Ì ạch tín dụng: Vẫn điệp khúc “tại ả, tại anh”

Đã trải qua nửa đoạn đường của năm 2014 nhưng tín dụng chỉ mới tăng 2,3%. Vốn huy động của NHTM thay vì cung cấp cho doanh nghiệp (DN) sản xuất kinh doanh lại phải chuyển sang đầu tư trái phiếu chính phủ (TPCP), NH muốn cho vay phải đi tìm các dự án đầu tư lớn. Cung và cầu vốn giữa NH và DN vẫn chưa thông.

Vốn không vào sản xuất

Thống kê đến ngày 25-6, tổng phương tiện thanh toán (M2) và huy động vốn tăng 6%, nhưng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống NH mới chỉ đạt 2,3%. So với mục tiêu tăng trưởng tín dụng 12-13% trong năm nay, tín dụng 6 tháng tăng khá thấp so với kỳ vọng của thị trường.

Theo Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến, tín dụng tăng trưởng thấp do yếu tố khách quan của nền kinh tế như sức cầu yếu, cơ chế chính sách về phát triển thị trường, phát triển DN; chưa nâng cao tính cạnh tranh, tính minh bạch trong hoạt động của DN và những tác động trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Hiện nay có đối tác đặt hàng với giá trị đơn hàng lên đến 300-400 tỷ đồng nhưng công ty không thể nhận, vì nhà cung cấp nguyên liệu cần tiền nhưng liên hệ vay vốn NH yêu cầu phải có vốn đối ứng cho khoản tín dụng cấp theo hạn mức, trong khi năng lực tài chính của công ty không đáp ứng được. Với những chính sách ưu đãi Chính phủ đưa ra, một số NH cũng đồng ý tiếp tục tái tài trợ vay vốn nhưng lãi ròng của công ty sẽ tăng tối thiểu 2% trong ngắn hạn.

Ông Dương Quốc Thái,
Tổng giám đốc CTCP Bao bì Nhựa Sài Gòn

Ông Phạm Xuân Hòe, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), cũng thừa nhận mặc dù tín dụng đã có nhích lên nhưng nhìn lại 6 tháng vừa qua, có đến 87-90% dòng tiền của NHTM đổ vào kênh TPCP và tín phiếu Kho bạc Nhà nước. Theo số liệu báo cáo Quốc hội của Chính phủ, tính đến ngày 25-4 đã có 98.000 tỷ đồng TPCP được phát hành, 86% nguồn vốn huy động chủ yếu đến từ kênh các NHTM. Trong tháng 6, Kho bạc Nhà nước tiếp tục huy động được 20.000 tỷ đồng TPCP trên thị trường sơ cấp, con số này tăng 27,3% so với nguồn vốn huy động được trong tháng 5.

Ngoài việc vốn của các NHTM tập trung vào kênh TPCP, hiện nay dòng vốn cung cấp cho các dự án lớn vẫn khá trôi chảy. Như Vietcombank đã ký kết tài trợ 1.700 tỷ đồng phục vụ các dự án điện với Tổng công ty Điện lực Miền Bắc; Vietcombank cùng với Eximbank và SeABank ký hợp đồng hợp vốn tài trợ đầu tư mua giàn khoan tự nâng 400 feet nước PV Drilling VI với tổng trị giá 158,7 triệu USD do Công ty PV Drilling Overseas (PV Drilling Overseas) làm chủ đầu tư.

SHB cũng đặt mối quan hệ hợp tác toàn diện với  CTCP Đầu tư Xây dựng (PMC) thực hiện cấp hạn mức tín dụng ngắn, trung và dài hạn trên cơ sở phương án kinh doanh, dự án đầu tư khả thi cho các công ty liên doanh liên kết với PMC với tổng mức đầu tư có thể lên tới  gần 4.000 tỷ đồng…

Trong khi đó, báo cáo về tình hình kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2014 của Tổng cục Thống kê, mặc dù số lượng DN giải thể, ngưng hoạt động đã giảm nhưng tỷ lệ DN không vay vốn cho sản xuất kinh doanh ở thời điểm tháng 3-2014 vẫn chiếm tới 50,5% tổng số DN hiện có, do nhiều nguyên nhân như không có nhu cầu vay, thủ tục vay phức tạp, mất nhiều thời gian, lãi suất cao, không có đủ tài sản để thế chấp…

Lĩnh vực xuất khẩu là một trong những lĩnh vực có điều kiện sản xuất kinh doanh, nhưng trong 70,9 tỷ USD thu về từ xuất khẩu 6 tháng đầu năm, khu vực kinh tế trong nước chỉ đạt 23,1 tỷ USD trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 47,8 tỷ USD, chiếm 67,5% tổng kim ngạch. Điều này cho thấy, hoạt động sản xuất kinh doanh của khu vực DN trong nước vẫn chưa có nhiều khởi sắc.

