Nỗi lo tín dụng, nợ xấu

6 tháng đầu năm, hoạt động NH chưa có nhiều điểm sáng khi tín dụng chỉ tăng 3,52%, trong khi nợ xấu liên tục tăng sau mỗi tháng. NHNN cho biết tình hình kinh tế 6 tháng cuối năm vẫn còn khó khăn, do vậy nhiệm vụ của ngành NH là tập trung các giải pháp tăng trưởng tín dụng gắn liền với đảm bảo chất lượng tín dụng và xử lý rốt ráo nợ xấu.

Ngại rủi ro

Trong một buổi họp báo diễn ra gần đây, bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, đã đưa ra một số nhận định về tình hình hoạt động của các NHTM tại Việt Nam. Cụ thể, chính sách tiền tệ của Việt Nam đang đi đúng hướng, kích cầu phù hợp như nới lỏng chính sách tiền tệ, giảm lãi suất vay vốn cho doanh nghiệp (DN) thuộc ngành nghề, lĩnh vực ưu tiên...

So với 2 năm trước, thanh khoản của các TCTD cũng đã ổn định. Tuy nhiên, ngành NH Việt Nam vẫn còn tồn đọng một số vấn đề như khả năng tăng trưởng tín dụng yếu, đang có xu hướng đầu tư nhiều hơn vào các lĩnh vực ít rủi ro để bảo toàn vốn và dè dặt trong việc cho vay, đặc biệt đối với khu vực tư nhân.

Một phần nguyên nhân nợ xấu tăng do VAMC trong 6 tháng đầu năm triển khai mua nợ xấu chậm, các NH chỉ bán được khoảng 650 tỷ đồng, còn lại chủ yếu thu hồi nợ xấu bằng nguồn bán tài sản đảm bảo. Nếu các NH bán được cho VAMC nhiều hơn nợ xấu của TPHCM sẽ giảm xuống đáng kể.

Ông Nguyễn Hoàng Minh,
Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TPHCM

Sở dĩ WB đưa ra nhận xét trên do những tháng đầu năm tín dụng của nền kinh tế tăng trưởng rất thấp. Đến cuối tháng 6, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống NH mới đạt 3,52% so với cuối năm 2013. Trong đó tín dụng ngoại tệ tăng trưởng cao 12,03%, tín dụng bằng VNĐ chỉ tăng 2,17%.

Trong phiên họp thường kỳ tháng 6 của Chính phủ, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến nhận định tăng trưởng tín dụng đạt được thời gian qua tương đối thấp.

 Trong những tháng tới tình hình của nền kinh tế còn nhiều khó khăn, do vậy ngành NH sẽ tiếp tục tập trung thực hiện các giải pháp để tăng trưởng tín dụng gắn chặt với việc bảo đảm chất lượng tín dụng.

Tại TPHCM, ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TPHCM, cho biết 6 tháng đầu năm 2014, tốc độ tăng trưởng tín dụng rất chậm, đạt 1,32% so với cuối năm 2013 do sức cầu của nền kinh tế thấp và nợ xấu tại các NH còn cao. Trong đó, tăng trưởng tín dụng ngoại tệ tăng 9,16% so với cuối năm 2013.

Các DN, đặc biệt DN xuất khẩu, có nhu cầu vay ngoại tệ với lãi suất thấp, ngắn hạn 3-4,5%/năm, dài hạn 5-7%/năm. Tuy nhiên, theo ông Minh, mặc dù tăng trưởng tín dụng của TPHCM thấp nhưng chất lượng tín dụng cao hơn trước đây, trên 80% vốn vay được đưa vào sản xuất kinh doanh.

Còn nhiều nỗi lo

Liên quan đến việc tín dụng ngoại tệ tăng trưởng mạnh dấy lên một số lo ngại, mới đây bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cũng đã cho biết tính đến cuối tháng 5-2014, tín dụng ngoại tệ đã tăng trưởng 9,35% so với cuối năm 2013 và hệ số sử dụng vốn hệ thống các TCTD (tín dụng ngoại tệ/huy động ngoại tệ trong nước) lên tới 99,5%.

Sở dĩ tín dụng ngoại tệ tăng do NHNN đã cho phép NHTM mở rộng tín dụng ngoại tệ và điều hành linh hoạt có kiểm soát nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Nếu tín dụng ngoại tệ không tăng trưởng cao, trong 5 tháng đầu năm nay tín dụng của toàn hệ thống khó có thể đạt được mức tăng trưởng 1,51%. Bởi lẽ, dù tín dụng tăng 9,35% so với cuối năm nhưng nếu so với cùng kỳ cả năm 2013, mức tăng chỉ 1,34%.

