽ khó giải quyết được vấn đề. Ngoài ra, các DN cũng phải tiến dần đến phương thức quản trị hiện đại hơn để dòng vốn NH hỗ trợ mang lại hiệu quả cao nhất. NH về bản chất là một DN, phải đảm an toàn vốn và kinh doanh có lãi. Vì vậy, 2 bên gặp gỡ, trao đổi để tìm hiểu những vướng mắc cụ thể, cùng nhau chia sẻ, từ đó tìm ra giải pháp tháo gỡ khó khăn để có thể bơm vốn cho DN nhưng không vi phạm đến nguyên tắc thị trường.

TS. Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hội DNNVV

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