Cần linh hoạt tín dụng

Theo một chuyên gia kinh tế, do khó khăn trong việc cho DN vay vốn để sản xuất kinh doanh nên buộc các NHTM chuyển hướng dòng vốn để tránh lỗ. Tuy nhiên, NH cũng cần phải tìm cách để đưa vốn vào sản xuất kinh doanh, giảm lãi suất để giúp những DN thuộc nhóm có triển vọng phục hồi có điều kiện hoạt động. Trong khi đó, tổng giám đốc một NHTM chia sẻ, đầu tư vào kênh TPCP chỉ là giải pháp để giải quyết nguồn vốn huy động.

Bởi các NHTM cũng đang chịu sức ép lớn trước việc làm sao đưa vốn ra nền kinh tế bởi 70-80% thu nhập của NHTM từ tín dụng, cá biệt có NH lên đến 90%. Nhưng muốn bơm vốn NH phải nhìn thấy được hiệu quả của đồng vốn để đảm bảo sức khỏe DN và NH, DN nào đáp ứng được chuẩn tín dụng mới được cấp vốn. NH cho vay dựa vào các thành tố như nhân thân chủ DN, ngành nghề kinh doanh có tạo ra dòng tiền, có thuộc lĩnh vực được ưu tiên hay không, bản thân DN có hoạt động ngoài ngành hay không.

Những năm qua doanh thu, lợi nhuận của nhiều DN giảm mạnh, một số DN vay vốn dễ lấy vốn ngắn hạn đầu tư dài hạn làm mất cân đối vốn, làm cho dòng tiền không khớp. Đồng thời, thời gian qua liên quan đến tình hình công nợ qua lại, đòi nợ khó, cho vay không thu được nợ, nợ xấu tăng cao khiến NH có tâm lý phòng thủ.

Theo TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, việc NH đang kiên quyết cấp tín dụng không được hạ chuẩn là đúng, bởi tăng tín dụng phải đi đôi với không làm tăng nợ xấu, nếu không sẽ trở lại con đường cũ như năm trước. Tuy nhiên, không hạ chuẩn không có nghĩa là thực hiện một cách máy móc, khi NH xem xét thấy dự án tích cực mới cho vay còn thấy có rủi ro sẽ từ chối ngay.

Trong khi có nhiều dự án, nếu NH tham gia tư vấn, giám sát dòng tiền, hỗ trợ DN thì có thể phát triển được. Như tại TPHCM,  để tháo gỡ khó khăn cho DN, NHNN chi nhánh TPHCM và Hiệp hội DN đã chủ động phối hợp thực hiện chương trình kết nối DN nhằm cấp vốn sản xuất kinh doanh. Giải pháp kết nối DN đã đi tìm những DN tốt trong số các DN khó khăn có thể hỗ trợ được chứ không cứng nhắc về kỷ luật tín dụng.

Ì ạch tín dụng: Vẫn điệp khúc “tại ả, tại anh” ảnh 1

Ảnh minh họa: LONG THANH

Tuy nhiên, phía NHNN cho rằng, muốn đẩy tín dụng ra nền kinh tế một cách hiệu quả cần phải có sự phối hợp giữa chính sách vĩ mô như tài khóa, đầu tư, chính sách hỗ trợ DN cùng với các chính sách trong hoạt động NH, như cơ chế bảo đảm tiền vay, xử lý tài sản thế chấp thì dòng vốn mới có thể chảy vào DN.

Còn việc hấp thụ vốn của nền kinh tế nếu chỉ đặt lên vai NHNN là quá sức. Vì vậy Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia vừa đề nghị Chính phủ điều hành chính sách vĩ mô chuyển sang hỗ trợ tổng cầu nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm nay.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dồn cổ tức tăng vốn điều lệ

Dồn cổ tức tăng vốn điều lệ

(ĐTTCO) - Hiện nay còn 14 tổ chức tín dụng (TCTD) chưa áp dụng Thông tư 41/2016/TT của NHNN về tỷ lệ an toàn vốn theo phương pháp tiêu chuẩn của Basel II (hiệu lực từ 1-1-2020). Vì thế, việc tăng vốn điều lệ (VĐL) đang làm nóng ĐHCĐ nhiều nhà băng.

Vàng - ngoại tệ