Trong khi đó, hệ số sử dụng vốn ngoại tệ/tổng vốn huy động chỉ 50-60%, khá thấp nếu tính trên tất cả khoản huy động ngoại tệ. Nguồn ngoại tệ cho vay chủ yếu vào DN xuất nhập khẩu hàng hóa, có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ và khi các DN thu được tiền sẽ trả lại cho NH, nên NH không phải chịu áp lực đối với việc bán ngoại tệ để trả nợ vay.

Việc NH chỉ xem xét cho vay ngoại tệ những DN hoạt động trong lĩnh vực ưu tiên đang cần vốn nhằm hỗ trợ DN tháo gỡ khó khăn và khi cho vay, NH cũng đã cân đối được nguồn thu ngoại tệ. Dù vậy, trong báo cáo đưa ra mới đây, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia vẫn tiếp tục cảnh báo thanh khoản đối với ngoại tệ đang chịu áp lực nhất định trước tình trạng huy động ngoại tệ thấp nhưng cho vay cao.

Trong khi tăng trưởng tín dụng 6 tháng đầu năm nay nhìn chung vẫn ảm đạm, nợ xấu của các NHTM lại có dấu hiệu tăng lên. Cụ thể, từ tháng 1, nợ xấu bắt đầu tăng trở lại với mức 3,74%, tháng 2 là 3,86%, tháng 3 là 3,93% và đã tăng lên 4,03% vào cuối tháng 4. Tại TPHCM, trong năm 2013, tỷ lệ nợ xấu bình quân chiếm 5,7% tổng dư nợ, đến cuối năm 2013 còn 4,6%.

Trong quý IV-2013, các NH trên địa bàn đã bán cho VAMC 1.300 tỷ đồng, đưa nợ xấu từ 52.000 tỷ đồng xuống còn 44.000 tỷ đồng. Nhưng 6 tháng đầu năm, nợ xấu vẫn xoay quanh mức 4,6-4,9%, trong đó tháng 1 là 4,6% và đến tháng 4 là 4,95%. Cuối tháng 6, nợ xấu giảm còn 4,6% với tổng số dư nợ trên 46.400 tỷ đồng. Thống kê của VAMC cho thấy, 6 tháng đầu năm nay mới chỉ mua được 11.414 tỷ đồng nợ xấu từ các TCTD, trong khi dự kiến năm nay VAMC sẽ mua 70.000-100.000 tỷ đồng từ các NHTM.

Nỗi lo tín dụng, nợ xấu ảnh 1

Ảnh minh họa:  LONG THANH

Để xử lý nợ xấu nhanh hơn, NHNN chi nhánh TPHCM đang tiếp tục yêu cầu các NH thực hiện 4 giải pháp giảm nợ xấu. Một, yêu cầu các NH củng cố các hồ sơ pháp lý, đảm bảo tính chặt chẽ để bán cho VAMC mọi lúc, mọi nơi.

Hai, NH trích dự phòng  rủi ro đầy đủ theo quy định, đơn vị nào không thực hiện đúng sẽ xử phạt, không cho tiến hành chia cổ tức.

Ba, các NH tích cực phối hợp với khách hàng để xử lý tài sản đảm bảo. Bốn, yêu cầu NH giao nợ xấu cho các công ty quản lý nợ các NHTM để họ đẩy mạnh xử lý nợ xấu. Phía NHNN cho biết cũng sẽ tiếp tục các chính sách hỗ trợ DN, tập trung xử lý nợ xấu thông qua VAMC để tín dụng chảy vào nền kinh tế.

Trong khi đó, các DN đang rất trông chờ các chính sách và tuyên bố của NHNN sẽ được thực thi hiệu quả để có điều kiện thực hiện kế hoạch kinh doanh trong 6 tháng cuối năm.

Y.Lam - M.Tuấn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Đinh Văn Thành – Chủ tịch HĐQT SCB trao bảng tượng trưng trao 20 căn nhà tình nghĩa tại Long An.

SCB xây 20 nhà cho gia đình chính sách khó khăn tại Long An

(ĐTTCO) -  Phát huy truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, đồng thời hưởng ứng phát động của UBND tỉnh Long An, Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đã tài trợ 1,2 tỷ đồng để xây dựng 20 nhà ở cho gia đình chính sách khó khăn tại tỉnh Long An.

Vàng - ngoại tệ